14 tháng 2, 2014

Phuơng pháp làm lan mau ra rễ!

Giúp lan nhanh mọc rễ
…Rễ lan cần ẩm chứ không ướt và có không khí chuyển động quanh rễ. Nhìn vào rễ có thể biết ngay việc tưới nước và bón phân ra sao...

Nếu rễ có màu trắng, cứng và đầu rễ có màu xanh là tốt, còn nếu tưới quá nhiều chỉ có một vài rễ tốt, số còn lại mềm nhũn và có màu nâu…

Rễ lan có 2 nhiệm vụ:

• Hút nước và chất bổ dưỡng để nuôi cây.
• Giữ cho cây bám vào trên cành cây, hốc đá hay dưới đất.

Nếu rễ quá ít, cây sẽ không đủ nước, không bám cành cây hốc đá đươc, hoa sẽ không nhiều và không đẹp. Nếu rễ không mọc được, bị thối, bị bệnh hay bi chết, cây sẽ thiếu nước, thiếu chất bổ dưỡng cây sẽ còi cọc và sẽ chết dần chết mòn. Phân tích cho kỹ rễ chia ra làm 5 phần: lõi rễ, thân rễ, vỏ rễ, lông rễ và đầu rễ.

Đầu rễ có nhiệm vụ hút nước và chất bổ dưỡng để nuôi cây. Nếu vật liệu nuôi trồng khô ráo, rễ sẽ mọc dài ra để tìm nước. Trái lại lúc nào cũng có sẵn nước ở bên, rễ sẽ không mọc thêm ra. Ngay cả nhưng giống lan cần tưới nhiều như Vanda, Renanthera chẳng hạn, cũng nên đợi một vài giờ sau cho khô rễ rồi mới tưới.

Nếu tình trạng sũng nước kéo dài ngày này qua ngày khác, rễ sẽ bị thối. Rễ bị thối không có gì để hút nước, lá cũng có thể thấm nước nhưng không đủ để nuôi cây cho nên lá bị nhăn nheo, thân, bẹ cây bị tóp lại. Chúng ta cũng đừng nhầm lẫn giữa thối rễ và tưới không đủ nước. Nếu tưới không đủ, cây sẽ bị cằn cỗi và không tăng trưởng đúng mức. Những loại lan có lá dài và mềm như Oncidium, Brassia hay Odontoglossum... khi thiếu nước lá sẽ có triệu chứng chun xếp lại.

Bón phân quá mạnh hoặc quá nhiều sẽ làm cho rễ cháy xám lại. Vì vậy nên bón phân rất loãng và thưa (Weakly & weekly) không nên bón bằng phân viên, phân hột vì chúng ta không thể kiểm soát được liều lượng. Các vườn cây kỹ nghệ họ đã nghiên cứu kỹ càng cho nên rất chính xác, không có việc bón quá mạnh.

Người ta cũng thấy rằng phân rong biển (Sea weed) với thành phần 0.3-0.3-4 rất tốt cho rễ nhưng thứ phân này hơi có mùi tanh và nhiều khi có vi khuẩn bên trong.

Muốn quan sát tình trạng của rễ ra sao, nhiều người dùng loại chậu nhựa trong suốt để dễ dàng quan sát.

Khi mua lan nên quan sát bộ rễ kỹ càng, rễ có nhiều, có tốt cây mới mọc mạnh và cho nhiều hoa. Nếu mua những cây lan loại trơ rể mới bóc ở trong rừng hay gửi từ xa tới nên ngâm vào trong dung dịch pha như sau:

- 4 lít nước ấm
- 1 thìa súp đường vàng tốt hơn là đường trắng
- 1 thìa cà phê phân bón loại 15-15-15 hay tốt hơn là 2 thìa rong biển Sea weed
- 10 giọt Super Thrive hay 1 viên thuốc ngừa thai

Ngâm chừng một vài giờ rồi để khô rồi lại ngâm tiếp cho đến khi thấy rễ cây hút đủ nước, nghiã là rễ đã căng phồng lên.
Muốn giúp cho rễ mọc tốt cần phải:
• Để cho khô rồi mới tưới, khi rễ chưa mọc, không tưới hoặc tưới rất ít.
• Đừng bón phân quá nhiều, cây không rễ, không bón.
• Đừng để quá lạnh, dưới 50°F hay 10°C rễ sẽ không mọc
• Đừng để quá nóng, trên 100°F hay 37.8°C rễ lan khó mọc. Nên mang cây vào chỗ rợp mát và tăng thêm độ ẩm.
Có những cây lan rất khó lòng ra rễ, dù đã ở trong tình trạng này cả năm trời nhưng vẫn không chết. Đừng vội nản lòng hãy bỏ cây vào túi nylon, bịt kín lại và để chỗ rợp mát. Lâu lâu lại mở ra và phun sương với dung dịch kể trên, đợi khô rồi lại cho vào bao nylon cho đến khi mọc rễ dài 4-5 phân mới mang ra trồng. Phân đông trong trường hợp này, cây sẽ ra cây con rồi rễ sẽ mọc từ cây con mà ra.
Theo Nguyễn Hưng Yên (hoalanvietnam.org)
-->đọc tiếp...

Hướng dẫn chăm sóc cây phát tài ra hoa

Nếu không biết cách chăm sóc thì cây phát tài sẽ không ra hoa. VÌ thế rất nhiều người nghĩ rằng giống cây này không có hoa.

Bình thường một hoa có thể sống khoảng 2 tháng! Nếu bạn muốn hoa nở vào Tết Nguyên đán thì chúng ta phải chuẩn bị từ tết dương lịch.
Hôm trước, về quê thấy mấy cây thiết mộc lan(hay còn gọi là cây phát tài) ra hoa trắng trắng nhìn xinh lắm, tôi bèn tìm hỏi kỹ thuật chăm sóc nó thế nào mà có thể ra hoa chứ thường thấy nó chẳng có bông hoa nào. Trước đây tôi cứ ngỡ nó chẳng bao giờ có hoa cả.



Bài viết xin chia sẻ với các bạn bí quyết hữu ích này:
- Thứ nhất Cây phải trồng trong chậu.
- Đưa chậu cây ra phơi nắng cả ngày, tuyệt đối không được tưới nước trong ngày.
- Cuối ngày (khoảng 18:30 - 19:30) bạn lấy vài cục nước đá để vào chậu cây cách gốc từ 10cm - 15cm.
- Làm liên tục đến khi thấy cuống hoa xuất hiện và dài khoảng 10cm. Lúc này chúng ta có thể tưới nước trở lại bình thường, lúc này cây cần nước và ít nắng trong ngày , do đó không để thiếu nước được. Hoa mọc theo hình tháp, khi hoa bắt đầu nở bạn sẽ thấy rất nhiều ong đến.

- Để giữ hoa lâu tàn bạn nên treo một bao vải chứa chất diệt côn trùng; nhớt cũ của xe gần hoa. Bình thường một hoa có thể sống khoảng 2 tháng! Nếu bạn muốn hoa nở vào Tết Nguyên đán thì chúng ta phải chuẩn bị từ tết dương lịch.



Theo Hoasaigon
-->đọc tiếp...

Cách chăm sóc Ngọc điểm rừng mới mua về



Loại này có nhiều tên gọi khác nhau, miền Nam gọi là Ngọc Điểm, miền Trung gọi là Nghinh Xuân, còn miền Bắc là Đai Châu. Đây là loại lan rừng có nhiều ở Việt Nam, đặc biệt là các vùng nóng. Khi trồng, bạn nên hiểu và tuân thủ những điều sau.

QUY TRÌNH CHĂM SÓC LAN NGỌC ĐIỂM

rút ra từ kinh nghiệm bản thân (đây chỉ áp dụng cho khí hậu miền bắc, vì đệ ở ngoài Bắc mà)

Loại này có nhiều tên gọi khác nhau, miền Nam gọi là Ngọc Điểm, miền Trung gọi là Nghinh Xuân, còn miền Bắc là Đai Châu. Đây là loại lan rừng có nhiều ở Việt Nam, đặc biệt là các vùng nóng. Khi trồng, bạn nên hiểu và tuân thủ những điều sau.

I:Xử lý cây từ rừng về:

1: Phân loại lớn nhỏ sau đó cắt bỏ những lá hỏng và rễ hỏng)
2: Xử lý nấm virus ((bằng Kasumin 2L, Ridomil Gold, Afamil,…. có thể mua tại các quầy thuốc thực vật và phun theo đúng tỷ lệ trên nhãn của sản phẩm))
3: Ngâm cây vào dung dịch,(nên ngâm nước một ngày với công thức: 1 thìa súp đường, 1 thìa cà phê phân bón 30-10-10, 10 + 1 viên thuốc tránh thai + 20 lít nước:Khuấy cho đều, ngâm cây trong 4 giờ, lấy ra để cho ráo nước.
4: buộc 3 đến 5 cá thể lại với nhau rồi treo ngược (ngọn xuống dươí gốc phía trên. luu ý: Che mưa cẩn thận tránh bị thối hàng loạt do cây mới hái có nhiều tổn thương.)
5: Để khoảng 15 – 25 ngày trước khi bắt đầu ghép cây vào cội : Phun thuốc trị bệnh và sau 7 ngày thì phun phân để phục hồi bộ rễ

II; Cấy và Chăm sóc lan
1: Ghép cây vào cội: ( chú ý mặc lưng –bụng có ảnh hưởng đến sự phân bố chồi hoa sau này)Luôn nhớ lan Ngọc Điểm thường mọc trên cây cao rất thoáng gió cho nên không ưa không khí tù hãm vì thế rễ cây không được ẩm ướt suốt ngày. Lan cũng không ưa bị quấy nhiễu hay thay chậu, cho nên cách trồng tốt nhất là cột vào miếng gỗ, miếng ngói hay vỏ cây hay trồng trong rỏ để phơi rễ ra ngoài
2: các thời kỳ phát triển
- Giai đoạn1: 1-3 tháng sau ghép: cần nhiều dưỡng chất để phát triển bộ rễ, nhiều đạm. Phun thuốc phòng trừ bệnh theo đinh kỳ và luân phiên thay đổi. Che ánh sáng 65- 70%
- Giai đoạn 2: 9 tháng sau ghép: Giai đoạn này cây xuất hiện 1 số bệnh (cần theo dõi vườn thường xuyên), phun phân và thuốc theo định kỳ.
- Giai đoạn 3: 15 tháng sau ghép: phun phân và thuốc theo định kỳ.
- Giai đoạn 4: trên 18 tháng: Cần cung cấp đầy đủ dưỡng chất và thành phần khác cho cây

2: cách bón phân và chăm sóc
-Ánh sáng: Tránh ánh sáng trực tiếp vì dễ làm cây bị cháy lá.

-Nhiệt độ: phát triển tốt nhất là 20 – 30 độ C.

-Nên tưới nước 1 lần/ngày, thường là vào buổi sáng và chiều mát để giữ cho cây có độ ẩm thích hợp. Khi thời tiết chuyển lạnh đột ngột thì không nên tưới ngay mà để cách 1 – 2 ngày sau để cho cây thích hợp với môi trường mới.

Cứ 7 ngày thì tưới phân một lần với liều lượng quy định vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát. Nên tưới qua nước một lần, sau đó 10-15 phút thì tưới phân để cây hấp thụ tốt hơn.

Với cây lan con hoặc cây mới ghép nên dùng phân NPK: 30-10-10. Lan trưởng thành dùng NPK: 20-20-20. Khi thấy cây nhú hoa thì dùng NPK: 6-30-30 để cho hoa mập hơn, bền và tươi hơn.

Hằng tháng nên phun thuốc phòng sâu bệnh, nấm.

Chú y1: Mùa đông, nếu nhiệt độ dưới 10 độ C, cây không phát triển, nụ sẽ bị hỏng, vì vậy cần chuyển cây đến chỗ ấm hơn hoặc có biện pháp che chắn.
Chú ý 2: lan ngọc điểm có thời gian nghỉ từ 1-2 tháng sau khi ra hoa, vì giai đoan nghỉ cây không cần cung cấp dưỡng chất, nếu như không chú ý thì có thể gây lãng phí phân và dưỡng chất và có hệ lụy đến sau này. (cây nghỉ bắt đầu từ tháng 2 al đến hết tháng 3 al).

III: Thời kỳ ra Hoa
-Tháng 11 âm lịch: Chồi non của lan Ngọc Điểm 1 -2 cm
-Giai đoạn này cần theo dõi sự phát triển của chồi hoa. Đồng thời, theo dõi bệnh, nấm, nhện, kiến….
-Thông thường Ngọc điểm nở hoa vào cuối mùa đông hay đầu mùa xuân và vào dịp Tết Nguyên Đán. Khi thấy lan ra nụ, hãy phun nước hoặc tăng thêm độ ẩm hoặc tưới sơ qua. Muốn lan nở sớm hơn hãy tăng thêm nhiệt độ hay là mang vào trong nhà để dưới ánh đèn, nhưng cần thoáng gió và độ ẩm. Nếu muốn lan chậm nở hãy mang vào chỗ rợp mát, vào phòng lạnh hoặc để nước đá ở gần, nhưng đừng cho vào gốc hay để rễ chạm vào.

Tăng giảm nhiệt độ khá khó khăn với những người chơi lan tài tử, nhưng đối với nhà vườn có đủ hệ thống điều hòa nhiệt độ thì việc này chẳng có gì khó.
-->đọc tiếp...

Lan Hồ điệp Cách trồng và chăm sóc


Lan Hồ điệp có tên khoa học là Phalaenopsis amabilis là loài lan có hoa lớn, đẹp, bền. Giống Phalaenopsis gồm 21 loài lan phát sinh, ưa nóng có ở bán đảo Mã Lai, Indônêxia, Philipin, các tỉnh phía Đông Ấn độ và Châu Úc.

Lan Hồ điệp được khám phá vào năm 1750, đầu tiên được ông Rumphius xác định dưới tên là Angraecum album. Đến năm 1753, Linné đổi lại là Epidendrum amabile và 1825, Blume, một nhà thực vật Hà Lan định danh một lần nữa là Phalaenopsis amabilis Bl., và tên đó được dùng cho đến ngày nay.

Đây là giống gồm các loài có hoa lớn đẹp, cuống ngắn gom lại thành những chùm lỏng lẻo : đơn hay phân nhánh. Lá dài và cánh hoa phẳng, trải rộng, thường thì lá đài giống và gần bằng cánh hoa. Môi liên tục, có góc trục kéo dài, vì mang một điểm nhú nhỏ ở gốc, phiến bên trải rộng hay hướng lên một ít, phiến giữa trải ra nguyên vẹn hay có 2 phiến dài, hẹp và có dĩa, những bộ phận phụ có dạng thay đổi : trụ bán nguyệt dày ở bên trên, thẳng hay hơi cong.

Và vô số loài lan Hồ điệp lại đã được lai tạo. Người Tây phương cho rằng Hồ điệp là loài lan thông dụng và dễ trồng nhất cho những người mới bắt đầu chơi lan vì chúng tăng trưởng gọn chắc, dễ ra hoa, mùa hoa kéo dài, nhiều màu sắc, chịu đựng cao với ánh sáng yếu .Với vẻ đẹp khó tin, chúng là phần thưởng cho những người trồng lan kinh nghiệm. Người Việt Nam thì ngược lại, dù là nhà vườn có nhiều năm kinh nghiệm đều quan niệm rằng đây là giống khó trồng nhất trong họ lan. Quê hương của lan Hồ điệp là các nước của vùng Đông Nam á, rừng Việt Nam không có loài Phalaenopsis amabilis, chỉ có 5 loài tương tự được biết là Phaenopsis mannii, Phalaeopsis gibbosa, Phalaenopsis lobbi, Phalaenopsis fuscata và Phalaenopsis cornu-cervi. Tuy nhiên không thấy chúng được trồng phổ biến. Càn cứ vào dữ kiện trên có thể kết luận rằng, điều kiện khí hậu Việt Nam rất thuận lợi cho sự sinh trường và phát triển của lan Hồ điệp. Do đó tìm những nguyên nhân để giải thích sự thất bại của việc trồng lan Hồ điệp ở Việt Nam là điều phải suy nghĩ thận trọng. Vì đây là sơ cơ cho việc trồng thành công loài lan Hồ điệp trong tương lai.

Theo chúng tôi ở những nước phương Tây, tất cả các loài lan đều được trồng trong nhà kính, các yếu tố về khí hậu là lý tưởng, điều kiện vệ sinh được thực hiện một cách nghiêm túc, dinh dưỡng gồm những chất vô cơ không chứa những mầm gây bệnh. Trong khi ở Việt Nam, qui trình trồng các loại lan chưa được phổ cập, kiến thức hiểu biết về sinh học chưa sâu, cộng với điều kiện nóng ẩm của xứ nhiệt đới là môi trường phát triển thích hợp của vô số mầm bệnh của nấm và virut, những cơn mưa nặng hạt rơi thẳng xuống lá và đọt non. Phân hữu cơ cũng là ổ bệnh với các bào tử nấm hại đồng thời lại thiếu thốn các loại thuốc trừ rêu.

Chúng tôi hy vọng rằng, sau khi tìm hiểu và thử nghiệm; bạn sẽ đồng ý với chúng tôi về ý niệm của người phương Tây : ” Hồ điệp là loại lan dễ trồng nhất và nếu dinh dưỡng đúng mức khi trưởng thành dường như cây sẽ ra hoa quanh năm” .

7.4.1 Nhiệt độ và ẩm độ : Hồ điệp là một loại lan của vùng nhiệt đới mà sự tăng trưởng của chúng chịu ảnh hưởng của 2 mùa nắng mưa rõ rệt. Tuy nhiên Hồ điệp chỉ xuất hiện ở các vùng rừng ẩm hoặc ven suối. Không có sự biến động đáng kể

về ẩm độ giữa mùa mưa và mùa khô nơi Hồ điệp sinh sống, vì thế cây lan Hồ điệp không có mùa nghỉ, mặc dù do sự bất lợi về thời tiết trong mùa khô. Cây Hồ điệp có tăng trường chậm hơn chút ít so với mùa mưa trong điều kiện tự nhiên. Nhiệt độ lý tưởng tối thiểu từ 22ºC – 25ºC vào ban ngày và 18ºC vào ban đêm. Tuy nhiên Hồ điệp là loài lan chịu nóng hơn đa số một số loài khác, do đó nó cũng có thể tăng trưởng khá tốt ở bất cứ nơi nào có nhiệt độ cao hơn tối đa 35ºC vào ban ngày và 25ºC vào ban đêm. Điều lưu ý là nhiệt độ tối thiểu của ngày và đêm là giới hạn quan trọng của lan Hồ điệp. Theo nghiên cứu của De Vries (1953), cây Phalaellopsis schilleriana Ở Indonésia chỉ trổ hoa khi nhiệt độ ban đêm xuống dưới 21ºC. Theo kết quả báo cáo của bà Trần Thanh Vân ( 1974), 2 loài Phalaenopsis alllabỉlis và P. sehilleriana dưới một năm tuổi trổ hoa trong khí hậu dài với điều kiện nhiệt độ 20ºC vào ban ngày và 17ºC vào ban đêm.

Ẩm độ tối thiểu cần thiết là 60ºC với điều kiện ẩm độ này đất nước ta đủ thỏa mãn với những yêu cầu tốt nhất vì đây là ẩm độ của những ngày thấp nhất trong mùa khô.

Ánh sáng:

Đây là loài lan có biên độ biến thiên khá rộng về ánh sáng, khoảng 5.000-15.000 1m/m2, ánh sáng hữu hiệu cho loài này ở 30%. Vì thế với giàn che có độ che sáng 70% là thích hợp. Đây là loài lan duy nhất, chịu được ánh sáng yếu nhưng thực tế nhu cầu về ánh sáng của chúng cao hơn nhiều vì thế không nên đặt lan Hồ điệp vào chỗ quá râm mát. Ánh sáng rất cần thiết cho sự sinh trưởng và trổ hoa.

Hồ điệp với bộ lá màu xanh đậm chưa phải là một cây lý tưởng cho việc ra hoa, hơn nữa cây trồng trong điều kiện này có khả năng kháng bệnh kém. Cây lan dược đặt nơi có ánh sáng khuếch tán vừa phải với bộ lá màu xanh có ánh

nhẹ màu vàng là tốt nhất.

Ở Việt Nam, nếu cây lan Hồ điệp được trồng với 12 giờ chiếu sáng trong ngày, trong đó khoảng 1 – 2 giờ cây nhận được ánh sáng trực tiếp, cây sẽ phát triển tốt.Ít trường hợp cây Hồ điệp bị chết vì nấng, trừ trường hợp bạn dể cây lan phơi nấng trực tiếp suốt quang kỳ 12 giờ chiếu sáng, cây sẽ bị những vết bỏng do cháy lá và đây là cửa ngõ cho sự xâm nhập của nấm bệnh và virus. Tốt nhất là tạo cho Hồ điệp một ánh sáng gần như khuếch tán. Các loại tôn nhựa hoặc vải lưới ni- lông thưa 1mm được dùng với mục đích này quang kỳ 10-12 giờ chiếu sáng.

Nếu chỉ trồng với mục đích tiêu khiển có thể treo chúng ở mái hiên hoặc ban-công nhà với điều kiện ánh sáng hoàn toàn khuếch tán hoặc ánh sáng trực tiếp lên cây khoảng 2 giờ trong ngày cũng đạt được mục đích mong muốn.

Tưới nước:

Hồ điệp là loài đơn thân, không có giả hành nên không dự trữ nước, hơn nữa diện tích bốc hơi của bản lá khá lớn và chúng không có mùa nghỉ vì thế phải cung cấp cho không một lượng nước đầy đủ và thường xuyên trong suốt năm. Trong mùa mưa mỗi ngày phải tưới cho chúng 2 lần, trừ những ngày có mưa, một lần vào 9 giờ sáng, một lần vào 3 giờ chiều. Tưới như vậy sẽ đảm bảo cây khô ráo khi trời tối vì đọng nước ở nách lá suốt đêm có thể gây ra sự thối rữa. Vào mùa nắng nên tưới cho chúng 1 ngày 3 lần.

Điều kiện thoát nước là tối quan trọng. Hồ điệp không thể chịu được một độ ẩm lắng đọng nhất là ban đêm, vì rất đễ tạo điều kiện cho bệnh thối rữa phát triển. Tốt nhất cứ ba ngày ta nên pha Dithane M45, Maneb, Captan vào trong nước tưới với nồng độ 1/400 để ngừa chứng bệnh nói trên. ồ Nên nhớ, Hồ điệp là loài lan với giá thể và nước tưới có ph khác thấp (PH=5,2) vì thế phải dùng axít phôtphoric để giảm ph của nước.

Ở nước ta, vào mùa mưa Hồ điệp tăng trưởng mạnh hơn, nhưng những giọt mưa nặng hạt cũng không kém phần nguy hiểm vì thế đa số các loại Hồ điệp bị chết do những cơn mưa đầu mùa. Đây cũng là một hình thức tưới của thiên nhiên mà ta không kiểm soát được. Do đó để ngừa tình trạng trên, mái giàn che Hồ điệp nên dùng những tấm tôn nhựa xanh, như vậy sẽ loại trừ những trận mưa không cần thiết và tạo được những tia sáng khuếch tán rất lý tưởng.

Vào mùa khô, ta vẫn duy trì mức độ tưới đều đặn như trong mùa mưa, vì lúc này ẩm độ trong không khí giảm xuống rõ rệt. Do đó, sự tăng số lần tưới nhằm mục đích tạo cho cây tăng trưởng liên tục. Nếu cây có trạng thái thiếu nước, ủ rũ bạn nên chuyển cây sang vị trí khác hoặc tăng số lần tưới lên. Một lần tưới bổ sung vào giữa trưa trong mùa khô rất thích hợp cho sự phát triển của Hồ điệp.

Bón phân:

Hồ điệp cần được bón phân trong suốt năm. Phân phải được bón định kỳ và đều đặn, cứ 2 tuần 1 lần. Nếu có phân Stewart màu xanh 6-30-30 được bón vào lần thứ tự và ta tiếp tục chu kỳ suốt cả năm. Hàm lượng được dùng cho mỗi lần là 1 muỗng cà-phê cho 4 lít nước. Một số nhà trồng lan lại khuyên nên bón phân với chu kỳ ngắn hơn (I tuần/1 lần) và hàm lượng giảm đi một nửa. Theo chúng tôi, tưới loãng trong nhiều lần sự hấp thụ của rễ tốt hơn vì bản thân cây Hồ điệp không dự trữ được chất dinh dưỡng.

Ngoài việc dùng phân vô cơ, ta có thể sử dụng thêm các loại phân hữu cơ hỗn hợp với nồng độ loãng có pha thêm thuốc ngừa nấm, tưới xen kẽ với loại phân vô cơ trên (hay phân vô cơ tự pha lấy như đã trình bày ở phần 9).

Trong quá trinh sinh trưởng, nếu bạn nhận thấy bộ rễ của lan chưa hoàn thiện, bạn có thể dùng một số kích thích tố để gây sự mọc rễ như 2, 4D; ANA; nhưng tốt nhất là dùng ANA vì ít độc cho cây có thể 2 đến 3 lần trong năm với nồng độ 1 phần triệu (ppm).

Sự thông gió:

So với các loài lan khác, sự thông gió Ở lan Hồ điệp là tối cần thiết. Đây cũng là một yếu tố có liên hệ đến các bệnh thối rữa thường gặp ở loài lan này. Sự thông gió càng lớn cây càng ít bệnh vì nó giúp cây mau khô sau khi tưới. Tuy nhiên, một sự thông gió quá mạnh dễ làm cho cây mất nước và chuồn lá. Gió với tốc độ 10-15km/giờ tương đương với cấp số 3 và 4 của Beaufort là tốt nhất. Do đó tùy nơi trồng với tốc độ gió như thế nào ta phải cấu tạo giá thể cho hợp lý. Thường cách trồng Hồ điệp tương tự như một số giống của loài đơn thân như Vanda, Rl’ynchostylis, Aerides vì thế nếu gió với cấp 6 trở lên, giá thể phải bít kín để thỏa mãn số lượng nước bốc hơi quá lớn, còn ngược lại, phải thật thoáng vì nếu không giá thể là ổ xuất phát các mầm bệnh nguy hiểm.

Chậu, giá thể, cách trồng:

Một cách trồng chung nhất cho các loại đơn thân là chậu thật thoáng, càng thoáng càng tốt, có thể đến mức cực đoan chỉ dùng chậu như giá thể duy nhất, tuy nhiên chỉ áp dụng cho nơi nào điều kiện ẩm độ ổn định, sự thông gió không đổi và nhất là, tiểu khí hậu thật điều hòa. Do đó chậu phải thật sạch, không có dấu vết của bất kỳ một loài rêu nào bám trên thành chậu. Thường các nhà trồng lan dùng than, gạch, dớn làm giá thể cho Hồ điệp. Theo chúng tôi, chỉ vài cục than hoặc vài miếng ngói cong là đủ. Với cách trồng này, khi cây đã thích nghi sẽ phát triển rất mạnh trong tương lai và trong chậu hình như không có một cái rễ nào bị thối. Trong thời gian cứ 2 năm một lần ta nên thay chậu cho Hồ điệp, nếu chúng quá mau lớn có thể rút ngắn thời gian này. Biểu hiển của sự thay chậu là kích thước mát cân đối giữa cây và chậu, chậu bị bể, giá thể bị hư hao. Có thể thay chậu một cách dợn giản bằng cách đập bỏ những phần chậu cũ có rễ bám hoặc để nguyên chậu cũ vào chậu mới lớn hơn. Nếu muốn tiết kiệm chậu, ta có thể nhúng vào dung dịch hỗn hợp nước với một loại thuốc ngừa rêu.

Ví dụ Con san 20 (vài giọt trong 1 lít). chỉ trong vòng 3 phút rễ sẽ tróc ra, ta sẽ nhặt cây và trồng vào một chậu mới. Điều cần nhớ khi cây được trồng lại phải được buột thật chặt và tưới ngay bằng dung dịch BL+ANA. Sau đó để cây vào chỗ râm mát, khi cây ra rễ đặt cây vào vị trí bình thường và lúc bấy giờ mới đặt giá thể vào chậu. Bạn đừng lo lắng, việc thay chậu HỒ điệp ít khi gây ra “xốc” như Cattleya.

Cách nhân giống lan Hồ điệp:

Ngoài phương pháp gieo hạt và cấy mô không được đề cập ở. Đây đối với loài lan Hồ điệp có 3 cách nhân giống : phương pháp cơ học, phương pháp kích thích tố, và phương pháp tạo cây con trên trục phát hoa cũ.

+Phương pháp cơ học:Đ

ây là phương pháp dễ dàng nhất. Khi cây đạt một kích thước mong muốn, ta sẽ cất ngọn với một ít rễ đem trồng vào chậu mới, phần gốc còn lại sau một thời gian sẽ mọc lên vài ba chồi nữa. Nên nhớ là cây phải được cắt bằng kéo cất cành đã được khử trùng và sau đó phải trét vadơlin có trộn Zineb, sơn, hoặc vôi vào vết cắt để tránh sự nhiễm trùng và cuối cùng ta làm những động tác tiếp tục như cây thay chậu.

Một phương pháp khác được đề cập đến, tuy đơn giản nhưng có hiệu quả hơn. Dây đồng là dụng cụ duy nhất dùng cho công tác này, được buộc vào thân cây và xiết chặt, vì thế mạch dẫn nhựa bị ức chế là nguyên nhân tạo sự kích thích cây mọc chồi mới. Khi chồi nhú ra khỏi thân, ta gỡ dây đồng ra, cây con sẽ lớn dần. Tốt nhất là đợi cây con phát triển thành thục và mọc rễ ta sẽ cắt cây con lìa khỏi thân cây mẹ. Tuyệt đối đừng bao giờ cắt ngọn cây mẹ để phần gốc còn lại nuôi dưỡng cây con, vì nó sẽ mắc phải những khuyết điểm như phương pháp trên.

Với phương pháp này ta sẽ có cây con mới nhưng sức khỏe cây mẹ vẫn bình thường, cây không bị ” xốc” bảo đảm sự ra hoa trong mùa kế tiếp.

+ Phương pháp kích thích tố:

Một vài loại kích thích tố được dùng có hiệu quả rõ rệt và nhanh chóng đối với sự mọc chồi của các loài lan Hồ điệp. Với dung dịch kích thích tố pha sẵn phun sương vào lá và rễ , chỉ 1 tháng sau có dấu hiệu của sự mọc chồi. CÓ thể phun 2 lần cách nhau 5 ngày sẽ có kết quả chắc chắn. thất được dùng là Cytokinin, với nồng độ 5 phần triệu (ppm). Ở Phương pháp tạo cây con trên phát hoa cũ (Phương pháp Griesbacil).

Sau khi cây Hồ điệp trổ hoa xong, cắt bỏ phần ngọn của phát hoa chỉ chừa lại 3-4 mắt phía gốc rồi bôi Ianohn có trộn 50mg/ml acid Cinnamic + 5mg/ml 6- Benzyì amino-purine. Sau 4-8 tuần lễ, cây con sẽ mọc ở vị trí mỗi mắt và rễ sẽ tạo lập khi cây con lớn dần. Lúc này có thể cắt bỏ phát hoa và đem cây con trồng trong chậu.

Sâu bệnh và các vần đề khác:

Phải lưu ý những biểu hiện của bệnh thối rữa xuất hiện trên cấy, vì bệnh này phát triển rất nhanh chóng, có thể giết chết cây chớp nhoáng trong vài ngày. Nếu chỉ thấy trên lá xuất hiện những chỗ đậm màu ta phải phun thuốc ngay. Nếu lá và rễ đã bị thối, ta phải dùng kéo hoặc dao đã khử trùng cất xa chỗ bị bệnh, nếu cần ta có thể cắt bỏ cả nguyên lá hoặc rễ. Vết cắt phải được khử trùng bằng Vadơhn trộn Zineb và nên nhớ không dùng kéo này một lần nữa để cất một cây lan nào khác, nếu nó chưa được khử trùng trở lại. Cuối cùng ta phải cách ly cây bệnh vì chúng lan truyền rất nhanh chóng. Khi cây đã có trục phát hoa không nên thay đổi vị trí, vì như thế dễ làm nụ hoa bị rụng. Sự thiếu ẩm độ, sự tháp nắng, sử dụng phân bón quá độ cũng làm cho nụ hoa vàng ra và quan lại. Khi hoa đã tàn, ta có thể cắt trục phát hoa đến mất thứ tư (chừa lại 4 mất), các mắt này thường cho ra các chồi bên và có thể ra hoa vào mùa nấng.

Hồ điệp vẫn bị một số loài côn trùng cắn phá. Loài mạc, rệp nhỏ đến nỗi mắt thường không phân biệt được, nếu ta nhìn mặt trên lá màu xanh mướt có lốm đốm màu rỉ sét, sần sùi mặt trên và dưới – nhiều người lầm lẳn cây bị nhiễm nấm hay virut. Sâu và bệnh là 2 lãnh vực khác nhau, nếu lầm lẫn sẽ không trị liệu thích đáng. Với kính lúp có độ mạnh, ta sẽ thấy được những con côn trùng màu hơi đỏ, nhỏ xíu. Ngoài ra một loài rệp đốm và vảy u với kích thước lớn hơn cũng gây ra một tác hại đáng kể. Dùng Serpa với nồng độ nửa muỗng canh cho 4 lít nước, kết quả sẽ chắc chắn.

Tưới nước trà loãng cho lan Hồ điệp hàng ngày, ngoài tác động kích thích vì nó có chất cafein, nó còn có tác dụng để diệt những mầm khuẩn bệnh do chất tanin trong nước trà
-->đọc tiếp...

Khữ Trùng & Diệt Bệnh

Khữ Trùng & Diệt Bệnh



KHỬ TRÙNG

Tại sao ta phải khử trùng và trong trong trường hợp nào?

Trường hợp thông thường nhất là dùng kéo để cắt lá hoặc dùng dao để xẻ lan ra thành nhiều nhánh.

Trước khi cắt, ta cần phải khử trùng chiếc kéo hay con dao vì đây là nguồn bệnh đi từ cây này sang cây khác. Vì vậy mỗi khi cắt hay xẻ cho cây khác, trước hết ta cần phải khử trùng cho dao, kéo.

Cách bảo đảm nhất là hơ dao, kéo trên lửa khoảng một phút. Có thể dùng lửa ở bếp gas hay bằng chiếc đèn xì bằng gas. Trước khi hơ nóng dao, kéo cần phải chùi sạch nhựa cây hay những sơ hay mảnh vụn bám vào dao, kéo.

Có người dùng lưỡi lam cạo râu mới cho mỗi lần cắt xong rồi vất bỏ.

Có người dùng thuốc tẩy Chlorox (Eau de javel) 50% để lau dao, kéo nhưng cách này làm cho dao kéo chóng bị rỉ xét.

Cắt xẻ xong rồi chúng ta cần phải khử trùng ở vết cắt tránh cho vi trùng hay nấm xâm nhập vào cây lan.

Trên thị trường có rất nhiều thứ thuốc khử trùng, xin liệt kê một vài thứ thông dụng nhất:

Cinnamon Powder Bột Quế

Nhiều người nói rằng bột quế rất tốt cho việc khử trùng, khử nấm cho những cây lan khỏi bị bệnh. Nhưng cũng có người nói rằng bột quế chẳng có công hiệu chút nào cả.

Có nhiểu điều cần phải xem xét lại, thực sự bột quế chỉ dùng để khử trùng, khử nấm khi cắt cây hay cắt lá hay cây có một vài đốm nhỏ. Khi đó cây phải hơi ướt để bột quế dính vào vết cắt. Không nên rắc bột quế vào chậu vì có thể làm chết cây.

Phần khác, có nhiều thứ quế: thứ cay nồng, thứ chỉ hơi cay. Hơn nữa nếu để quá lâu, bột quế đã mất hết mùi, không còn công hiệu nữa

Nhưng bột quế không thể dùng như là một thứ thuốc để chữa cây bị bệnh do vi trùng hay do nấm mà phải dùng thuốc mạnh hơn như Daconil, Benomyl v.v... Ngay cả những thứ thuốc này khi đã pha với nước, 2 tuần lễ sau hiệu quả cũng đã giảm bớt.

Hydrogen Peroxide (H202)

Thứ nước sủi bọt này không mùi vị và cũng không có mầu sắc là một chất cường toan (acid) lỏng. Ngoài công dụng để tẩy sạch còn có tính cách sát trùng thường được bán với nồng độ 3% với 97% nước lã để súc miệng, hoặc 30-35% dùng để khử trùng.

Chúng ta có thể pha 60 ml thứ 3% và 60 gr đường cát với 1 lít nước để phun vào cây. Nhưng nếu muốn sát trùng cho dao kéo cần nhúng vào chất 30-35% trong vòng 1-2 phút.

Chlorine Thuốc tẩy

Chorine, tên thương mại là Clorox, một hóa chất với dùng để diệt trùng trong nước uống, tẩy trắng giấy, vải hay dùng để giết sâu bọ và nhiều công dụng khác nữa. Người ta thường dùng Chlorox 30-50 % để sát trùng các vết cắt trên lá hay trên thân cây lan. Ngoài ra khi thay chậu nên dùng 20% chlorox ngâm các chậu cũ hay chậu mới qua đêm để diệt trừ mầm bệnh. Nên nhớ Chlorox rất dễ bay hơi, cho nên khi dùng xong nên đậy nút cho kín. Nếu đã pha với nước chỉ có công hiệu trong vòng một tuần lễ.

Sulfur Diêm Sinh

Từ 3000 năm trước người ta đã biết Sulfur hay là diêm sinh hay Lưu hoàng để diệt trùng và diệt nấm. Diêm sinh được tán ra thành bột nhỏ hay trộn chất dính khác hay pha với nước để diệt trừ các bệnh nấm trên lá lan. Lưu ý là nếu nhiệt độ trên 90F hay 32 C không nên phun thuốc có Diêm sinh. Ngoài ra không nên pha trộn diêm sinh với các thuốc diệt trùng khác vì sẽ gây ra phản ứng hóa học.

Physan 20

Khi cắt lá hay thân cây lan nên phun nước có pha Physan 20 với liều lượng 1 thìa súp cho 4 lít nước.

DIỆT BỆNH

Xin lưu ý trên đây chỉ là những chất để diệt trùng cho các vết cắt trên cây lan. Nếu cây lan đã bị vi trùng xâm nhập muốn chữa trị phải dùng những thứ thuốc khác mới có hiệu quả.

Muốn diệt bệnh có 2 phương cách: Phòng Ngừa và Chữa bệnh.

Muốn phòng ngừa chúng ta phải gìn giữ cho cây được:
• Thoáng gió không nên để cây vào chỗ kín gió, cây phải để xa, đừng để lá chạm vào nhau.
• Không nóng quá và không lạnh quá.
• Độ ẩm phải trên 40% và không quá 80%
• Không nên tưới nước vào những ngày lạnh dưới 55°F hay 13°C mà không có nắng.
• Không nên tưới quá thường xuyên mà phải đợi cho vật liệu trồng lan gần khô rồi mới tưới.
• Không nên ngâm nhiều cây cùng trong một chậu nước.
• Nếu thấy có dấu hiệu bị bệnh nên tìm cách chữa ngay.
• Phun thuốc diệt trùng mỗi tháng 1 lần, diệt nấm vào khi trời lạnh mà lại ẩm ướt hay khi có dấu hiệu.

Lan thường hay bị 4 chứng bệnh: Thối lá (bacterial leaf rot) Thối rễ (bacterial root rot) và Thối ngọn (Crown rot). Nấm (fungus)

Thối lá

Khi lá bị thối, thường có dấu hiệu một vết có thể là đậm hay nhạt hơn mầu của lá cây. Lá cây chỗ đó thường mềm nhũn, có mùi và có thể loang to ra. Lấy dao hay kéo sắc tốt hơn cả là lấy lưỡi lam cắt bỏ lui vào phía trong chỗ thối chừng 2 phân hay cắt bỏ hẳn chiếc lá. Dao hay kéo cần phải khử trùng trước và sau khi cắt để đề phòng bệnh lây lan sang cây khác. Vết cắt cần được khử trùng như đã nói ở trên. Sau đó để cây ở chỗ thoáng gió và phun thuốc Physan 20. Pha 1 thìa súp với 4 lít nước.

Thối ngọn

Bệnh thối ngọn cũng giống như thối lá nhưng ở mức độ rộng lớn hơn và trầm trọng hơn. Ngọn cây cần phải cắt bỏ giống như bệnh thối lá. Vào mùa Xuân những mầm non của lan Cymbgidium, Cattleya và Dendodrobium và ngọn cây Vanda, Renanthera, Phalaenopsis thường hay bị thối vì nước đọng qua đêm v.v... Ta phải cắt tới khi nào không còn vết đen trong thân cây. Lấy cây ra khỏi chậu, rửa sạch rồi ngâm cây trong 4 lít nước có pha một thìa súp Physan 20 trong 15-20 phút. Trồng lại với vật liệu mới đã ngâm trong nước có chất sát trùng. Và để vào nơi rợp mát và thoáng gió.

Thối rễ

Khi bị thối rễ, cây lan không hút được nước cho nên lá bị nhăn nheo. Cần phải cắt bỏ hết rễ thối, rửa sạch rồi ngâm toàn cây vào nước có Physan 20 như trên. Sau đó để hơi khô rồi cho vào bao nylon, cột kín lại và để vào chỗ rợp mát. Khi nào thấy cây ra rễ mới dài chừng 2 phân đem ra trồng lại với vật liệu mới như đã nói ở trên.

Nấm

Khi bị nhiễm nấm lan thường có những chấm nhỏ mầu đen hay mầu nâu trên lá và lá cây trở thành mầu vàng. Thoạt đầu ở mặt dưới lá sau đó hiện lên mặt trên rồi dần dần loang to ra. Phải cắt một phần hay toàn thể chiếc lá và phun thuốc như bị bị thối lá.

Lưu ý

Khi cây bị bệnh, nên vứt bỏ những vật liệu trồng lan và ngay cả những chậu và que cọc giữ cây.

Cách 7-10 ngày phải phun thuốc diệt trừ mầm bệnh, liên tiếp trong thời gian 1 tháng.

Ngoài Physan 20 ra chúng ta có thể dùng (Daconil) Garden Disease Control Stop and Prevents over 130 diseases do hãng Ortho chế tạo với liều lượng 2 thìa cà phê cho 4 lít nước. Nhưng thuốc này để lại những vết trắng trên lá phải một thời gian mới rửa sạch được.
-->đọc tiếp...

Thuốc trị bệnh cho lan

Cần chú ý khi sử dụng thuốc:
- Nội hấp: cây hấp thu qua thân, lá, rễ vào trực tiếp cây, trừ bệnh từ bên trong trừ ra.

- Lưu dẫn: cây hấp thu từ trên xuống dưới và ngược lại.

- Phổ rộng: trừ nhiều bệnh, diệt bệnh, sau từ bên ngoài cây diệt vào.
———————————————————————————————

Anvil: trừ bệnh rỉ sắt rất tốt cho lan. Ngoài ra còn trị bệnh khô vằn, đóm đen, đóm lá, đóm vòng. Giá 60k/1 chai 100ml.


Dithane M-45: Thuốc trừ nấm dạng tiếp xúc, phổ rộng. Trừ được vài trăm loại nấm bệnh thông dụng. Ngoài ra còn bổ xung Mn và Zn làm cho cây cứng cáp, thích hợp thay đổi môi trường, ngừa bệnh. Giá 60k/1 gói 250g.




Trừ nấm sinh học Agri-Fos, chuyên trị thối nhũn. Dùng tốt trong mùa mưa. Cần tưới đủ loại trừ nấm để chống thối tốt cho cây. Giá 120k/1 chai 500ml.



* Viên sủi trị thối nhũn: đặc trị, dùng tăng gấp đôi liều để trị, dùng liều theo bao bì để ngừa. Dùng tốt cho mùa mưa và cho cây hồ điệp. Giá 20k/1 viên.

 


* Antracol: trừ nấm bệnh nhiều loại (xem trên bao bì), bổ xung kẽm cho cây. Giá 40k/1 gói 100g.

 


* Carbenzim: trừ nấm nội hấp, dùng tốt cho lan. Có thể pha chung với Amino Alexin trên để tăng hiệu quả. Khi lá cây bị đốm, thối, thì dùng thuốc này bôi lên vết thương, thân lá chung quanh. Ngoài ra có thể pha thuốc này với keo liền da, bội vào vết cắt, làm cho cây không bị thối nhũn, keo làm cho vết thương không bị hở, nước không vào.

Giá: 20k/1 chai 100ml, 160k/1 chai 1 lít.



* Aliette: chống thối rễ, thối thân, dùng tốt trong mùa mưa. Giá 50k/1 gói 100g.

 
-->đọc tiếp...

Bệnh của hoa lan và cách chữa trị

Nhiễm trùng - Đốm và thối (Bacterial spot/Rot)
Bệnh nay do vi trùng Pseudomonas và Erwirnia làm cho chết cây và lan sang các cây khác mau lẹ.
Dấu hiệu:
Lá hay cuống lá có đốm hay vệt mầu nâu hay đen hay phỏng nước từ từ loang to. Hoa có đốm mầu hồng hay nâu nhạt .Rễ bị nhũn ra và ngửi có mùi hôi.
Cách ngăn ngừa và chữa trị:
Hãy cắt bỏ hết những chỗ bị thối và cắt sâu thêm ít nhất là 2 phân vào phần còn khỏe mạnh.
Dao kéo cắt cây phải đốt qua lửa để diệt trùng.
Rắc bột diêm sinh vào chỗ cắt để khử trùng, khử nấm.
Nếu gốc cây hoặc rễ bị thối nên thay chậu bằng chậu sạch và vỏ cây mới.
Để xa những cây lành mạnh
Tăng cường sự thoáng gió
Giảm độ ẩm
Bớt tưới nước và tránh làm ướt lá.
Bệnh nấm (Fungal diseases)
Nấm thối đen (Black rot: Phythopthora) thường xảy ra cho lan Cattleya và nhiều loại khác.
Dấu hiệu: mầm non bị thối đen từ gốc lan lên trên và có những chấm mốc trắng bên ngoài. Bệnh này lan ra nhanh chóng từ cây nhỏ đến cây lớn. Thông thường cây sẽ chết, mặc dầu đã cắt bỏ và chữa trị như trên.
Thân cây bị thối hoặc chết khô (Black leg/ Dry rot) thường xảy ra cho các lọai Vanda và Dendrobium do nấm Fusarium và Rhizoctonia. Nguyên nhân nước đọng quá nhiều trong chậu và nhiễm bệnh.

Dấu hiệu: thân cây bị mềm hoặc khô lại, rụng lá dần dần từ gốc đến ngọn. Chữa trị như trên.
Lá có đốm hay chấm nâu đen hay loang lổ (spot, dot, blotch), hơi sần sùi xảy ra cho Cattleya, Dendrobium, Oncidium, Vanda v.v… do các thứ nấm Cercospora, Colletotrichum, Septoria, Phyllosticta gây ra làm cho lá rụng sớm hơn và làm cho cây cũng như hoa không được tươi tốt và mau tàn.
Cách chữa trị như trên và phải phun thuốc trừ nấm như Physan, Benomyl, Daconil v.v…, nhưng những chấm này để lại các vết sẹo trên lá không sao hết được ngoại trừ cắt bỏ.
Nhiễm vi khuẩn (viral diseases)
Lan bị nhiễm vi khuẩn, có nhiều thứ rất khó lòng nhận diện, bởi vì vi khuẩn rất nhỏ, dấu hiệu thay đổi và nhiều khi lại giống như các bệnh nhiễm trùng hay nấm. Chỉ có thí nghiệm mới biết chắc chắn. Có một điều nên biết là những cây bị nhiễm trùng hay nấm nếu đã được chữa trị, sẽ không có dấu vết trên các cây con, còn vi khuẩn sẽ lây lan sang các cây con và không có cách gì chữa trị được đành phải vất bỏ, bời vì cây quặt quẹo, yếu đuối, hoa bị lệch lạc, cong queo, có nhửng tì vết và chóng tàn.
Nhưng cũng có 2 thứ vi khuẩn thông thường nhất rất dễ nhận diện đó là: Cymbidium mosaic virus và Odontoglossum Ring spot virus thường lan truyền sang cây khác bởi việc cắt xẻ cây bằng dao kéo không được khử trùng, nước tưới bắn sang cây bên cạnh hoặc côn trùng hút nhựa rồi mang bệnh từ cây này sang cây khác.
Sâu bọ
Rệp xanh hay đen (aphid) thường bám vào nụ hoa hay cây non. Rệp không những hút hết nhựa cây mà còn truyền bệnh nữa. Xit bằng nước hay cồn 75% hay dùng cây tăm nhúng vào cồn lấy ra. Phải coi chừng khỏang 5-7 ngày sau trứng sẽ nở và phải diệt lại.
Rệp trắng (false spider mites) rất nhỏ nhưng người tinh mắt có thể nhìn thấy đuơc. Rệp hút nhựa cây, nếu không trị ngay, cây sẽ chết và lan rộng mau lẹ nhất là khi nhiệt độ lên cao và ẩm độ lại quá thấp. Rệp trắng hay để lại những chấm vàng nhỏ trên mặt lá Paphiopedilum hay Phalaenopsis . Dùng xà phòng loại sát trùng (insecticidal soap) Mathalion hay pha 1 thía cà phê xà phòng rửa chén với 1 thìa cà phê dầu ăn loại thực vật, 250 ml cồn và 250 ml nuớc cho vào bình xit, lắc cho thật đều rồi xịt 3 lần, cách nhau một tuần lễ.
Rệp đỏ (Red Spider mites) cũng rất nhỏ để lại những chấm mầu bạc ở mặt dưới lá Cymbidium hay Dendrobium. Diệt trừ như trên.
Rệp bông (mealy bugs) có thể nhìn thấy dễ dàng, thường để lại dấu vết như bông gòn ở cuống hoa, gốc cây. Diệt trừ như trên.
Rệp vẩy (scales) có 2 loại: vỏ cứng mầu nâu và gồ cao lên rất dễ nhận ở trên mặt, phía dưới lá hay thân cây. Loại thứ hai rệp sáp mầu trắng hay nâu nhạt, mềm và nhỏ còn có tên Boisduval scales. thường ở dưới lá, cuống hoa và tệ hại nhất là chui vào những ngóc ngách cúa cuống lá, bẹ hoa khó lòng diệt trừ. Loại vỏ cứng chỉ cần lấy ra còn loại mềm phai dùng thuốc diệt trùng loại ngấm vào cây (systemic insectiside) hay dung dịch kể trên phun nhiều lần mới hết.
Ruồi trắng (white fly) thường hay bám ở mặt dưới lá đẻ trứng và sinh sàn mau lẹ. Mới đầu chỉ là nhửng vòng trắng nho nhỏ sau đó thành bầy và lan ra các cây khác. Cách diệt trừ như trên.
Kiến tưởng như vô hại nhưng thực ra mang rệp và đủ chứng bệnh cho lan cần phải tuyệt diệt bằng Malathion hay Diazinon hay rắc Diazinon hạt trên mặt chậu rời tuới nước cho ngấm xuống.
Ốc sên và sên không vỏ (Snails, Slugs). Hai thứ này rất tai hại, không những ăn hoa, nụ còn ăn cả lá hoặc cây non, nhất là loại không vỏ thường trú ấn trong chậu cây. Chúng thường để lại những vết nhớt nên rất dễ nhận ra .Dièt trừ bắng các loại thuốc diệt sên có chất metaldehyde như Correy's chẳng hạn. Có thể rắc muối dưới đất, nhưng đừng rắc vào trong chậu.Ngoài ra có thể soi đèn vào buổi tối, hay đổ rượu bia vào chiếc đĩa để bắt sên.
Công thức cần nhớ
Diệt trừ sâu bọ
1 chai cồn rubbing alcohol 70% 16 Oz
1 chai 16 0z nước lã
1 thìa súp xà bông rửa chén
1 thìa súp dầu ăn
1 ly cà phê đen
Cho vào bình phun (Sprayer) lắc cho thật kỹ. Mỗi khi phun phải lắc cho đều. Tránh phun vào cây để ở chỗ nắng. Phun 4 lần, mỗi lần cách nhau một tuần lễ.
Cây nhập cảng trơ rễ (bare root)
1 thìa súp đường
1 thìa cà phê phân bón 30/10/10
10 giọt superthrive hay 1viên thuốc ngừa thai
2 gallon nước
Khuấy cho đều, ngâm cây trong 4 giờ, lấy ra để cho ráo nước. Ngâm 4 giờ nữa rồi để khô qua đêm. Ngày hôm sau tái tục, cây sẽ không bị khô kiệt (dehydrated) Dùng nước này nhưng không có đuờng ngâm vỏ cây tối thiểu 24 giờ rồi mới trồng.
Diệt trừ kiến và rệp
1 cup 250ml dung dịch 409 hay Fantastik
1 cup isopropyl rubbing alcohol 75%
2 cup nước cho vào bình xit, lắc cho đều trước khi phun.
hoặc
Dr. Bronner’s Peppermint Soap mua ở Health Food Store
Pha 1 thìa cà phê với 1 lit nước, lắc cho kỹ trước khi phun
Cách ngăn ngừa
Tất cả những chứng bệnh kể trên có thể ngăn ngừa được tới 90% nếu chúng ta:
Mua những cây khỏe mạnh không tì vết.
Nuôi cây đúng cách từ ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, tưới nước và thoáng khí.
Để cây xa nhau.
Giữ dao, kéo cho thật sạch
Diệt côn trùng
Quan sát thường xuyên và chữa trị kịp thời.
Tuy vậy khi thấy lá cây vàng úa và rụng toàn bộ chớ vội kết luận là lan bị bệnh, bởi vì có nhiều cây đến mùa thu là vào chu kỳ rụng lá để sang năm lên chồi mới như cây Bletia, Calanthe, Stenoglotis và nhiều giống Dendrobium chỉ ra hoa trên cành đã khô trụi lá. Những đốm hay chấm trên lá cũng không hoàn toàn là do nấm, bị nhiễm trùng hay virus mà chỉ là đặc điểm của cây lan bởi vì có những cây nhiều năm mới rụng lá. Những lá già phần đông đều có dấu hiệu trông chẳng khác gì bị bệnh. Nhiều cây lan khác thiếu chất lục diệp tố (chlorophyll) cũng có hiện tương như vậy. Cây lan Phaius maculata hình bên cạnh là một thí dụ diển hình.

Trên đây chỉ là một vài điều căn bản, muốn thấu hiểu chi tiết hơn xin tham khảo cuốn Orchid Pests and Diseases do Hội hoa lan Hoa Kỳ và Home Orchid Growing của Rebeca Tyson Northen hay những tài liệu khác.
Theo: Hoa lan Việt Nam
-->đọc tiếp...

Thuốc trị bệnh cho lan - Phòng Trừ Bệnh Trên Cây Lan




Nguồn: Nghệ nhân Mai Văn Mạnh
Như các cây trồng khác, cây lan cũng bị gây hại do nấm và vi khuẩn. Bệnh hại lan là một trong những khó khăn và trở ngại của những người trồng lan. Bệnh gây hại trên rễ, thân, giả hành và hoa. Trên rễ, thân và giả hành nếu không phát hiện sớm và chữa trị kịp thời có thể làm cho cây suy yếu rồi chết. Bệnh trên lá và hoa gây mất vẻ mỹ thuật không trầm trọng đến mức chết cây. Sau đây là các bệnh do nấm và vi khuẩn thường gặp trên cây lan.
BỆNH THỐI ĐEN (BLACK ROT)
Tác nhân
Nấm Phytophthora palmivora, Buti (Phytophthora cactorum, Shroet). Theo tài liệu của Hội hoa lan Hoa Kỳ còn có thêm tác hại của nấm Pythium ultimum, Trow. cùng có một lúc hoặc riêng lẻ.
Triệu chứng
Bệnh này tiêu biểu và tai hại nhất cho bất kỳ họ nào của lan, Cattleya đặc biệt dễ nhiễm bệnh. Bệnh nặng được quan sát vào mùa mưa ẩm hoặc trong suốt thời kỳ có sương mù của mùa lan. Cây sẽ bị chết sau một thời gian bị nhiễm bệnh.

Nấm bệnh có thể tấn công bất kỳ bộ phận nào của cây lan, tạo ra sự rữa nát của mô cây. Ở lá đầu tiên là những đốm ngậm nước lan rộng ra nhanh chóng và sau đó chuyển sang màu nâu hoặc đen. Trong điều kiện lạnh và ẩm có thể thấy những khuẩn ty trắng trên vết bệnh. Cây bị chết khi sự nhiễm bệnh vươn tới đỉnh mầm. Nấm bệnh có thể tấn công bộ rễ hay phần ngọn, tạo nên những đốm hoại tử dần dần lan rộng lên hoặc xuống làm rụng cả bộ lá của cây. Hoa bị bệnh tấn công tạo thành vết hoại tử màu đen, có hoặc không có quầng. Hoa còn non bị bệnh thường bị rụng khỏi cuống hoa. Toàn cuống hoa có thể bị sẹo lõm xuống, nếu một vài phần bị nấm bệnh tấn công.

Phòng trừ
+ Giữ sự thông thoáng trong vườn lan, tránh trồng quá dầy.
+ Tưới ít nước vào mùa mưa ẩm, nhất là khi dự đoán được thời điểm bệnh bộc phát mạnh trong năm.
+ Tạo sự thoát nước tốt trong việc trồng lan.
+ Giữ cây con tránh bị mưa trực tiếp bằng cách phủ bạt nylon trong suốt mùa mưa vì cây con rất dễ bị nhiễm bệnh.
+ Không dùng những cây bị nhiễm bệnh để nhân giống.
+ Phun thuốc trừ nấm đặc trị Fosetyl - aluminum (tên thương phẩm Aliette 80 WP). Aliette 80 WP là thuốc trừ nấm có tính lưu dẫn hai chiều từ lá xuống rễ và ngược lại. Phun ở nồng độ 1 - 2‰. (phần ngàn) phun cách nhau 5 - 7 ngày để trừ bệnh và 10 - 15 ngày một lần để phòng bệnh. Phun lúc bệnh chớm phát hoặc phun phòng vào thời điểm bệnh thường phát sinh nặng trong năm là tốt nhất.
BỆNH THỐI ĐEN GỐC (TÀN ÚA) (BLACK LEG)
Tác nhân
Nhiều loại nấm gây ra nhưng phổ biến nhất là Fusarium oxysporum, Schiect.



Triệu chứng
Nấm gây bệnh qua bộ rễ hoặc nhánh non gần cổ rễ và lan dần lên cây. Các cây bị nhiễm bệnh nặng có thể chết 3 hoặc 6 tuần lễ sau khi bị nhiễm. Tuy nhiên, bình thường cây sẽ sống từ 1 năm hoặc lâu hơn trong trạng thái suy yếu liên tục. Bệnh được tìm thấy ở trong căn hành như một vòng hoặc một dải màu tím trong các lớp biểu bì và hạ bì với những chùm mạch hồng nhạt, cuối cùng toàn căn hành có thể bị nhiễm bệnh và chuyển sang màu tía.
Phòng trừ
+ Loại bỏ tàn dư bệnh và giá thể cũ.
+ Nhúng hay nhấn chìm cây bệnh từ 10 - 15 phút trong thuốc trừ nấm Thiophanate methyl (tên thương phẩm là Vithi M - 70 BTN) hoặc Iprodine (tên thương phẩm Rovral 50 WP). Pha nồng độ 1 - 2‰ (1 - 2 phần ngàn) cũng có thể phun qua lá cách nhau 7 - 10 ngày 1 lần.

BỆNH THÁN THƯ (ĐỐM VÀNG) (ANTHRACNOSE)
Tác nhân
Nấm Colletotrichum glocosporioides, Saco.


Triệu chứng
Bệnh xảy ra nặng ở vùng nhiệt đới hơn là ôn đới. Bệnh có thể tấn công bất kỳ các phần từ nào trên mặt đất. Lá thường bị tấn công nhiều nhất. Triệu chứng đầu tiên là lá có chấm tròn màu nâu đỏ chuyển sang nâu, lan rộng ra thành nhiều vòng đồng tâm. Có nhiều dạng tùy loại lan, có loại ở vòng ngoài có màu vàng, có loại ở vòng ngoài có màu nâu đậm hơn ở trong, sau cùng sẽ khô cháy. Vết bệnh ở giả hành theo dạng hình tròn hoặc không đều, lõm sâu nhiều hay ít, vàng tới xanh nhạt. Trên các hoa già hay yếu bị các đốm nhỏ tròn từ nâu tới đen phát triển trên lá đài và cánh hoa, các đốm này phủ lên một vùng rộng đôi lúc cả nụ hoa.
Phòng trừ
+ Khi bệnh xảy ra, cần chăm sóc cẩn thận và cách ly các cây nhiễm bệnh.
+ Giảm nhịp độ tưới nước, nên tưới vào sáng sớm để mau khô.
+ Phun thuốc trừ nấm Thiophanate methyl (tên thương phẩm Vithi M 70 BTN) hoặc Carbendazim (tên thương phẩm là Vicarben 50 BTN và 50 HP), pha nồng độ 1 - 2‰.
BỆNH THỐI NÂU DO VI KHUẨN (BACTERIAL BROWN SPOT)
Tác nhân
Vi khuẩn Pseudomonas gladioii (Pseudomonas cattleya, Savulescu).


Triệu chứng
Trong suốt mùa mưa bệnh trở nên quan trọng, bệnh lan rộng nhanh và gây hại nặng. Những cây lan thuộc giống Dendroblum hầu như đều nhiễm bệnh. Bệnh khởi đầu là một đốm nhỏ, ngậm nước trên lá, dưới điều kiện nóng và ẩm vết bệnh lan rộng ra dần cả lá. Phần bị bệnh thường có dạng nhũn, ướt trong đó vi khuẩn được lan truyền do nước văng tung tóe.
Phòng trừ
+ Chỉ nên mua hoặc tách chiết các cây không có mầm bệnh và cách ly ít nhất 4 tuần trước khi nhập chung vào vườn.
+ Cách ly những cây bệnh. Tưới ít nước cho cây trong suốt thời kỳ bệnh bộc phát và tưới vào lúc sáng sớm để mau khô.
+ Tránh gây thương tích cho cây trong suốt mùa mưa.
+ Giảm lượng phân đạm, gia tăng lượng kali.
+ Thuốc kháng sinh Streptomycin nitrate có thể hạn chế sự bộc phát bệnh, nên phun thuốc kháng sinh vào chiều tối, tránh phun lúc nắng gắt. Thuốc có thể độc cho những dòng lao Vanda. Thuốc trừ nấm gốc sulfate đồng hạn chế được vi khuẩn, có thể gây độc cho một số giống lan, đặc biệt có cây ra hoa và khi nhiệt độ trên 320C. Có thể phun thuốc Kasuran WP nồng độ 1 - 1,5‰. tránh phun cho lan con và không phối hợp hoặc phun liền ngay sau đó các loại thuốc có tính kiềm như lưu huỳnh, vôi và thiophanate methyl.
BỆNH THỐI MỀM DO VI KHUẨN (BACTERIAL SOFT ROT)
Tác nhân
Vi khuẩn Erwinia carotorova (Jones) Holland


Triệu chứng
Bệnh này thường gây hại trên nhiều loài rau cải, cây trang trí hoa và lá, lan các loại Cattleya, Oncidium, Cymbidium, Phalaenopsis, Vanda... Một loài vi khuẩn tên là Erwinia chrysanthemi được báo cáo từ lan Phalaenopsis.
Vi khuẩn xâm nhập vào cây qua những vết thương tạo nên vết thối ướt với mùi hôi khó chịu. Vết thối lan nhanh trong lá và rễ, chậm ở căn hành và giả hành. Thời tiết khí hậu nóng và ẩm giúp bệnh phát triển mạnh. Vi khuẩn dựa vào nước mưa và nước tưới văng ra để di chuyển từ cây này sang cây khác.
Phòng trừ
Giống như cách phòng trừ bệnh thối nâu do vi khuẩn Pseudomonas gladioii.
Theo longdinh.com
-->đọc tiếp...

13 tháng 2, 2014

Phân bón cho lan Cattleya cây non và cây tách chiết

Cây con khi lấy ra khỏi chai, sau khi xử lý xong các công đoạn, lấy 1giọt Super thrive hòa trong 4 lít nước, tưới cho cây con trong vòng một tháng. Khi nhìn thấy rễ mới nhú ra, hoặc rễ của cây con phát triển tốt, ta tưới phân bón 30 -10 – 10

1.Phân bón cho cây Cattleya con

Cây con khi lấy ra khỏi chai, sau khi xử lý xong các công đoạn, lấy 1giọt Super thrive hòa trong 4 lít nước, tưới cho cây con trong vòng một tháng. Khi nhìn thấy rễ mới nhú ra, hoặc rễ của cây con phát triển tốt, ta tưới phân bón 30 -10 – 10, liều lượng 1g/4 lít nước + B1. Sau đó tưới phân bón 20 – 20 – 20 cũng bằng liều lượng trên + B1.
phân bón cho cattleya đủ lượng cây sẽ cho màu sắc đẹp



phân bón cho cattleya đủ lượng cây sẽ cho màu sắc đẹp

2. Phân bón cho cây Cattleya nhỏ

- Khi cây con lớn khoảng 2 -3 tép chuyển cây sang chậu theo lứa tuổi cây, dùng phân bón 30 – 10 – 10 liều lượng ½ muỗng café / 4 lít nước + 1 muỗng café B1 ( B1 thuần túy).

- Tuần kế tiếp dùng phân bón 20 – 20 -20 liều lượng ½ muỗng café / 4 lít nước + 1 muỗng café B1.

- Tuần thứ 3 dùng phân bón 20 – 20 – 20 liều lượng ½ muỗng café / 4 lít nước + 1 muỗng café B1.

- Tuần thứ 4 dùng phân bón 15 – 30 – 15 liều lượng 1/4 muỗng café / 4 lít nước + 1 muỗng café B1. Lúc này có thể thêm phân cá 5 – 1- 1 liều lượng ¼ muỗng café/ 4 lít nước thay thế lần tưới 30 – 10- 10, có thể dùng thêm tảo biển Seaweed 1 muỗng café/ 4 lít nước để cây lên tốt, mượt mà.

Chu kỳ này có thể thay đổi khi vào mùa mưa, ta không sử dụng phân cá hay phân vô cơ mà xài phân 10 – 20 – 30 để cây phát triển mạnh. Trong giai đoạn cây con, cây nhỏ ta dùng thêm A.100, V.100, S.100, liều lượng 1cc/ 1 lít nước mỗi thứ, tưới trước một ngày khi tưới phân đạm vô cơ 30 – 10 – 10 hay phân cá, thời gian 6 tháng một lần giúp cây phát triển mạnh mẽ, đốt thời gian nuôi trồng.

3. Phân bón cho cây Cattleya cắt chiết

Khác với cây con, cây nhỏ, cây cắt chiết thường là từ các cây trưởng thành, đã ra hoa rồi hoặc các tép, hoặc lúc nhân giống. Phân tưới có thể tưới như cây con, khi tép cắt mọc rễ mới khoảng 1 – 2cm, tưới phân tùy theo tép lan mà ta cắt, thông thường 1 đơn vị là 3 -4 tép, nếu là các tép đuôi hay giữa vẫn còn bám trong chậu, ta sử dụng phân như cây con, cây nhỏ nếu yếu.

Khi cắt chiếc thành đơn vị mới, nếu rễ quá dài thì cắt ngắn còn khoảng 1cm, rễ tốt thì chừa 2 – 4 cm, đặt chất trồng vào trong chậu nhẹ nhàng. Khoảng 2 tuần có thể tưới như chậu trưởng thành.

- Tuần đầu tiên dùng phân bón 30 -10 – 10 liều lượng ¼ muỗng café/ 4 lít nước + B1.

- Tuần kế tiếp phân bón 20 – 20 – 20 liều lượng ¼ muỗng café / 4 lít nước + B1.

- Tuần kế tiếp phân bón 15 – 30 -15 liều lượng ¼ muỗng café / 4 lít nước + B1.

Chu kỳ này ta sử dụng khoảng 2 tháng, sau đó khi tới kỳ tới 30 – 10 – 10 ta có thể thay vào đó phân cá 5 -1 – 1 cùng với tảo biển, với liều lượng : dùng 1/2 – 1 muỗng café phân cá / 4 lít nước + 2 muỗng café tảo biển . Dùng A.100, V.100, S.100 liều lượng 2 cc / 1 lít nước, trước ngày tưới phân 1 ngày.

Ngoài ra ta còn sử dụng các loại phân bón chậm tan như phân viên, phân túi lọc, phân hạt…. Khi sử dụng các phân này tùy theo tuổi của cây. Các cây con không nên xài, cây nhỏ mọc lên 1 tép mới bắt đầu sử dụng, dùng phân xám (14 – 12 – 14) liều lượng ½ muỗng café + 5 hạt phân viên Dynamix, hoặc phân Thái 14 -14 -14 hạt vàng + Dynamix. Cắt vải mùn hay vải thun bọc hợp chất trên, để hơi xa gốc. Nếu chất trồng là dớn trắng, hay bột dừa thì có thể rải trên mặt, tuy nhiên phân Dynamix không có túi lọc dễ sinh nấm bệnh và côn trùng.

Tháng mưa ta thay 30 – 10 – 10 bằng 10 – 20 – 30, và phân cá 5 – 1- 1 bằng 5 – 2- 2.
-->đọc tiếp...

Phân bón cho lan Cattleya trưởng thành


Phân bón dùng cho các loại cây này thường đòi hỏi sự quan sát bằng mắt, mùa, thời tiết, giống cây để điều khiển cây ra hoa theo ý muốn. Trừ các loại cây nở hoa theo mùa, thường là các loài nguyên thủy, các cây gốc xứ lạnh đòi hỏi có nhiệt độ lạnh, các cây lan lai sau này nếu bón phân đúng thời điểm của cây thì cây ra hoa gần như đạt theo ý muốn.

Trước tiên ta sắp xếp theo từng khu : cây siêng bông, cây nguyên thủy, cây hoa màu trắng và theo độ trưởng thành, cây gần ra hoa đòi hỏi nắng gió nhiều.

- Tuần đầu tiên, trước ngày tưới phân bón, buổi sáng tưới thật đậm nước, sau đó dùng A.100, V.100, S.100, liều lượng 2cc mỗi thứ trong 1 lít nước. Buổi chiều xả nước đẫm, qua hôm sau tưới 30 – 10 – 10 liều lượng 1 muỗng café/ 4lít nước, tưới từ lá, mặt sau lá xuống đến chậu. Trong giai đoạn này khi ta đã sử dụng A.100, V.100, S.100 thì 3 tháng một lần mới tưới lại, còn chưa tới lần nào thì 6 tháng 1 lần. Sau 2 lần thì rút thời gian xuống 3 tháng 1 lần. Mỗi lần tưới 30 – 10 – 10 ta lấy B1 thuần túy, liều lượng ½ muỗng canh / 4 lít nước trộn chung để tưới.

-Tuần thứ hai, ta tưới phân bón NPK đều 20 – 20 – 20, 19 – 19 – 19…tưới với liều lượng 1 muỗng café/ 4 lít nước +1/2 muỗng canh B1 thuần túy.

- Tuần thứ ba, tưới phân bón 15 – 30 – 15 cộng với B1 với liều lượng như trên.

-Tuần thứ tư trở đi tưới 30 – 10 – 10, có thể tưới phân cá 5 – 1- 1 liều lượng 1 muỗng café/ 4 lít trộn chung vào tháng thứ 2.

Vào tháng mưa nhiều thay vì tưới 30 – 10 – 10 ta dùng phân bón 10 – 20 – 30 với liều lượng như trên, và phân cá 5 – 2- 2 + tảo biển cũng liều lượng như trên.
phân bón cho cattleya đủ lượng cây sẽ cho màu sắc đẹp

Thường sau 2 chu kỳ tưới phân bón 30 – 10- 10 ta thay 1 lần tưới đạm hữu cơ cá và tảo biển, 2 lần tưới phân bón 15 – 30 – 15 ta sử dụng phân bón 19 – 31 – 17 để tạo màu bông sau này được rực rỡ. Nếu không cần thiết cho cây ra hoa theo ý muốn, thì cách tưới trên cũng đủ lực để cho cây ra hoa, thường trung bình một tép mới trưởng thành cộng thời gian ra hoa và nghĩ dưỡng của cây khoảng 4 -5 tháng. Do vậy mà bạn có thể căn cứ vào sự phát triển của cây mà điểu khiển ra hoa.

Với cây cây trưởng thành và cây sắp ra hoa ta sử dụng phân bón chậm tan theo cách sau : Dùng phân hạt xám hay hạt vàng từ 1 – ½ muỗng café + 10 -15 hạt phân Dynamix + 5 – 8 hạt phân bón trắng kích hoa 9 – 45 – 15, bỏ vào túi. Tùy theo kích thước của chậu ta có thể bỏ từ ít đến nhiều theo tỉ lệ trên (Ví dụ như chậu có đường kính miệng 22cm, ta bỏ vào 1 muỗng phân xám ( hay vàng) + 10 hạt Dynamix + 5 hạt phân trắng).

Nếu không dùng túi thì những cây trồng bằng dớn trắng hay bột dừa có thể rải lên mặt chậu như đã đề cập ở phần 2. Thời gian túi phân nay tan hết khoảng 3- 6 tháng tùy theo loại phân, tuy nhiên nó chỉ tiện khi ta không có thời gian. Khi trồng công nghiệp muốn xử lý ra hoa hàng loạt vẫn sử dụng cách kích hoa như trên.
-->đọc tiếp...

Kinh nghiệm trồng lan Cattleya



Lan Cattleya có vẻ đẹp đài các, kiêu sa và đặc biệt có mùi hương rất quyến rũ đang trở thành thú chơi thượng đẳng của những người chơi lan. Cattleya có tuổi thọ rất dài, có thể sống đến 20 - 30 năm nếu chăm sóc tốt. Cattleya có nhiều loại với nhiều màu sắc khác nhau, có những loại cattleya độc đáo giá lên đến 1 - 3 triệu đồng cho một nhánh lá, trong khi chậu lan thông thường giá chỉ 200.000 đồng. Những người mới bắt đầu sở hữu chậu lan Cattleya, nhất là chậu lan quý rất lúng túng trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc cho cây lan xanh tốt, trổ hoa.

Ông Lê Nhị Trí (Q.2, TP.HCM) là một trong những người trồng và chơi lan Cattleya thành công đầu tiên của Việt Nam, đồng thời cũng là người đang lưu giữ nhiều giống Cattleya độc đáo, quý hiếm. Ông Trí ngoài việc sưu tầm, còn cung cấp giống Cattleya cho người chơi lan. Với kinh nghiệm của mình, ông Trí hướng dẫn cách trồng, chăm sóc và điều khiển ra hoa loài lan này như sau:

Cách trồng cây con

Chọn nhánh lan khỏe, tép to, màu xanh tốt, không có vết bệnh hay màu lá khác thường. Sau khi cắt nhánh lan khỏi cây mẹ, treo trong mát 3 - 5 ngày (nếu cây mua ở chợ thì khỏi treo mát). Ngâm nhánh lan trong thuốc khử trùng (5 - 10 phút), để ráo, sau đó ngâm tiếp trong thuốc trị nấm (5 - 10 phút), khoảng 3 ngày sau đem trồng. Chọn chậu nhựa, có dây treo, cách trồng rất đơn giản: Đặt nhánh lan ở bên mép chậu, quấn dây không cho nghiêng ngả, xoay chiều phát triển vào trong (nếu đặt nhánh lan giữa chậu, cây sẽ phát triển tới và tràn ra ngoài không đẹp).

Khi mới trồng, không cần cho thứ gì vào chậu. Đến khi cây lan ra rễ mới cho than vào chậu. Chú ý không dùng than lấy từ cây vùng nước mặn, không để than ngập rễ mà có khoảng cách để rễ ăn xuống từ từ. Rễ bám sâu thì cho lớp dớn (có bán ở shop hoa kiểng) phủ mặt chậu (không phủ rễ). Trong thời gian lan ra rễ, phun thêm chất tăng trưởng (tuần/lần) cho cây ra rễ nhanh. Khi lan có rễ ăn sâu thì tưới phân, giai đoạn đầu bón NPK 30 - 10 - 10, sau đó là 20 - 20 - 20 (dùng nuôi lan quanh năm).

Cho lan Cattleya ra hoa

Cây lan trồng khoảng một năm, có khoảng 5 tép lá, đến tép thứ 6 có thể “kích” ra hoa. Tép thứ 6 này phải khỏe mạnh, có khả năng cho hoa thì chuyển sang phun phân NPK có lân cao như 19 - 31 - 17, 6 - 30 - 30 (theo hướng dẫn từng loại) lên thân, rễ. Phun 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 - 10 ngày, cũng có thể 3 ngày/lần nếu pha loãng phân. Đến lần thứ 4 thì phun NPK 20 - 20 - 20. Cách 7 ngày sau thì phun lại 19 - 31 - 17 (phun khoảng 1 - 2 lần) thì cây bắt đầu ra hoa. Khi cây có nụ, dùng phân có kali tăng (10 - 10 - 30, 12 - 0 - 40) giúp không rụng hoa, hoa nở có màu sắc đẹp.

Lưu ý

Lan Cattleya thích hợp nước có pH = 6 - 7, mùa nắng tưới 2 - 3 lần/ngày. Thích hợp nắng 50% nên cần chọn lưới có ánh sáng 50%. Phun phân, thuốc (trừ sâu, nấm) định kỳ 15 - 30 ngày/lần, sau khi hoa tàn thì dùng lại phân 20 - 20 - 20. Không cần phải tỉa rễ, khoảng 2 năm thay chất trồng/lần.

Nếu chăm sóc tốt, Cattleya sẽ tự ra hoa. Còn để đảm bảo cây ra hoa đúng thời điểm như ý thì “kích” ra hoa. Tuy nhiên cũng phải chú ý rằng, chọn thời điểm chồi thứ 6 vừa nhú lên 4 - 5 cm thì xử lý, nếu chồi thứ 6 quá cao thì khó xử lý ra hoa. Thông thường, chồi vừa mới nứt đến khi ra hoa khoảng 4,5 tháng. Trong lúc “kích” ra hoa phải giảm 50% nước tưới, tăng ánh sáng (bỏ bớt lớp lưới che). Đối với lan Cattleya, cần chú ý khi điều khiển ra hoa là tăng lân, giảm nước, đưa ra ánh sáng và treo cây cần ra hoa cao hơn.
-->đọc tiếp...

12 tháng 2, 2014

Cách chăm hoa phong lan

Phong lan là loài hoa nở lâu ngày và được nhiều người chọn để làm đẹp cho nhà mình. Tuy nhiên, đây là một loại hoa khó trồng, nếu không biết cách chăm sóc, nó rất dễ chết. Dưới đây là một số kỹ thuật trồng.
Trồng trong chậu
Nên trồng vào các chậu đất nung sẽ giúp phong lan phát triển tốt hơn. Chọn chậu có nhiều lỗ thoáng. Trước khi trồng hoa, phải rửa sạch chậu. Nên cho đất to xuống đáy chậu và đất nhỏ trên bề mặt.
Trồng ghép trên thân cây khác
Bạn có thể dùng thân cây còn sống để trồng ghép, nhưng cần tỉa bớt tán nhánh. Chú ý là không phải vị trí nào của thân cây cũng có thể ghép được. Cây chỉ phát triển tốt khi chúng được ghép ở phía ánh sáng ban mai chiếu vào (hướng đông). Cách trồng này thích hợp cho hầu hết các giống lan, đặc biệt là lan rừng.

Nếu muốn ghép lan với các thân cây đã chết, bạn phải cắt cây thành khúc ngắn để dễ treo. Nên chọn những cây mục và bóc vỏ đi vì vỏ sẽ là nơi trú ẩn của côn trùng phá hoại. Buộc một miếng xơ dừa vào thân cây để giữ ẩm rồi buộc chằng lên đó gốc lan. Nếu bạn trồng vào những ngày mưa hoặc thời tiết quá ẩm thì không cần phải buộc xơ dừa.

Trồng thành băng xơ dừa

Chọn xơ của những quả dừa già và khô rồi xé ra từng mảnh to bằng nửa bàn tay. Sắp các mảnh sát nhau thành băng dài trên giàn gỗ hoặc tre và giữ chặt chúng lại bằng 2 thanh nẹp tre. Để tránh úng nước, bạn có thể đục một lỗ nhỏ dưới miếng xơ dừa rồi mới trồng. Sau 2-3 năm, khi xơ dừa đã mục có thể thay băng khác.

Một số điểm cần lưu ý

Khi trồng xong nên để cây ở nơi mát mẻ có độ ẩm cao cho đến khi rễ non phát triển mới chuyển dần ra nơi có ánh sáng phù hợp. Sau khi trồng 1-2 ngày không cần tưới nước ngay vì dễ bị thối cây. Phải thường xuyên quan sát xem đất còn đủ độ ẩm hay đã khô. Cần tưới nước dưới dạng phun sương. Khi rễ cây phát triển đều mới mới bón phân. Có thể bón phân hữu cơ (nước tiểu, phân và xác bã động vật) hoặc vô cơ (có các yếu tố N, P, K).

Nhiệt độ cao làm tăng sự phát triển dinh dưỡng ở cây lan. Vào mùa nắng, nên tăng lượng phân bón cho cây để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng. Không nên để cây ở nơi thiếu ánh sáng vì nó sẽ sinh trưởng kém.

Cách chăm sóc lan Hồ Điệp

Loài lan này có nguồn gốc từ Đông Nam Á và Australia, mọc ở độ cao 200-400 m. Khi cây được 1-3 năm tuổi thì phát triển mạnh về thân, rễ, lá. Do vậy, thời điểm này bạn cần chăm sóc tích cực nhất.
Loài hoa này rất bền, có thể để được 40-50 ngày.
Thời gian nở: Tất cả các mùa trong năm.
Có tất cả gần 1.700 kiểu dáng, màu sắc khác nhau.
Ánh sáng: Hồ điệp ưa bóng mát.
Cây phát triển tốt ở nhiệt độ 20-35 độ C.
Dộ ẩm 60-80%.
Cách tưới nước: Mùa đông 2-3 ngày tưới một lần vào lúc sáng sớm và chiều tối. Mùa hè tưới ngày 2-3 lần tùy thuộc vào chất trồng lan là sơ dừa hay gỗ mục. Khi tưới, dùng vòi phun sương nhẹ và phải di chuyển qua một lượt rồi mới tưới trở lại để cho thấm đều vào chất trồng.
Cách tưới phân: 7 ngày tưới một lần với liều lượng quy định vào lúc sáng sớm hay chiều mát. Tưới qua một lần nước, 10-15 phút sau thì tưới phân để cây hấp thụ tốt nhất. Lan còn tưới phân NPK: 30.10.10. Lan trưởng thành dùng NPK 20.20.20. Khi cây nhú hoa dùng NPK 6.30.30 để cho hoa mập mạp, bền và sắc tươi hơn.
Phòng sâu bệnh: Phun định kỳ thuốc Dithan M trừ nấm bệnh, 7 ngày một lần.
Chú ý: Khi hoa gần tàn, cây có hiện tượng yếu đi. Bạn nên cắt ngay cành hoa và tưới NPK 30.10.10.
1- THIẾT KẾ VƯỜN
Nếu trồng lan kinh doanh cần thiết kế khung giàn lan làm bằng sắt chắc chắn, đảm bảo bền, chống gió bão. Giàn che ánh sáng dùng lưới màu xám hay xanh đen. Giàn đặt chậu làm bằng sắt, giàn treo làm bằng tầm vông hay sắt ống nước. Xung quanh vườn cần dựng hàng rào chắn chắc chắn hay rào bằng lưới B40. Thiết kế hàng trồng theo hướng Bắc Nam để vuông góc với dường đi của ánh nắng. Các chậu lan cần chọn cùng cỡ kích thước, cùng giống, cùng độ tuổi, bố trí theo từng khu vực để dễ chăm sóc. Nước tưới phải sạch, có rãnh nước dưới dàn lan để tạo khí hậu mát cho vườn lan. Nếu trồng lan để chơi trên lan can, mái hiên, sân thượng cần chú ý rằng tiểu khí hậu các nơi này thường bị khô nóng do ảnh hưởng của các kết cấu bê tông, mái tole… xung quanh. Cần đặt thêm các chậu cảnh khác như cau, mai chiếu thuỷ, nguyệt quế… để giảm bớt ảnh hưởng của các yếu tố này. Cần che bớt ánh sáng mặt trời, tránh ánh nắng chiếu toàn bộ, nhất là vào buổi chiều.

2- CHỌN GIỐNG
Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Phalaenopsis, Oncidium, Vanda, Cattleya… đây là những loài ra hoa khoẻ, đẹp và bền cây, cho thu hoạch liên tục. Nếu trồng lan để chơi, giải trí nên trồng Dendrobium, Vũ nữ, Hồ điệp; đây là những loài dễ chăm sóc và ra hoa. Có thể nhân giống bằng nuôi cấy mô hay tách mầm. Điều kiện môi trường nuôi cấy mô phong lan với nhiệt độ 22-27oC, cường độ ánh sáng thích hợp, pH từ 5-5,7. Khử trùng mô bằng Starner 20 WP cấy bằng Clorox hoặc Hipocloritcalci, bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng. Có thể tách mầm từ các chậu lan lớn, mỗi phần để 2-3 nhánh. Dùng dao sắc khử trùng bằng cồn, vết cắt cần gọn, sau cắt bôi vôi vào vết cắt cho nhanh lành sẹo.
3- CHUẨN BỊ GIÁ THỂ VÀ CHẬU
Có thể than gỗ, xơ dừa, vỏ lạc làm giá thể để trồng lan. Than gỗ nung cần chặt khúc, kích thước 1 x 2 x 3cm, than phải ngâm, rửa sạch, phơi khô. Xơ dừa xé cho tơi ngâm khoảng 1 tuần cho bớt tanin và mặn, phơi khô. Mụn dừa cũng cần rửa sạch phơi khô. Vỏ dừa chặt khúc 1 x 2 x 3 cm xử lý bằng nước vôi 5%. Chậu trồng bằng nhựa hay đất nung, kích cỡ tuỳ loại và độ tuổi.
4- KỸ THUẬT CHUYỂN CHẬU
Nếu dùng lan cấy mô thì khi lan mô đạt khoảng 4cm cần chuyển ra ngoài. Cây mô rửa sạch để trên miếng lưới hay rổ kê trên chậu nước để giữ mát cho cây con. Giai đoạn trồng chung trên giàn lấy xơ dừa bó xung quanh cây lan cấy mô, dùng dây thun cuốn lại rồi đặt lên giàn. Sau khi trồng trên giàn được 6-7 tháng thì chuyển sang chậu nhỏ. Khoảng 6 tháng thì chuyển sang chậu lớn. Sau mỗi lần chuyển chậu khoảng 1 tuần mới được bón phân. Việc thay đổi chậu còn tùy kích cỡ của cây, mức độ thối, hư mục rêu bám… Nếu trồng lan để chơi, lan lâu ngày ra hoa ít cần dỡ lan ra khỏi chậu, cắt bớt các rễ già và quá dài, chuyển sang chậu mới, thay giá thể mới, lan sẽ sinh trưởng tốt và ra hoa trở lại.

5- CHĂM SÓC LAN


Lan là cây trồng dễ chăm sóc nếu chúng ta đảm bảo được các điều kiện thuận lợi cho lan phát triển. Các yếu tố quan trọng nhất đối với lan là ánh sáng, nước tưới, độ ẩm, chậu hay giá thể và dinh dưỡng.

- Chiếu sáng:

Mật độ chiếu sáng ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa của lan. Thiếu nắng cây lan vươn cao nhưng nhỏ và ốm yếu, lá màu xanh tối, dễ bị sâu bệnh tấn công, cây ít nảy chồi, khó ra hoa, hoa nhỏ và ngắn màu sắc không tươi, hoa nhanh tàn. Thừa nắng lan thấp cây, lá vàng có vết nhăn và khô, mép lá có xu hướng cụp vào, dễ ra hoa sớm khi cây còn nhỏ nên hoa ngắn, nhỏ, cây kém phát triển. Nếu nắng gắt quá lá sẽ bị cháy, khô dần rồi chết.


Lan có yêu cầu khác nhau về mức độ chiếu sáng tùy theo loài lan và tuổi cây. Lan Hồ điệp (Phalaenopsis) ít chịu nắng nhất, có thể chịu được 30% nắng, lan Cattleya chịu được 50% nắng, lan Dendrobium hay Vanda lá hẹp chịu được 70% nắng, trong khi lan Vanda lá dài và Bò cạp chịu được tới 100% nắng. Lan con từ 0-12 tháng đang trong giai đoạn tăng trưởng thân lá chỉ cần chiếu sáng 50%, lan nhỡ từ 12-18 tháng cần chiếu sáng tới 70% và thời điểm kích thích ra hoa có thể cho chiếu sáng nhiều hơn, thậm chí bỏ dàn che để chiếu sáng tự nhiên. Hướng chiếu sáng cũng rất quan trọng đối với lan. Lan đặt ở hướng Đông nhận ánh nắng buổi sáng sẽ tốt hơn nhiều so với lan đặt ở hướng Tây nhận ánh nắng buổi chiều. Chính vì vậy nếu trồng lan trên sân thượng hay ban công ở phía Tây lan kém phát triển và ít hoa. Khi trồng lan cần bố trí hàng theo hướng Bắc – Nam để cây nhận được ánh sáng phân bố đầy đủ nhất.

- Phân bón:

Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với lan. Khi lan đầy đủ dinh dưỡng cây tươi tốt, ra nhiều hoa, hoa to đẹp, bền trong khi thiếu dinh dưỡng lan còi cọc, kém phát triển, không hoặc ít có hoa. Lan cần 13 chất dinh dưỡng khoáng, thuộc các nhóm đa, trung và vi lượng: Dinh dưỡng đa lượng gồm Đạm (N), Lân (P) và Kali (K). Dinh dưỡng trung lượng gồm Lưu huỳnh (S), Magiê (Mg) và Canxi (Ca). Dinh dưỡng vi lượng gồm Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Bo (B), Molypđen (Mo) và Clo (Cl).

Thiếu đạm, cây còi cọc, ít ra lá, ra chồi mới, lá dần chuyển vàng theo qui luật lá già trước, lá non sau, rễ mọc ra nhiều nhưng cằn cỗi, cây khó ra hoa.

Thừa đạm, thân lá xanh mướt nhưng mềm yếu, dễ đổ ngã và sâu bệnh, đầu rễ chuyển xám đen, cây khó ra hoa.

Thiếu lân, cây còi cọc, lá nhỏ, ngắn, chuyển xanh đậm, rễ không trắng sáng mà chuyển màu xám đen, không ra hoa.

Thừa lân cây thấp, lá dày, ra hoa sớm nhưng hoa ngắn, nhỏ và xấu, cây mất sức rất nhanh sau ra hoa và khó phục hồi. Thừa lân thường dẫn đến thiếu Kẽm, Sắt và Mangan.

Thiếu kali, cây kém phát triển, lá già vàng dần từ hai mép lá và chóp lá sau lan dần vào trong, lá đôi khi bị xoắn lại, cây mềm yếu dễ bị sâu bệnh tấn công, cây chậm ra hoa, hoa nhỏ, màu không sắc tươi và dễ bị dập nát.

Thừa kali, thân lá không mỡ màng, lá nhỏ. Thừa kali dễ dẫn đến thiếu magiê và can xi.

Thiếu lưu huỳnh, lá non chuyển vàng nhạt, cây còi cọc, kém phát triển, sinh trưởng của chồi bị hạn chế, số hoa giảm.

Thiếu magiê, thân lá èo uột, xuất hiện dải màu vàng ở phần thịt của các lá già trong khi hai bên gân chính vẫn còn xanh do diệp lục tố hình thành không đầy đủ, cây dễ bị sâu bệnh và khó nở hoa.

Thiếu canxi, cây kém phát triển, rễ nhỏ và ngắn, thân mềm, lá nhỏ, cây yếu dễ bị đổ ngã và sâu bệnh tấn công.

Thiếu kẽm, xuất hiện các đốm nhỏ rải rác hay các vệt sọc màu vàng nhạt chủ yếu trên các lá đã trưởng thành, các lá non trở nên ngắn, hẹp và mọc sít nhau, các đốt mắt ngọn ngắn lại, cây thấp, rất khó ra hoa.

Thiếu đồng, xuất hiện các đốm màu vàng và quăn phiến lá, đầu lá chuyển trắng, số hoa hình thành ít bị hạn chế, cây yếu dễ bị nấm tấn công.

Thiếu sắt, các lá non chuyển úa vàng sau trở nên trắng nhợt, cây còi cọc, ít hoa và dễ bị sâu bệnh tấn công.

Thiếu mangan, úa vàng giữa các gân của lá non, đặc trưng bởi sự xuất hiện các đốm vàng và hoại tử, các đốm này xuất hiện từ cuống lá non sau lan ra cả lá, cây còi cọc, chậm phát triển.

Thiếu bo, lá dày, đôi khi bị cong lên và dòn, cây còi cọc, dễ bị chết khô đỉnh sinh trưởng, rễ còi cọc số nụ ít, hoa dễ bị bị rụng, không thơm và nhanh tàn.

Thiếu molypden, xuất hiện đốm vàng ở giữa các gân của những lá dưới, nếu thiếu nặng, các đốm này lan rộng và khô, mép lá cũng khô dần, cây kém phát triển.

Thiếu clo, xuất hiện các vệt úa vàng trên các lá trưởng thành sau chuyển màu đồng thau, cây còi cọc, kém phát triển.

Lan rất cần phân bón nhưng không chịu được nồng độ dinh dưỡng cao, vì vậy bón phân cho lan phải thực hiện thường xuyên và tốt nhất là bằng cách phun qua lá. Phân bón cho lan phải chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng với thành phần và tỷ lệ phù hợp với từng thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây. Nguyên tắc chung là lan trong thời kỳ sinh trưởng thân lá mạnh cần đạm cao, lân và kali thấp, trước khi ra hoa cần lân và kali cao, đạm thấp trong khi lan nở hoa cần kali cao, lân và đạm thấp hơn.

Phân bón thích hợp cho các thời kỳ này là Đầu Trâu 501, 701 và 901, đây là loại phân có đầy đủ và cân đối đa, trung, vi lượng và các chất điều hòa sinh trưởng. Nồng độ và liều lượng phun tùy thuộc tuổi và thời kỳ phát triển như sau:

- Lan mới trồng 0-6 tháng hoặc lan mới ra chồi non sau cắt hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 500 ppm (0,5 g/lít). Giai đoạn trước 3 tháng phun định kỳ 3 ngày/lần, từ 3-6 tháng định kỳ 7 ngày/lần.

- Lan mới trồng 6-12 tháng hay lan cũ có chồi mới đang phát triển mạnh: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít), định kỳ 7 ngày/lần.

- Lan mới trồng 12-18 tháng hay lan cũ có chồi đã thành thục chuẩn bị ra hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 701 (10-30-20) nồng độ 3.000 ppm (3g/lít), định kỳ 7 ngày/lần. Giai đoạn này cần giảm nước tưới và bỏ bớt mật độ giàn che để năng mức độ chiếu sáng nhằm kích thích ra hoa.

- Khi vòi hoa xuất hiện: Phun phân bón lá Đầu Trâu 901 (15-20-25) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít) nhằm thúc hoa nở to, đẹp, giữ hoa lâu tàn.

- Tưới nước: Lan rất cần nước cho quá trình sinh trưởng phát triển. Nếu thiếu nước cây sẽ khô héo, giả hành teo lại, lá rụng nhưng không chết, nụ có thể trước khi nở hoa. Thừa nước, cây dễ bị thối đọt nhất là với các giống lan có lá đứng mọc sít nhau. Quá nhiều nước rễ có rong rêu và nấm bệnh phát triển mạnh. Nước tưới cho lan không quá mặn, phèn và clor dưới ngưỡng cho phép, pH 5,6. Chỉ tưới nước đủ ẩm, nên tưới vào sáng sớm hay chiều mát, tránh tưới buổi trưa khi trời đang nắng nóng. Sau những trận mưa bất thường, nhất là mưa đầu mùa cần tưới lại ngay để rửa bớt các chất cặn đọng lại trên thân lá.

- Phòng trừ sâu bệnh: Lan là cây cũng dễ bị sâu bệnh, nhất là trong điều kiện chăm sóc kém, điều kiện môi trường không thuận lợi. Tùy theo từng loại sâu bệnh mà dùng các loại thuốc thích hợp. Liều lượng và nồng độ phun cần theo đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. Nếu lan bị các loại sâu hại thân lá có thể dùng các thuốc chứa hoạt chất Fenitrothion, Trichlorfon như Ofatox 400EC, hoạt chất Cartap như Patox 95SP hay Captafon, Captan hoặc Actara 25WG. Lan bị rệp sáp, rệp trắng, rầy mềm dùng Supracid 40ED/ND, Suprathion 40EC, Bitox 40EC hay Ofatox 400EC. Lan bị nấm, vi khuẩn hay virus gây nên tình trạng cháy lá từng đám, vết cháy lan tròn dần, bệnh thối rễ dùng Zinep, Starner 20 WP hay Benomyl.

6- THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
Hoa cắt cánh ngâm trong dung dịch giúp hoa lâu héo khoảng 15 phút, sau đó bọc lại bằng giấy báo.

Phong lan là 1 loài hoa nở rất bền, được chọn là loại hoa vương giả nhất. Tuy nhiên đây là loại hoa khó trồng đối với những người chưa hiểu ý về chăm sóc nó, vì rất dễ chết. Dưới đây là 1 số cách trồng cơ bản cho phong lan:

NHỮNG KỸ THUẬT CƠ BẢN VỀ TRỒNG PHONG LAN
Phong lan là 1 loài hoa nở rất bền, được chọn là loại hoa vương giả nhất. Tuy nhiên đây là loại hoa khó trồng đối với những người chưa hiểu ý về chăm sóc nó, vì rất dễ chết. Dưới đây là 1 số cách trồng cơ bản cho phong lan:

I/ CHẤT TRỒNG:

Khi chọn chất trồng cho cây phong lan là chúng ta đã quyết định 50% số phận cây lan. Vì cây lan phát triển nhanh hay chậm là do chất trồng, chứ phân thuốc chỉ là phần ảnh hưởng nhỏ. Tùy theo khu vực địa lý, từng vùng miền mà chọn các loại chất trồng khác nhau, chia chất trồng ra làm 2 loại: loại giữ ít nước và loại giữ nhiều nước.

a/ Chất trồng giữ ít nước: Gồm Than, Dến khô

b/ Chất trồng giữ nhiều nước: Gồm Dến nước, Xơ dừa, Bột dừa, Vỏ cà phê

Những giống lan trồng ướt, gồm:

Hồ điệp:
loại này chịu ẩm rất cao, khi ta trồng đủ độ ẩm cây sẽ cho hoa rất sung
Cây này được trồng từ cây mô đến lúc ra hoa là 1,5 năm:


Những giống lan trồng khô và nắng:
Dendro, Vũ nữ, Vanda, Mokara, Karawara.
Các loại này chịu chất trồng thoáng và chịu nắng rất cao
Cây den này trồng được 15 năm:



II/ PHÂN THUỐC
1/ PHÂN
Phân sử dụng cho phong lan, chúng ta chia làm 3 thời kỳ: cây con, cây trung, và cây trưởng thành
Cây con cần rất nhiều đạm để phát triển, cần sử dụng các loại phân có hàm lượng đạm cao, nếu có thể, pha thêm 1 chút B1 vào phân để kích thích cho bộ rễ phát triển.
Cây trung là cây gần trưởng thành, nên bớt lượng đạm lại để cây đừng tập trung phát triển lá, bên cạnh đó cần thêm lân
Cây trưởng thành: lúc này chúng ta phải lưu ý, không nên đánh phân theo bài bản, mà sử dụng phân tùy vào sự phát triển của cây. Nếu cây dư đạm, cần tăng Kali và Lân để cân bằng, và đối với 2 loại còn lại cũng thế, cố gắng cho 3 thứ Đạm, Lân, Kali lúc nào cũng cân bằng và ổn định.
2/ THUỐC
Cây lan không chết vì sâu rầy, chỉ chết vì bệnh nấm, nên phun thuốc nấm định kỳ 10 ngày/ 1 lần vào mùa mưa (không nên sử dụng các loại thuốc nấm có thành phần Cu)
III/ CÁCH TƯỚI
Nên tưới phong lan vào sáng sớm và sau khi trời tắt nắng để tránh làm phỏng lá lan. Tưới bằng vòi phun sương, tưới đều trên lá và chậu sao cho chất trồng trong chậu ướt đều
IV/ MÔI TRƯỜNG
Trong thiên nhiên, họ phong lan thường mọc ở các vùng rừng ẩm ướt, đa số mọc trên cây cao và dưới tàn cây, Vì vậy khi trồng phong lan, chúng ta cần tạo môi trường tương tư như vậy để thích ứng với chúng, môi trường cần có độ ẩm và thoáng gió
Độ ẩm thông thường cho cây lan khoảng từ 50-80%, với độ ẩm này cây sẽ cho ra hoa đẹp
Thoáng gió rất cần thiết trong việc trồng hoa lan, nên trồng các chậu có khoảng cách vừa đủ để không khí có thể đối lưu, tạo sự thoáng đãng và tạo độ mát cho cây.
(Tạo độ ẩm bằng cách tưới ướt sàn)

CHUYÊN ĐỀ CATTLEYA
Cattleya xuất xứ từ vùng Nam Mỹ, người ta ưa chuộng vì nó dễ trồng hơn các loại lan khác. Màu sắc đẹp và đa dạng, hoa to, có hương thơm, loại này thích hợp với khí hậu Việt Nam, nhất là Sài Gòn
Một số ảnh về Cattleya
Đỏ không tên


Silly Compton Z1129


Sangob Gold x Macao

Chủng loại Cat thích hợp với khí hậu từ 22-29oC và độ ẩm cao, giúp cây tăng trưởng và kích thích ra hoa
Cây cần ánh sáng để trao đổi chất, tuy nhiên nếu ánh sáng gay gắt sẽ làm cháy lá cây, nếu ánh sáng không đủ sẽ làm cây bị mềm lá, lá có màu xanh đậm, cây lan sẽ chậm lớn và chậm ra hoa. Vì thế ta cần phủ lưới 70% nắng với những khu vực thiếu nắng , những vườn có nhiều nắng rọi vào chỉ cần phủ 50% nắng để cản bớt sự chiếu rọi vào cây.
Nước và Cacbon từ CO2 tạo ra đường góp phần nuôi dưỡng cây, nước là thành phần quan trọng nhất đối với lan, tuy nhiên nếu lan nhận quá nhiều nước sẽ dẫn đến úng thối rễ, ngược lại nếu lan nhận không đủ lượng nước cần thiết thì giả hành sẽ nhăn nheo, cây không phát triển. Vì thế quá nhiều hay ít nước cây cũng sẽ chết. Tưới lan không theo 1 công thức nhất định là 1 ngày phải tưới mấy lần, mà chỉ cần căn cứ vào độ ẩm của chậu lan, nếu thời tiết quá khô có thể tưới từ 2-3 lần/ ngày để giữ ẩm cho cây, còn những khi thời tiết quá ẩm , chỉ cần phun sương cho sạch lá, khi nào chậu khô thì tưới lại (có thể vài ngày)

Trồng cây nào cũng cần bón phân thì cây mới phát triển và ra hoa nhiều hơn, Cattleya cũng vậy, có nhiều loại phân dùng cho lan như 20-20-20 hay 6-30-30, 19-31-17 để tưới. Tưới vừa đủ để đầu lá không bị cháy ngọn.



Cây được chăm sóc đúng cách
Đây là một loại hoa kiểng nhiều mầu sắc, cánh hoa đẹp như những con bướm. Hoa nở rất lâu tàn và nét đẹp thật tao nhã, dễ trồng trong nhà. Loại hoa có tên khoa học là phalaenopsis này tìm mua dễ dàng và nở hoa quanh năm. Có cấu tạo dày, hoa nở bền đến vài tháng. Mầu sắc chính là trắng, hồng, tím và vàng, đôi khi lấm tấm hoặc có sọc
Chuẩn bị chậu trồng
Bạn có thể chọn loại chậu bằng đất hoặc bằng nhựa dành riêng cho hoa phong lan. Dưới đáy chậu thường có những lỗ to để thoát nước và trên thành chậu có lỗ để xỏ que móc nếu bạn muốn treo lên cao.
Đất trồng là hỗn hợp thật xốp gồm 7/10 vỏ cây thông + 2/10 đất sét giãn nở + 1/10 mousse polyuréthane, có thể mua tại các cửa hàng hoa kiểng. Khi trồng hoa, hãy kiên nhẫn chờ khoảng 10 ngày rồi mới tưới và 3 tuần sau mới bón phân. Sau đó, chỉ tưới một lần trong tuần, không làm ướt hoa. Nếu cần, nên phun xịt cho rễ cây (khi rễ xanh tươi nghĩa là đầy đủ nước, ngả mầu xám là thiếu nước). Nửa tháng một lần phun xịt phân bón, sau khi tưới.
Sự cố khi chăm sóc
Bạn nên để ý ngay đến những hiện tượng sau:
* Không ra hoa: cây thiếu phân bón
* Hoa rụng khi chưa nở: di chuyển cây hay gặp luồng gió lạnh
* Thối lá: nhiệt độ quá thấp hoặc nước đọng dưới đáy (trường hợp không treo)
* Lá héo rũ: sức nóng không đủ hoặc thiếu nước, đặt chậu hoa trên một cái đĩa có đầy sỏi và một chút nước.
* Chấm nâu trên lá: bị nắng chiếu trực tiếp vào
* Thủng lá: ốc sên
Chú ý khi trồng hoa
* Nhiệt độ tối ưu là từ 20oC - 25oC vào ban ngày và 18oC vào ban đêm. Do vậy, bạn nên chọn nơi thoáng mát để đặt hoa.
* Hoa phong lan thích ánh sáng nhẹ (buổi sáng) và không chịu được ánh sáng quá mạnh.
* Tưới bằng nước không có chất vôi và để lắng vài ngày, làm ẩm đất thường xuyên, giữa 2 lần tưới. Khi trổ hoa, mỗi năm hoặc 2 năm nên sang chậu một lần, khi có sự hình thành của những vòng rễ mới.
* Phun xịt phân bón dành cho hoa phong lan đã hòa tan loãng trên rễ cây.
Để cho chậu hoa nở đẹp hơn
- Không nên cắt cành sát gốc, mà cao lên trên cách 4 mắt. Một cành mới sẽ phát triển trong số mắt đó.

- Để cho cánh hoa nở bung đẹp. Hãy dùng nước ấm phun xịt lên các nụ hoa, nhưng cẩn thận không làm ướt hoa đã nở.
-->đọc tiếp...

CÁCH HƯỚNG DẪN CHĂM SÓC LAN CƠ BẢN NHẤT



1-Không được tưới phân khi chậu khô. Nên tưới nước sơ qua trước khi tưới phân.

2-Nên tưới phân khi chậu lan có độ ẩm cao. Thời gian tốt nhất là sáng và chiều mát.

3-Cữ nước sau khi tưới phân nên tưới thật đẫm để xả hết phân và làm cây hấp thụ phân tốt hơn.

4-Nên dùng phân tan chậm nếu không thường xuyên tưới phân. Phân tan chậm nên bọc vào vải rồi bỏ ngoài thành chậu. Tưới nước nhiều để phân tan chậm phân huỷ tốt.

5-Trồng lan phải thường tưới phân thì cây mới tốt được. Nên tưới 1 tuần 2 lần, nếu tưới 2 ngày 1 lần thì nên tưới loãng. Nên tưới đầy đủ phân hữu cơ và vô cơ cho cây, để cây có đầy đủ đa, trung, vi lượng.

6-Khi tưới lan nên tưới từ từ cho lan ướt thật đẫm. Nên tưới nước và phân dạng phun sương, hạt nước càng nhỏ càng tốt (sương).

7-Phân phải hòa tan vào nước hết, quậy thật đều trước khi tưới. Nếu là phân thuốc dạng nước, nên lắc đều rồi pha vào nước.

8-Nên cân bằng lượng N-P-K trong 1 tuần hay 2 tuần để cây có đầy đủ chất làm phát triển: thân, lá, chồi, rễ, hoa,...



9-Tất cả giá thể trồng lan: sơ dừa, than, dớn, vú sữa,... đều phải ngâm và vệ sinh thật kỹ, để cho cây lan phát triển thật tốt sau này (không bị nấm).

10-Những lưu ý khi trồng lan sân thượng, lan can: chậu lan trên sân thượng phải trồng chậu to, giá thể nhỏ để giử ẩm cho cây. Chậu lan phải thường xuyên ẩm, không được khô. Khi tưới nước cho lan, phải tưới thật đẫm, tưới đi tưới lại 2-3 lần, cử chiều từ 3-4h tưới thật nhiều nước (để giải hạn buổi trưa nắng nóng). Dưới sân thượng, nền gạch nên có 1-2 thau nước, có thể mua tấm thảm nhỏ để dưới nền, để hút nước, giử ẩm môi trường chung quanh.

11-Khi cây lan phát triển mạnh, đúng sức của nó thì cây sẽ cho nhiều vòi hoa, ít rụng lá.

12-Khi bộ rễ lan nhiều, dày đặt, bám chặt vào chậu thì cây lan đó "tuyệt vời", cho ăn phân gì cây cũng tốt. Hoa dài, nhiều, ít bị rụng lá chân, ít bệnh tật.



13-Khi pha, 1 muỗng yogurt gạt ngang tương đương 1cc hoặc 1g (nếu phân bị tan chảy thì là 2g).

14-Sau khi cây tàn hoa, tuyệt đối ko được tách chiết sang chậu ngay vì khi đó cây mất sức cần bổ xung 3 lần phân có Kali cao, hoặc chờ cây hồi phục, ra rể non mới thì mới được tách chiết, thay chậu.
Tuy nhiên khi sang chậu ngay cây vẫn phát triển, tuy nhiên vẫn không đạt sức khoẻ, không hiệu quả tối ưu.

15-Nắng sáng thích hợp cho lan con, cho ra chồi, cây mới tách chiết. Còn nắng chiều phù hợp cho cây mạnh khỏe ra hoa.

16-Lan thích "an cư" vì vậy nên trồng lan cố định sớm, và cột chặt lan vào chậu. Không nên xoay chậu thường xuyên.



17-Khi cây mới trồng lại, thay chậu, thì nên đưa cây vào chổ mát, tưới giử ẩm. Khi cây ra rể, chồi mới thì đem ra ngoài trồng bình thường.

18- Khi trồng và chăm sóc cây thì tuỳ vào khí hậu mỗi mùa mà có cách chăm sóc khác nhau. VD: khi trồng lan mùa nóng thì nên trồng bằng giá thể giử ẩm tốt như: than vụn (nát), dớn cọng nhỏ, sơ dừa, bột dừa,...

19- Khi trồng bằng bột dừa, sơ dừa, chú ý không để quá khô (lúc nào cũng nên ẩm), khi đó giá thể sẽ rất khó thấm nước, biến chất, mục nát.

20- Muốn cây mùa mưa ít bị thối thì phải: môi trường tốt, cây đủ dưỡng chất, cây ko được quá non, ko phát triển quá mạnh, dùng nhiều thuốc kích thích. Cây mới về dễ bị hơn cây lâu ngày ở vườn.
-->đọc tiếp...

11 tháng 2, 2014

Cách chăm sóc chậu hoa phong lan sau khi mua về

Khi chúng ta mua chậu phong lan về chơi hoặc được ai đó biếu tặng, sau khi hoa tàn thì thời gian sau cây cũng suy yếu dần, lá rụng, thân khô và từ đó về sau cây không ra hoa nữa, nếu có thì hoa cũng rất kém: hoa ít, hoa nhỏ và màu sắc nhợt nhạt. Nguyên nhân ở đây là do chúng ta khôngchăm sóc hoa lan đúng cách.  Sau đây là một số kinh nghiệm và bíquyết để khắc phục vấn đề trên:
Cây phong lan mới mua về đặt vào nơi thích hợp ngay. Để cây vào chỗ thoáng mát. Thường phải treo vào vườn lan có mái che phù hợp với yêu cầu cường độ ánh sáng của từng loại lan (vấn đề này tôi sẽ trình bày kỹ ở phần cuối bài). Không nên treo lẻ lôi trước mái hiên nhà hoặc ở nơi ánh sáng trực xạ sẽ làm cây bị cháy lá và hạn chế quá trình quang tổng hợp của phong lan.
Không nên thay đổi vị trí cây một cách liên tục, cây sẽ không thích nghi kịp hướng sáng, ẩm độ…  Hoa sẽ dễ bị rụng.
Tưới phân NPK 20-20-20 xen kẽ với 10-30-30 trong suốt thời kỳ cây mang hoa. Tỷ lệ phân đa lượng này sẽ giúp hoa lâu tàn, giữ màu sắc đậm đà, rực rỡ. Loại phân trên thị trường rất đa dạng, thường phân NPK sẽ được phối trộn thêm các chất vi lượng cần thiết. Các bạn có thể hỏi mua tỉ lệ NPK này ngoài các cửa hàng phân bón cây trồng. Nhờ tư vấn nồng độ, khoảng cách thời gian giữa các lần tưới cho phù hợp với loại phân đã lựa chọn.
Đừng để cành hoa quá lâu trên cây. Khi thấy cành hoa còn lắc đắc vài bông ở ngọn đã tàn thì ta nên cắt bỏ để dưỡng cây.
Sau khi cắt bỏ cành hoa là thời kỳ chắm bón, phục hồi sức sống cho cây phong lan. Chế độ nắng vừa phải, tưới phân hóa học NPK 20-20-20. Thời kỳ này nên bổ sung thêm các loiaj phân hữu cơ khác như phân cá, bánh dầu, phân chiết xuất từ  phế thải động thực vật.
Sau thời kỳ dưỡng cây (thường là từ 3 đến 4 tháng) cây tươi tốt, khỏe mạnh là lúc chúng ta có thể xử lý cho cây ra hoa trở lại. Khi giả hành mới (tức nhánh phong lan con mới nảy ra từ gốc cây mẹ) cao bằng ½ giả hành trước ta áp dụng chế độ phân bón NPK với tỷ lệ 6-30-30 hoạc 10-52-17 cho đến khi cây ra hoa.
Thời kỳ kích hoa phải để nắng nhiều hơn trước khoảng 10- 20%
Khi thấy cành hoa mới xuất hiện ta trở về chế độ phân NPK 20-20-20 xen kẽ với chế độ 10-30-30 cho đến lúc cành nở bông hoa đầu tiên. Lúc này có thể dùng thuốc hóa học Lannat liều lượng 25g/lit để xịt ngừa ruồi đực búp hoa.
Sau đó chúng ta dùng chế độ phân bón 10-30-30, chăm sóc tương tự như lúc chúng ta mới mua chậu phong lan về như đã trình bày lúc đầu.
Không nên dùng hormon kích thích ra hoa như auxin, Giberelin… Vì nếu không  am tường vì kiến thức sinh học và sinh lý cây hoa phong lan, chẳng những không kích thích ra hoa được như ý muốn mà còn làm tổn hại đến sức sống của cây phong lan.
Chế độ nắng cho các loại hoa lan:
  • Mokara, aranda, renanthera :……………………………70-80% ánh sáng trực tiếp.
  • Dendrobium:…………………………………………………….60- 70% ánh sáng trực tiếp.
  • Cattleya, Vanda lá rộng…………………………………….50- 60% ánh sáng trực tiếp.
  • Oncidium ( vũ nữ)……………………………………………..40- 50% ánh sáng trực tiếp.
  • Phalaenopsis (Hồ điệp)………………………………………30% ánh sáng trực tiếp.
Ngoài ra cây phong lan là loài hoa của thiên nhiên hoang giã, cần yêu cầu môi trường sống rất đặc biệt, khi mang phong lan vào môi trường sống của con người, môi trường không tối ưu cho phong lan vì vậy để cây luôn xanh tốt, ngoài chế độ chăm sóc còn phải xịt thuốc phòng trừ sâu bệnh hại cho lan. Sau đây là một số thuốc thường dùng và hiệu quả:
  • Bệnh do nắm có thể dùng Benomeyl, Captan, Aliette…
  • Bệnh do vi khuẩn dùng: Kasimin, Physan 20, Nacossan…
  • Do côn trùng, rệp: lannate, Supracide, Mipcin…
  • Do nhện đổ dùng Kelthane là tốt nhất.
  • Do ốc sên gây hại dùng thuốc có Methaldehyde…
Thường thì để phòng ngừa cho cây không bị nhiễm bệnh. 7- 10 ngày/lần vào mùa mưa và 15-20 ngày/lần vào mùa nắng.
Đó là một số kinh nghiệm để chăm sóc chậu hoa phong lan sau khi mua về cho những bạn nào yêu thích và quan tâm loài hoa lan. Chúc mọi người sẽ có một chậu lan xanh tốt và có những đợt hoa sau với kết quả như mong muốn.
Nguồn: Phạm Công Bình.
-->đọc tiếp...
BlogWeb: tạo từ Blog của Google
Nội dung: lấy từ nhiều Nguồn khác nhau.
Mục đích: note lại bài Hướng dẫn hay và Đáng đọc.
Kết quả: nghiện Internet Nặng.
Tương lại: xuống lỗ Vẫn Nghiện nếu không có ai giúp.
Blog Web của: Trí Dũng đến từ Việt Nam - Liên kết đến trang Blog Cá Nhân
Tôi biết (^_^)
Thông tin về Tác giả. Chi Tiết
Sử dụng (FireFox | Google Chrome on Ubuntu) để xem tốt nhất. Học Nhiều Hơn Tại Đây
©2009 Google Blogger - HuuNguyen's Home