20 tháng 2, 2014

Tóm tắt chăm sóc cây mai trong chậu Phần 3 (Tiếp theo)

Mùng 5 là hết tết rồi,

bạn ra cây ra sân chỗ có nắng nhẹ để cây từ từ thích ứng trở lại với nắng.cắt bỏ hết các nụ đã nở hoa..bỏ luôn nụ chưa nở..

- Nếu cấy đã ra lá thì ngày 8 bạn tưới cho cây 1 lần phân loãng và phun 1 lần phân bón lá 501 hoặc 30-10-10 để cây tích trữ thêm 1 ít sức mạnh chuẩn bị cho :
Xả tàn sau tết.
-nếu cây chưa ra lá, thì không được tưới phân và phun phân

Cắt tỉa sau tết ( xả tàn)

Sau khi tỉa bỏ bông lá xong rồi…cây mai sẽ lộ ra tất cả chi cành trần trụi 1 bộ khung …bây giờ bạn phải tỉa cành :

Nếu là 1 cây mai đã hoàn chỉnh về dáng thế.. thí dụ như mai bình Định,,bạn chỉ nên tỉa sơ, tỉa phớt đầu cành thôi .

Hãy quan sát kĩ từ đầu ngọn của 1 cái cành, dò lần vào bên trong khoảng 1 tấc hoặc 5cm sẽ thấy vết cắt năm ngóai, đã hoặc chưa thành thẹo có màu nâu đen của gỗ khô Nhích ra 2 mắt lá rồi cắt

Sở dĩ phải nhích ra 2 mắt lá là vì cành bên trong đã già rồi..nếu bạn cắt ngay vết cắt cũ có thể sẽ không nảy được mầm vì thời gian nấm bịnh đã làm các mầm ngủ chết rồi

Nhích ra 2 mắt lá…vì 2 mắt lá này thuộc cành mới mọc năm ngoái,,nên còn non mầm ngủ chắc chắc còn sống và sẽ mọc ra 2 tược mới, các tược mới này sẽ mọc ra các lá rất nhặt ( sát nhau)… như thế cây sẽ không bị phá dáng thế

Mặt bất lợi nữa nếu bạn tỉa sâu vào bên trong. Nếu mầm có mọc ra sẽ phóng rất mạnh với mắt lá rất thưa, bạn sẽ mất công phải uốn, tạo khúc chiết lại cho chi sẽ rất mất công…mà chưa chắc bạn uốn đẹp bằng cành cũ đã bị cắt mất

2 tấm hình dưới đây chụp 1 cây mai cách nhau tới 3 năm, tấm hình đầu trong hội hoa xuân năm 2011..khi cây đang nở hoa ( dáng tự do phóng khoáng)
Tấm hình dưới…là đầu năm 2013 sau khi xả tàn xong..
Bạn thấy người ta chỉ tỉa phớt thôi…để giữ mãi dáng thế đã hoàn chỉnh cũ

Đang nở hoa đầu năm 2011 Tân Mão :


Cắt tỉa xong khoảng đầu năm 2013 ( hình của dblongthanh):


Mai Bình Định sau khi xả tàn xong ( hình của Toại Nguyện ):



Với cây mai chưa hoàn chỉnh còn khuyết tàn thiếu chi…bạn có thể uốn để kéo bớt cành thừa về bên khuyết tàn..uốn cho vừa ý sau đó xả bỏ các chi tiết thừa

Cây không lá trần trụi rất dễ nhận ra các khuyết điểm và rất dễ uốn kéo cành sao cho tròn..cho đẹp

Bạn cũng có quyền cắt sâu…từ đó sẽ mọc ra cành mới và mọc rất nhanh với mắt lá thưa..bạn bấm tược để chi phân nhánh thứ cấp. cây sẽ mau chóng lấp đầy chỗ khuyết, trống..
.................

Thay chất trồng cho cây

Mai trồng chậu, tự tay chăm sóc lấy,nếu chất trồng là đất phù sa. khuyên các bạn nên dùng hữu cơ là chủ lực. vô cơ chỉ nên thêm vào trong các giai đoạn kịch yếu
Đất chậu sẽ luôn luôn phì nhiêu. Cây luôn xanh tốt, hằng năm công xuất hoa vẫn cứ cao.thì sự thay đất hầu như không cần phải lưu tâm nữa

Tuy nhiên vẫn phải quan sát :
Nếu thấy bón phân đầy đủ mà cây vẫn cằn cỗi.ít ra tược, lá mỏng đi ,bông nụ không còn nhiều nữa .có ngĩa là đất đã suy thoái , đến lúc phải thay đất

Với mai trồng bằng trấu hun, khi thấy chất trồng đã nát mịn..hoặc khó thấm nước..cây cằn cỗi , ít tược, bông giảm là đến lúc phải thay chất trồng mới rồi ( khoảng 3 hoặc hơn. có cây bền bỉ tới 7 năm )
-Với mai lớn nên thay vào lúc đầu năm
-Với mai nhỏ thay lúc đầu năm hay tháng 4 vẫn được

Với mai lớn cách thay an toàn nhất mà không ảnh hưởng đến sức phát triển của cây là thay 1/3 đất mỗi năm
Moi cạnh chậu..( đừng moi gần gốc)nếu thấy rễ đã đặc thì dùng dao bén cắt bỏ, sau đó đổ đất mới vào..
Mỗi năm làm 1 phần. sau 3 năm là giáp 1 vòng

Với mai nhỏ bạn ngiêng chậu rồi nhấc chậu lên giọng cạnh đáy xuống
Xoay chậu sang bên kia rồi cũng ngiêng chậu nhấc lên giọng cạnh đáy xuống đất..
Bầu đất sẽ tróc ra,lúc này bạn nhấc cây ra khỏi chậu dễ dàng

Nếu thấy rễ chưa thành 1 khối đặc..thì giũ bớt chất trồng lấy ra tối đa 1 nửa đất thôi ( cái lõi đất ở giữa ôm cái “rễ đuôi chuột” đã bị cắt tuyệt đối không được đụng tới)

Nếu thấy rễ đặc thành 1 khối cứng ngắc..bạn dùng dao bén cắt bỏ bớt đi, cắt thật ngọt vành ngoài của bầu đất, sau đó bới cho bung bớt đất cũ ra. vì cái màng ngoài của bầu đất có rất nhiều đầu rễ đang đan cứng lấy nhau như lưới
khi đầu rễ bị gọt mất...bên trong xốp hơn rất dễ moi đất cũ ra

Đáy chậu phải làm 1 lớp lót để chắc chắn thoát nước mạnh..đổ lên 1 lớp chất trồng mới, sau đó đặt bầu rễ cây vào, rồi đổ đất cho đầy.
Tưới nhiều lần nước cho chắc chắn chất trồng ôm kín bầu đất
Tuyệt đối không nên dùng tay ém đất, mà chỉ nên dùng tay lùa đất hoặc dùng nước để đất len kín vào tất cả các hang bọng nếu có
Để cây trong giàn có lưới che, hôm sau tưới 1 lần nước có pha chất kích rễ
15 ngày sau mầm mới sẽ mọc lên

-Với mai Bình Định : bạn nhìn kĩ cây bon sai B Đ dưới đây :



Các cây mai BĐ luôn như mọc trên 1 cái gò cao lộ rễ.

Nó được trồng bằng đất phù sa tốt bền lắm đấy…bạn đừng thay đất của nó mà hãy làm phì nhiêu thêm đất phù sa trong đó thì tốt hơn là thay mới đấy,,
làm màu mỡ thêm cho đất chậu rất đơn giản :
Cắt tole hoặc 1 miếng nhựa mỏng quay quanh vành chậu và cao hơn gốc
Sau đó đổ phân hữu cơ mục vào (cao khoảng 8cm hoặc hơn) cho lấp kín luôn cổ rễ tới sát gốc Chất màu mỡ sẽ thấm vào bầu đất…rễ cũ trong bầu đất sẽ dài ra quay đầu lên ăn vào phân hữu cơ mục này…khoảng tháng 7 rễ sẽ mọc ngẹt và nổi lên

Khoảng ngày 25 tháng chạp khi nụ xanh đã bung ra chuẩn bị nở hoa tết bạn tháo bỏ vành quanh chậu này…dùng vòi nước xả bỏ cái gò này..
Hoặc dùng dao thật bén lạng bỏ cái gò chứa rễ và phân hữu cơ mục năm ngoái này đi
Gốc cây trở lại như mọc trên cái gò như lúc bạn mới mua về

Ăn tết xong lại quây tole vành chậu, rải ít vôi + super lân rồi đổ phân mục mới vào như cũ

Với cách này, đất trong chậu luôn màu mỡ do được bồi dưỡng hằng năm..các rễ trong bầu đất dài ăn ra tới vành chậu..sẽ quay đầu lên để ăn vào chất trồng mới mà ta bổ sung phủ tới gốc..( sẽ có cả mao rễ mới mọc từ thân rễ lộ)
Mỗi năm mỗi thay phần đất lấp cổ rễ quanh gò cũng có ngĩa là mỗi năm đều cắt bỏ đầu rễ cũ..và cây mỗi năm mọc thêm ra đầu rễ mới. với chất trồng mới, mà không hề làm chựng ( giảm đà phát triển) cây

Sau khi đã xả tàn thay chất trồng hoặc thêm phân hữu cơ xong...đem cây vào giàn giảm nắng. tưới 1 lần chất kích rễ như root2....

khi thấy tược non bắt đầu phun ra thì đem cây ra nắng 100%

phun ngừa bọ trĩ 4 tới 5 ngày 1 lần

phun tưới chất kích rễ 7 ngày 1 lần

khoảng đầu tháng 2 al khi lá đã nhiều , và nhiều lá đã có màu xanh, thì bắt đầu tưới phân loãng hoặc bón phân dơi cho cây 1 tháng 1 lần 1 chén phân dơi cho chậu đường kính 0m4 rải phân dơi lên mặt chậu rồi phủ rơm rạ hoặc trộn phân dơi vào đất chậu . đồng thời phun ngùa nấm định kì 10 ngày 1 lần và luân phiên thay thuốc

Dùng alaska phun cho lá 10 ngày 1 lần vào lúc chiều
Dùng agrostim phun cho lá 15 ngày 1 lần

nếu lá có ít ngĩa là cây đó yếu. không được bón phân mà chỉ được phun tưới, chất kích rễ cho đến khi tàng lá đã nhiều, mới được quyền bón phân ( có thể phải chờ đợi đến tháng 4 cây mới đủ lá đấy) vẫn phải phun ngừa nấm

sự bón phân sớm khi cây chưa đủ lá chỉ đưa đến hư luôn cây thôi

Đặc biệt riêng cho các cây có thay đất mới ( từ trên 50%) vì sự thay đất nhiều này có chạm và có mất bớt rễ..nên phải cẩn trọng
Đất mới là phân rồi đó…do đó sự thêm phân bón cho các cây này phải từ sau tháng 3… sự thêm phân sớm quá sẽ làm hư rễ
Trong thời gian 2 tới 3 tháng đó chỉ nên phun tưới chất kích rễ khoảng 10 ngày 1 lần là đủ rồi

Bón phân thế nào là tuyệt kĩ của mỗi vườn…do đó hiếm có sự tranh cãi về kĩ thuật, công thức bón phân…vì tất cả các vườn đều có kết quả giống nhau đó là những cây mai nhiều bông rực rỡ và sau tết cây phục hồi sức khỏe mạnh mẽ
Tuy nhiên 1 công thức bón phân như hướng dẫn trên dù kết quả là đã cho những mùa hoa hoành tráng, và cây khỏe mạnh,ít bịnh và đất ít bị suy thoái

Bằng chứng là có cây trên 8 năm rồi chưa thay đất mới, cây vẫn mạnh, tược vẫn nhiều lá vẫn xanh dày nổi gân và óng ả…mùa hoa vẫn cho công xuất cao

Nhưng chưa hẳn đó đã là 1 công thức. 1 cách thức lí tưởng, do đó vẫn phải tìm tòi thêm

Với cây trong chậu thì theo tôi là bón ít phân hoặc bón loãng nhưng bón làm nhiều lần sẽ có lợi hơn là bón 1 lần nhiều ( đậm ) phân
-->đọc tiếp...

Tóm tắt chăm sóc cây mai trong chậu Phần 2 (Tiếp theo)

Chọn mai nào để chưng tết :

Ngoài cảm quan của bạn cũng nên có tiêu chuẩn để chọn loại mai :
Kích thước bông..tổng số nụ, không bị rụng nụ dễ chăm sóc

Nếu bạn mới chơi mai, khuyên bạn nên chọn giảo Thủ Đức vì mai Thủ Đức được nuôi rất kĩ đa số là nhà vườn chuyên ngiệp nên ít có bịnh tiềm ẩn
Chất trồng đa số là Trấu hun hạt bự, nên khó có bịnh sẵn trong đất

Bến tre nhiều sông nước và nóng ẩm , nhưng nếu giảo Bến Tre được chăm sóc bởi 1 vườn chuyên ngiệp cũng ít bịnh. Chất trồng đa số là sơ dừa, trấu

Nhưng có 1 số anh em đất rộng vườn rộng sản xuất kiểu làm thêm nên chăm sóc không kĩ…do đó nhiều bịnh tiềm ẩn trên cây mai,trong chất trồng sau tết là bộc lộ bịnh tật ra hết

Mai Bình Định..cái đẹp tiêu chuẩn của nề nếp ngiêm ngặt,,cũng như chất trồng lí tưởng là đất phù sa…nên cây khỏe..( tôi chưa thấy bịnh trên các cây mai B Đ của tôi đang có ) Rất nhiều nụ..bông đẹp nhưng nhỏ…nở chùm

Cũng có mai BĐ bông to, nhưng hiếm

Nhiều bạn e ngại mai BĐ. Nhưng với tôi sao tôi thấy rất dễ…dễ hơn các mai khác…vì chúng rất khỏe…không có bịnh lặt vặt, kết nhiều nụ

Cái khuyết điểm duy nhất của mai B Đ là … nặng quá
Năm nào còn nhớ…đi mua 1 cây bonsai Bình Định tại điểm bán mai tết chậu 4 tấc ngang…người thanh niên bán hàng nhắc nhẹ nhàng cái chậu để lên xe trông rất ung dung…
Nhưng khi đem cây về nhà rồi…mới phát giác ra phả 3 người mới khiêng nổi cái chậu Bon Sai này xuống

Nếu bạn thích cái nề nếp ngiêm ngặt của mai BĐ Bạn cứ yên tâm chọn 1 cặp mai B Đ, và làm theo hướng dẫn của lão mỗ trong các bài kế tiếp…cây của bạn sẽ rất đẹp…nhiều bông , không bị phá thế và ..không thấy bịnh

Nếu bạn mới bước vào thế giới của mai vàng, thì xin đừng nên chọn các loại mai đặc biệt : rất nhiều cánh..vì chúng khó chăm sóc dễ làm bạn nản chí. Khuyết điểm nhiều nhất là…rụng nụ.. khuyết điểm của di truyền. không chữa được

Hình 1 số loại mai dưới đây là mượn của bác Mai Hoa Trại Chủ , diễn đàn CCVN mỗi tấm hình túm gọn là: lá, đọt, bông của 1 loại mai:



Bạch Mai Bạch điệp, 5 cánh



Hồng điệp Phú Yên, 6 cánh



Giảo Thủ Đức, 10 cánh



Giảo Gai TĐ, 10 cánh



Mai Cam, 5 cánh



Cúc Mai, >100 cánh



Mai Nha Trang, 5 cánh (cành khỏe, lá to, bông nhiều)



Giảo miền Tây(?) 10 cánh, bông tròn

Các điều kiện phải có để chăm sóc 1 cây mai :
10 cây mai chậu đẹp,* và 1 cái sân ngập nắng…tối thiểu cũng là 5 tiếng 1 ngày

Phân bón gốc :
Phân hữu cơ đã được ủ đúng cách. NPK…Dynamic…phân dơi…super lân ( giống như ciment)..cloruakali ( giống như muối ớt)

Phân bón lá :
alaska ( phân cá để phun lá) root2 hoặc các chất kích rễ khác…
Growmore 30-10-10…. 20-20-20…6-30-30
Hoặc đầu trâu 501 và….701 ( 701 thì bác Võ Minh Không là cao thủ về cách dùng để “gia tốc” cho các cây mai bị nụ nhỏ)

Chế phẩm sinh học : agrostim..nấm trichroderma (50.000$ 1kg)..sincosin +agrispon ( 85.000$ 1 cặp, chế phẩm này trị tuyến trùng và kích sinh trưởng)

Thuốc trị sâu và rầy : actara..regen.. confidor

Thuốc trị nhện đỏ ; alfamite

Trị tuyến trùng Nokaph …mocap…thuốc nước và viên
Basudin viên

Thuốc ngừà và trị nấm :
Vivadamy 5DD hoạt chất là validamycin trị nấm hồng dùng để quét lên thân lúc xả tàn tuyệt đối không được phun vì có thể sẽ làm giảm khả năng kết nụ sau này
Các loại thuốc trị nấm phổ rộng khác nhưng luy ý nên có thuốc có gốc kẽm như dithane…Zinep vì kẽm (Zn) giúp lá xanh hơn để quang hợp tốt..kẽm là 1 vi khoáng giúp cây kết nụ nhiều

Keo liền thẹo để thoa lên vết cắt . ít nhất cũng là keo của Đài Loan

3 giai đoạn chính của chăm sóc mai vàng

Chăm sóc mai là…quanh năm, nhưng quan sát kĩ thấy chúng có 3 giai đoạn,
3 giai đọan này đều liên quan đến nhau về mặt…nhân quả ( kết quả của giai đoạn này có nguyên nhân từ giai đoạn trước ) và quay vòng liên tục, vì thế thực sự không biết cái nào là đầu cái nào là cuối. mỗi giai đoạn có cách chăm sóc khác nhau, về phân bón và cách tưới, cách bấm đọt. do đó phải chu toàn cả ….3
Tạm thời lấy cái tết làm khởi thủy cho 1 năm sinh hóa..thì :

Từ tháng giêng đến đầu tháng 5 : là giai đoan 1: tạo tàn lá mới. tích trữ tài nguyên
Từ tháng 5 đến đầu tháng 10 là giai đoạn 2… :kết nụ và nuôi nụ
Từ đầu tháng 10 đến ngày lặt lá là giai đoạn 3 : tích trữ năng lượng để chuẩn bị nở hoa

Sau khi nở hoa xong…cây bắt đầu cho 1 thời kì sanh trưởng mới, ra tược tạo tàng lá mới để bắt đầu cho 1 nhiệm kì mới

Nếu sau tết mà cây èo uột, suy thậm chí có thể chết, loại trừ luôn nguyên nhân bịnh tật. …là do giai đoạn 3 đã không bị cây bị bỏ bê, thiếu phân bón..vì thế sau khi nở hoa xong cây suy kiệt luôn
Triệu chứng đầu tiên nhận biết 1 cây sắp suy yếu rất dễ nhận ra khi thấy nở hoa nhỏ, nở không tập trung…nở từng đợt mỗi đợt cách nhau vài ngày. Rụng nụ hoa tàn sớm..v..v
Thấy những triệu chứng trên. Bạn hãy mau mau lặt bỏ hết bông nụ, để đọt lá nếu có lại..đem cây ra nắng nhẹ ( không được thay đất)
Cây không phải nở bông nên sẽ không kiệt lực…bạn để nguyên tàn lá chi cành không tỉa bất kì 1 cành nào…để cây không tổn hao tài nguyên tạo cành mới
Cây sẽ mau chóng ra lá …nuôi giữ gìn kĩ bộ lá này đến đầu tháng 5 al mới bắt đầu…xả..
---------------------------------------

Chuẩn bị Chất trồng :

Bạn ra điểm bán cây kiểng, mua về 1 bao chất trồng ẩm ẩm trông đẹp mắt được nhào trộn với nhiều chất liệu..trấu ẩm ,tro trấu, xơ dừa, phân bò bẻ nhỏ, vỏ đậu phung xay. phân rơm xe ra từng miếng …rồi bạn thay cho cây mai vàng…
chưa chắc cây đó sẽ tốt lên mà coi chừng sau đó đủ thứ triệu chứng sẽ xảy ra biểu hiện trên lá , vàng lá thậm chí thui rụi ngọn rồi chết từ từ mà bạn không biết tại sao ? cứ cho rằng bịnh nhiễm..hoặc sai sót gì đó làm đụng rễ
lên diễn đàn đăng bài cho bạn bè 4 phương để....tìm thuốc và cách chữa!!

Người xưa trồng cây , khi trồng 1 cây quý, đào 1 cái hố rồi chất củi nung hố và đất đó lên vài giờ..chờ đất nguội đập nát đất đã hun ra , để 1 tuần lễ cho các chất khí nếu có sinh tra trong quá trình gia nhiệt thoát đi hết rồi trồng cây vào… cây đó sống chắc chắn và phát triển nhanh

Ngĩa là đất đã tiệt trùng và tất cả mầm bịnh

Trồng lúa cũng phải cày ải vài lần lật đất phơi cả tuần sau đó mới cho nước vào cày tiếp rồi cấy lúa

Trồng mai chậu cũng vậy thôi , phải diệt được hết mầm bịnh , côn trùng,sâu bọ, trứng công trùng đang ẩn núp trong đất

Trấu hun là biện pháp hay nhất…

Các giá thể thêm vào như sơ dừa, đất bột…v..v cũng phải phơi trong nắng to nhiều ngày đảo nhiều lần cho khô rang ra để diệt mầm bịnh trước khi trộn vào trấu hun

chưa hết đâu sau khi phơi xong còn phải thêm basudin viên vào, thêm chút vôi bột.thêm nước cho ẩm trộn đều rồi ủ vài ngày để thuốc độc diệt các con nào còn cứng cổ chưa chịu chết sau khi trộn đều

cuối cùng thêm nấm trichroderma và phân hữu cơ đã ủ vào đống hỗn hợp đó là xong .
có nấm trichroderma này trong chất trồng, không 1 loại nấm độc nào sanh sôi nảy nở được trong đất chậu, bộ rễ được bảo vệ an toàn

đến đây chất trồng đã hoàn tất an toàn để sẵn sàng thay đất cho cây

có 1 chất trồng an toàn và bền vững lâu dài và thích hợp với mai vàng nhất đó là
Đất phù sa..nếu bạn có 1 cây mai quý,thì nên trồng bằng đất phù sa là tốt nhất
Trước khi thay đất , phải chuẩn bị chậu.

Nếu bạn cho rằng chậu chỉ có ý ngĩa về mặt thẩm mỹ , và chỉ để chứa đất cho cây trồng, sẽ là sai lầm.vì cấu trúc và kích thước của nó.quyết định cho sự phát triển của cây..

Yêu cầu Quan trọng là phải thoát nước tốt…nhưng đa số chậu sành lại có lỗ thoát nước quá nhỏ. Do đó cần phải đục cho to thêm và có thể đục thêm vài lỗ

đáy chậu đều phẳng do đó dễ dàng đọng nước, chỗ sũng nước sẽ làm thúi rễ và từ đó lây lan cho toàn bộ rễ…làm vàng lá rất khó chữa có thể đưa đến chết cây

Giải pháp hay nhất là dùng ciment đắp vành đáy chậu thành cái dốc như 1 cái phễu mà đáy phễu chính là lỗ thoát nước chính..như vậy nước không có chỗ nào đọng bắt buộc phải chảy về lỗ thoát

Đặt lưới lên lỗ thoát..thêm 1 ít đá san hô nhỏ rồi đổ lên 1 lớp cát hột to dày10 đến 15cm rồi tới lớp chất trồng,như thế cây của bạn sẽ an toàn vì nước thoát hết sau khi tưới chỉ còn để lại đất ẩm ôm rễ cây thôi

Các cây còn nhỏ hay đang trong thời kì cần phục hồi bộ rễ (sau khi bứng,) thì nên dùng chậu ciment đúc với cát thô hột to không quét màu, không tráng men không lớp áo ngoài…vì các chậu này nước thoát và bốc hơi nước luôn cả qua vách của chậu, rất an toàn cho rễ

Kích thước chậu so với với tàn lá là điều rất quan trọng…vì chậu to quá so với tàn lá…nước sẽ không được cây tiêu thụ hết để đất luôn ẩm ướt sẽ làm cây suy dần dần

Tàn lá nên to bề ngang hơn vành chậu 1 chút là tốt nhất…vì nếu buổi sáng mà ta tưới ướt sũng khi chiều về đất chậu khô mà lá vẫn tươi.. đó là lí tưởng nhất

Chiều về mà đất chậu vẫn ẩm ướt là chậu quá to hoặc tàn lá chưa ra đủ phải giảm tưới buổi sáng hoặc chờ vài ngày khi đất chậu khô hãy tưới lại

Mới buổi trưa mà đất chậu đã khô, chiều đến lá cây muốn héo là chậu nhỏ quá so với tàn lá trường hợp này phải thay chậu to hơn, hoặc tưới thêm 1 chút nước lúc 2 giờ chiều….hoặc dùng cách che phủ mặt chậu không đất bốc hơi nước, như thế cây sẽ đủ nước tới tối

-------------------

Nước tưới và cách tưới
Các dạng nước trong đất..và dạng thích hợp nhất cho cây trồng :

Thành phố là phải dùng nước máy rồi, chuẩn và sạch…nhưng nếu có nước giếng khoan cũng tốt nếu không phèn và không có khoáng hoà tan trong đó

Nước sông nếu không bị mặn và ô nhiễm cũng tốt vì có nhiều phù sa
Đây là lợi thế của Bến Tre do đó chất trồng của họ hoàn toàn là trấu và sơ dừa vì nước sông tưới hằng ngày đã bổ sung phù sa cho chất trồng, vì thế cây của họ rất tốt

Tưới như thế nào :
Muốn biết tưới như thế nào có lợi nhất phải biết nước ở dạng nào khi nó trong đất và dạng nào cây hấp thụ được dễ dàng:

Cụ Hoàng Đức Phương cho rằng :
Tưới nhiều quá 1 lần, tưới ồ ạt.sẽ là nước trọng lực . sức nặng của nước kéo nhau thoát nhanh xuống đáy rồi thoát đi mất qua lỗ đáy chậu mà không dính vào đất được bao nhiêu.

Tưới ít nước…sẽ nước nằm giữa các hạt đất là nước màng nó không bị ảnh hưởng của trọng lực ,do sức hút phân tử của hạt đất nó nằm giữa các hạt đất rồi từ từ thấm vào các hạt đất..biến thành nước “mao quản treo”

Nước mao quản treo là cây dùng hiệu quả nhất

Túm lại tưới vừa phải và tưới tối thiểu 2 lần cách nhau khoảng 5 đến 10phút . nước mới kịp thấm đủ và đều vào đất chậu và tưới chầm chậm cho đến khi nào thấy nước chảy qua lỗ thoát nước là xong

Chậu phải kê cao hơn mặt đất để tránh nước “mao quản leo”

Nếu kê chậu sát đất Nước đọng từ sân vườn leo lên đất chậu theo hiện tượng mao dẫn . chất trồng càng mịn nước leo càng cao đến độ đất bão hòa nước và rễ cây chết
ấy là chưa kể đến giun dế côn trùng sẽ vào chậu qua lỗ đáy làm hại rễ

Tưới lúc nào
... Rau là cây thân mọng nước cần tưới cả sáng lẫn chiều thân căng nước rau lớn nhanh

Mai là cây tiểu mộc nếu tưới như rau thì mau chết do đất luôn ngậm nước làm hư thúi rễ

vào đầu năm mùa của tăng trưởng lá non có nhiều...do đó tưới sáng và tưới ướt lá để...rửa cho sạch sương đêm và bụi bặm độc hại, lá non cần nhiều nước và rất dễ bị tổn thương...do đó chiều không cần tưới dù đất đã khô nhưng lá vẫn còn tươi…nếu cảm thấy đất khô quá nên phun 1 chút nước cho đất thôi..vì trong thời gian lá còn non đang phát triển mà héo do thiếu nước lá sẽ nhỏ lại
Ban đêm .. đất hơi khô có lợi cho rễ hơn

Mùa hè là mùa mưa..mùa mai kết nụ ,chỉ nên tưới khi thấy buổi sáng mà đất khô…nếu chiều đất khô thì ..kệ nó
Nếu thấy lá có hơi héo thì cũng mặc kệ luôn…lá hơi héo sẽ làm mai kết nụ nhiều

Mùa thu ( tháng 7al) mai sẽ ra 1 đợt đọt non rất nhiều..bộ lá tháng 7 này rất quan trọng vì nó sẽ là các lá chủ lực để kìm cho mai không nở sớm cuối năm…vì thế phải chăm sóc kĩ không được để lá héo sẽ mau già và nhỏ lại, do đó tưới sáng và chiều thấy đất chậu khô vẫn phải tưới thêm 1 chút nước để “đảm bảo” lá không bị thiếu nước quá thành héo lúc ban đêm

Mùa đông lạnh toàn bộ khối lá đã rất già.cây không cần nhiều nước...nhưng lạnh làm độ ẩm không khí thấp nên đất mau khô do tự bốc hơi nhanh..do đó vẫn phải tưới vì nếu lá già héo khi tưới lại lá sẽ vàng rồi rụng

Tốt nhất là tưới lúc giữa trưa, nước ấm bao giờ cũng tốt hơn nước lạnh ngắt…nước lạnh ngắt sẽ làm chết rễ..khi chiều tối đến đất còn hơi chút ẩm là an toàn nhất…vì mùa đông đêm rất lạnh.đất hơi khô khô sẽ không làm bộ rễ lạnh vì đất khô giống như 1 cái áo ấm bảo vệ rễ…nếu đất ướt sẽ rất lạnh và rễ chết

Dù tưới sáng hay trưa vẫn phải tưới từ lá xuống…để rửa sạch bụi bặm trên lá, sạch sẽ lá quang hợp tốt hơn . nước sẽ rửa trôi luôn bọ trĩ và nhện đỏ…chúng khó thành dịch và dễ diệt trừ hơn

Tưới đúng cách bạn thành công 1 nửa…tưới không đúng cách thất bại 100%

còn tiếp ( chăm mai tháng giêng )
-->đọc tiếp...

Tóm tắt chăm sóc cây mai trong chậu

Để chăm sóc được cây mai sau tết cho khỏe mạnh, thì cây mai của bạn được chọn trong chợ hoa xuân phải được lựa ra từ cây mai đang khỏe mạnh đã ( đẹp nữa)

Chọn mai :
Nhất gốc, nhì thân , tam chi. Tứ diệp
Gốc rễ càng đẹp giá càng cao, thân đẹp khúc chiết nhỏ dần theo độ cao
Rồi đến chi cành (tàng).. cân đối, không bị khuyết
Diệp ?! Cuối năm lá không còn…vậy phải coi bông nụ

1cây mai đẹp có qui ước về thẩm mỹ hay còn gọi mai thế ( mai đã vào đúng thế Long giáng) Mai Bình Định
Cây này hình như của bác pkimduc nề nếp ngiêm chỉnh, nhất nhất theo luật định :


1 cây đẹp, không qui ước..mai dáng tự do phóng khoáng, trong hội hoa xuân 2011 ( cây của anh em Miền Tây) cây này bị mất điểm do nở bông chậm



nụ, kích thước nụ tổng số nụ.. bạn nên chọn tối thiểu cây nào đã nở 1 hoa..thì chắc chắn hơn vì đã biết kích thước, màu sắc, số cánh của 1 bông cây mai này

Không nên chọn cây chưa nở 1 bông để tự giới thiệu về mình…dù cây đó có bao nhiêu nụ cũng không nên mua…nếu bạn không phải là…dân chơi thứ thật

Nên cân nhắc coi kĩ dưới gốc có bao nhiêu nụ rụng…nên nhân 10 lần thêm thì đó là số nụ nó rụng trong 1 ngày đó…vì người bán luôn tìm cách lượm bỏ hết nụ rụng để dấu khuyết điểm rụng nụ của cây…bạn có thể rung nhẹ cây sẽ phát hiện có thêm nụ sắp rụng hay không

nên chọn cây mai nào mà đất chậu nhiều cỏ, đất trông cũ kĩ vì đó là cây mai đã ở trong chậu nhiều tháng và ổn định rồi, và nếu mua ở điểm bán mai tết thì chắc chắn cây này đã được chăm sóc và sang chậu ở nhà vườn chuyên ngiệp, nên dễ chăm sóc khi bạn mang về

Đất mặt chậu mà mới toang trông đẹp mắt, là cây mai đó mới sang chậu…khó chăm sóc nhất là chọn mai nơi điểm bán mai tết…chậu bị vỡ, thương lái sang chậu mới..cẩu thả và không nắm rõ kĩ thuật lót đáy chậu..các cây này sau tết khó chăm sóc, và nhiều hiện tượng dị kì do úng nước , do chất trồng không phù hợp…v..v
Có thể sẽ có nhiều triệu chứng dị kì sẽ xảy ra….cho cây mai này sau tết đấy
nếu bạn cẩn thận sang chậu 1 lần nữa để có chất trồng vừa ý..để làm lớp đáy chậu tốt hơn…thì cây này sẽ suy kiệt ngay…rất khó hồi phục thậm chí có thể chết…vì sang chậu 2 lần trong 1 năm, cây không chịu nổi đâu.

Khi đã có cây mai vừa ý bạn mang về nhà chuẩn bị chơi tết..Bạn nên để ngoài sân nơi có nắng nhẹ..tưới vừa đủ ẩm…không nên tưới ướt sũng..rất hại cho rễ..bạn có quyền trang trí mai với đèn led để nhiệt độ được ấm hơn ai sẽ nở đẹp hơn…nếu không khí khô quá nên thỉnh thoảng phun sương cho nụ và thân cây

Tuyệt đối không nên dùng bất kì thích tố nào phun cho nụ hoặc tưới vào gốc…cũng tuyệt đối không nên “nge đồn” là tưới nước đá mai sẽ nở đẹp…không có chuyện đó đâu….nước đá lạnh sẽ làm chết rễ đấy và sau tết cây sẽ èo uột..

Cũng không bất kì chế phẩm nào gọi là làm mai lâu rụng hoặc không rụng...vì sau đó mai sẽ suy kiệt

Cũng không nên tưới bất kì phân gì vào gốc vì cây không có lá sự trao đổi chất không có, phân nằm tại chỗ sẽ làm chết rễ
Cây chỉ cần nước hút lên từ rễ và cây vận dụng toàn bộ tài nguyên tích trữ trong năm đang chứa nơi thân cành để nở hoa..
Chính vì thế sự bón phân trong năm trước, nhất là từ tháng 10 năm trước đến ngày lặt lá là điều cực kì quan trọng để cây mạnh khỏe nở hoa mạnh vào tết và phục hồi mạnh sau tết..

30 tết bạn mang cây vào nhà nơi ấm áp mai sẽ nở tốt hơn…tuyệt đối không nên dùng nhang hay trầm trong phòng có chưng mai mà đóng kín cửa…vì khí ethylen có từ khói nhang trầm sẽ làm mai rụng nụ đấy..có khi rụng sạch

Cũng không để mai bị trực tiếp gió từ 1 cái quạt..vì nụ sẽ héo hoặc bông rụngnhanh

Nếu thấy 1 điểm xanh nơi đầu cành muốn nứt ra…đó là …“lộc” đó
Nếu bạn muốn mai nở mạnh…bạn ngắt lộc đi đừng chờ đến khi nó thành lá…vì nếu nó đã thành lá mà bạn ngắt đi cây sẽ mất nhiều sức lắm đấy…ngắt ngay khi là 1 điểm xanh cây hầu như không tổn hại tài nguyên…mà chỉ mất thì giờ (15 ngày) nơi đó sẽ mọc ra lộc mới
Nếu bạn muốn vừa có may vừa có lộc thì bạn để y nguyên..nhưng không nên để nhiều lộc vì nụ sẽ nở chậm đi và hoa có thể sẽ…kích thước nhỏ đi

Ngắt bỏ ngay những cuống hoa đã nở xong..không để chúng chuyển sang kết trái, để tiết kiệm tài nguyên ( carbuahydrat) cho cây

Nên chơi tết 3 ngày trong nhà thôi sang 4 tết bạn mang mai ra sân nơi có nắng nhẹ..và từ đây không ngắt bỏ lộc nữa hãy để cây ra lá..cây sẽ mạnh hơn vì có nắng nhẹ lá dù non cũng quang hợp được chút đỉnh bù vào cho khối tài nguyên đang cạn dần vì nở hoa..

Ngày 7 tết bạn đưa mai ra nắng toàn phần..tưới cho nó 1 lần phân loãng để mai thêm sức mạnh..chuẩn bị xả tàn thay đất vào rằm tháng giêng
(còn tiếp)

Link : http://agriviet.com/home/threads/159734-Tom-tat-cham-soc-cay-mai-trong-chau#ixzz2tqEvsej7
-->đọc tiếp...

19 tháng 2, 2014

10 loại cây làm sạch không khí trong nhà

Trồng một chậu cây thường xuân, lan ý, hay trầu bà... sẽ giúp không khí trong nhà trong lành hơn rất nhiều, và bạn sẽ giảm được nguy cơ mắc bệnh ung thư.
Chậu cảnh tự chế
Gợi ý các cách trồng cây xanh trong nhà
Việc trải thảm hay sơn tường đều có thể tạo ra các hóa chất gây ô nhiễm không khí trong nhà bạn. May mắn thay, một số cây trồng trong nhà có thể giúp bạn lọc không khí hiệu quả. Tiến sĩ khoa học môi trường Bill Wolverton khuyên bạn nên trồng thật nhiều cây trong nhà, nên có ít nhất 2 chậu cây (chu vi khoảng 25-30 cm) trong diện tích khoảng 30 m2. Một lưu ý là bạn đừng bao giờ tưới quá nhiều nước vì độ ẩm của đất có thể khiến nấm mốc phát triển.

Dưới đây là 10 cây bạn nên trồng trong nhà, theo phân tích của Bill Wolverton trong cuốn sách "Plants: Why You Can't Live Without Them".

1. Cây thường xuân (Ivy, Hedera Helix)
Loại cây dây leo này phát triển mạnh trong không gian nhỏ. Nó cũng phát triển tốt ở trong phòng có cửa sổ hay nắng nhạt.

Tán lá rậm rạp của thường xuân hấp thụ rất tốt formaldehyde (còn gọi là phoóc môn), một trong những chất gây ô nhiễm không khí trong nhà phổ biến nhất, vốn được sử dụng nhiều trong các vật liệu như gỗ dán, thảm, xốp cách điện và nhựa gỗ. Các vật liệu này sẽ thải ra formaldehyde rất chậm theo thời gian. Hít thở phải formaldehyde ở nồng độ cao có thể gây ra các kích thích mắt, làm chảy nước mắt và đau đầu, nóng trong cổ họng, khó thở và ung thư.

2. Lan ý, còn gọi là huệ hòa bình (Peace Lily, Spathiphyllum)

Đây là cây xứ nóng, thân thảo, thích nghi với môi trường có ít ánh sáng nhưng đòi hỏi phải tưới nước thường xuyên và độc hại cho vật nuôi... Cụm hoa có một màu trắng dày trên cành thẳng đứng, trông rất kiêu sa. Lan Ý thích hợp trồng trong chậu nhỏ trong nhà, văn phòng hay bồn ngoài hiên, sảnh...

Cây có thể lọc được benzene VOC, một chất gây ung thư có nhiều trong sơn, chất đánh bóng, sáp đánh bóng đồ nội thất. Nó cũng trung hòa aceton, formaldehyde và trichloroethylen, vốn được phát ra từ thiết bị điện tử, chất kết dính và chất tẩy rửa.

3. Cây trúc mây, còn gọi là mật cật hoặc hèo quạt (Lady Palm, Rhapis Excelsa)

Cây dễ trồng, đẹp mắt. Cao 1-2 m, gốc có nhiều rễ phụ và chồi bên. Thân nhẵn, đốt đều đặn, mang nhiều bẹ khô do lá rụng để lại. Cây ưa sáng hoặc chịu bóng bán phần, thích hợp làm cây trồng nội thất, giai đoạn còn nhỏ đòi hỏi phải che bóng, đất thoát nước tốt. Nhu cầu nước trung bình.

Cây lọc tốt amoniac, một chất rất hại cho hệ hô hấp, vốn là thành phần chính trong chất tẩy rửa, dệt may, và thuốc nhuộm.

4. Cây dương xỉ Mỹ (Boston Fern, Nephrolepis Exaltata)

Loại cây này phù hợp với giỏ treo trong nhà. Nó được coi là một trong những máy lọc không khí hiệu quả nhất, nhưng nhu cầu về độ ẩm khá cao.

Cây hoạt động đặc biệt tốt trong việc loại bỏ formaldehyde. Một số nghiên cứu cũng cho thấy nó có thể loại bỏ kim loại độc hại như thủy ngân và asen.

5. Cây lưỡi hổ (Snake Plant, Sansevieria Trifasciata)

Loại cây này phát triển mạnh trong ánh sáng thấp. Vào ban đêm, nó hấp thụ carbon dioxide (CO2) và giải phóng oxy (một sự đảo ngược của quá trình tổng hợp oxy của hầu hết các cây). Hãy đặt một chậu gồm 2 cây trong phòng ngủ của bạn để tăng oxi trong khi bạn ngủ. Ngoài ra, bạn cũng nên đặt cây này trong phòng có nhiều máy in, máy tính.

Ngoài việc làm giảm carbon dioxide, cây lưỡi hổ còn làm giảm formaldehyde, benzene trong không khí.

6. Cây trầu bà, còn gọi hoàng tâm điệp, thiết mộc lan, (Golden Pothos, Epipremnum aureum)

Là loại cây leo rất dễ trồng, lá hình tim, xanh thẫm có gân màu vàng hay màu kem. Có thể để bình cây leo ở góc phòng hoặc treo những chậu cây nhỏ gần cửa sổ, chúng sẽ làm cho căn phòng sinh động và tự nhiên hơn rất nhiều.

Giống như nhiều cây dây leo khác, trầu bà khắc phục tình trạng có khí formaldehyde, carbon monoxide và benzene trong nhà.


7. Cây thu hải đường trường sinh (Wax Begonia, Begonia Semperflorens)
Đặt trong một khu vực có ánh sáng mặt trời phong phú, cây sẽ ra những cụm hoa trắng, hồng, đỏ rất đẹp mắt. Cây cần môi trường sinh sống được tưới tiêu nước tốt, có độ ẩm cao.

Cây có thể lọc tốt benzene và các hóa chất được sinh ra bởi toluene, vốn có trong một số loại sáp và chất kết dính. Toluen chủ yếu được dùng làm dung môi hòa tan nhiều loại vật liệu như sơn, các loại nhựa tạo màng cho sơn, mực in, chất hóa học, cao su, mực in, chất kết dính... Tiếp xúc với toluene trong thời gian đủ dài có thể bị bệnh ung thư.


8. Phất dụ mảnh, còn gọi là phất dũ trúc, hồng phát tài, huyết giác (Red-Edged Dracaena, Dracaena marginata)

Cây vùng nhiệt đới, thân cột mảnh, cao, phân nhánh ít, nhỏ. Lá tập trung ở đầu cành, dạng thuôn hẹp hình dải. Cây ưa sáng hoặc chịu bóng bán phần thích hợp làm cây trang trí nội thất, nhu cầu nước trung bình. Phù hợp với căn phòng có trần nhà cao và ánh sáng mặt trời vừa phải.

Loại cây này có thể lọc các loại khí xylene, trichloroethylene, formaldehyde vốn có nhiều trong các sản phẩm sơn mài, sơn dầu, và chống thấm.


9. Cây dây nhện (Spider plant, Chlorophytum comosum)

Loại cây này thường có thân dài, cuối thân dây điểm hoa trắng nhỏ hình ngôi sao. Có giống lá xanh tuyền hay lá xanh sọc trắng. Chỉ cần tưới khi nào đất gần khô. Cây ưa bóng râm vừa hay ngoài nắng. Đây là một lựa chọn tốt cho người mới làm vườn.

Đặt một chậu cây trên bệ hay treo một giỏ ngoài cửa sổ đầy nắng, cây sẽ giúp bạn lọc formaldehyde, benzene phân tử trong không khí.


10. Cây lô hội, còn gọi là nha đam (Aloe Vera)

Cây phát triển nhanh, chịu được khô, nóng và ưa sáng. Lô hội có thể bày trên bàn làm việc, bệ cửa, bàn nước…

Rất quen thuộc với các quý bà quý cô vì lô hội là một sản phẩm làm đẹp và lành da rất kỳ diệu. Nếu bị bỏng hay quầng thâm quanh mắt, bạn có thể lấy ngay cành cắt ra xoa vào rất có hiệu quả. Mặt khác, lô hội hấp thu tốt khí cacbonic và nhả oxy về đêm nên thích hợp đặt trong phòng ngủ hay phòng làm việc thiếu ánh sáng ngày.



Kim Anh (Theo ThisoldHouse)
-->đọc tiếp...

18 tháng 2, 2014

Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa Phong lan

1- THIẾT KẾ VƯỜN 
Nếu trồng lan kinh doanh cần thiết kế khung giàn lan làm bằng sắt chắc chắn, đảm bảo bền, chống gió bão. Giàn che ánh sáng dùng lưới màu xám hay xanh đen. Giàn đặt chậu làm bằng sắt, giàn treo làm bằng tầm vông hay sắt ống nước. Xung quanh vườn cần dựng hàng rào chắn chắc chắn hay rào bằng lưới B40. Thiết kế hàng trồng theo hướng Bắc Nam để vuông góc với dường đi của ánh nắng. Các chậu lan cần chọn cùng cỡ kích thước, cùng giống, cùng độ tuổi, bố trí theo từng khu vực để dễ chăm sóc. Nước tưới phải sạch, có rãnh nước dưới dàn lan để tạo khí hậu mát cho vườn lan. Nếu trồng lan để chơi trên lan can, mái hiên, sân thượng cần chú ý rằng tiểu khí hậu các nơi này thường bị khô nóng do ảnh hưởng của các kết cấu bê tông, mái tole… xung quanh. Cần đặt thêm các chậu cảnh khác như cau, mai chiếu thuỷ, nguyệt quế… để giảm bớt ảnh hưởng của các yếu tố này. Cần che bớt ánh sáng mặt trời, tránh ánh nắng chiếu toàn bộ, nhất là vào buổi chiều.

2- CHỌN GIỐNG
Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Phalaenopsis, Oncidium, Vanda, Cattleya… đây là những loài ra hoa khoẻ, đẹp và bền cây, cho thu hoạch liên tục. Nếu trồng lan để chơi, giải trí nên trồng Dendrobium, Vũ nữ, Hồ điệp; đây là những loài dễ chăm sóc và ra hoa. Có thể nhân giống bằng nuôi cấy mô hay tách mầm. Điều kiện môi trường nuôi cấy mô phong lan với nhiệt độ 22-27oC, cường độ ánh sáng thích hợp, pH từ 5-5,7. Khử trùng mô bằng Starner 20 WP cấy bằng Clorox hoặc Hipocloritcalci, bổ sung các chất điều hòa sinh trưởng. Có thể tách mầm từ các chậu lan lớn, mỗi phần để 2-3 nhánh. Dùng dao sắc khử trùng bằng cồn, vết cắt cần gọn, sau cắt bôi vôi vào vết cắt cho nhanh lành sẹo.

3- CHUẨN BỊ GIÁ THỂ VÀ CHẬU
Có thể than gỗ, xơ dừa, vỏ lạc làm giá thể để trồng lan. Than gỗ nung cần chặt khúc, kích thước 1 x 2 x 3cm, than phải ngâm, rửa sạch, phơi khô. Xơ dừa xé cho tơi ngâm khoảng 1 tuần cho bớt tanin và mặn, phơi khô. Mụn dừa cũng cần rửa sạch phơi khô. Vỏ dừa chặt khúc 1 x 2 x 3 cm xử lý bằng nước vôi 5%. Chậu trồng bằng nhựa hay đất nung, kích cỡ tuỳ loại và độ tuổi.

4- KỸ THUẬT CHUYỂN CHẬU
Nếu dùng lan cấy mô thì khi lan mô đạt khoảng 4cm cần chuyển ra ngoài. Cây mô rửa sạch để trên miếng lưới hay rổ kê trên chậu nước để giữ mát cho cây con. Giai đoạn trồng chung trên giàn lấy xơ dừa bó xung quanh cây lan cấy mô, dùng dây thun cuốn lại rồi đặt lên giàn. Sau khi trồng trên giàn được 6-7 tháng thì chuyển sang chậu nhỏ. Khoảng 6 tháng thì chuyển sang chậu lớn. Sau mỗi lần chuyển chậu khoảng 1 tuần mới được bón phân. Việc thay đổi chậu còn tùy kích cỡ của cây, mức độ thối, hư mục rêu bám… Nếu trồng lan để chơi, lan lâu ngày ra hoa ít cần dỡ lan ra khỏi chậu, cắt bớt các rễ già và quá dài, chuyển sang chậu mới, thay giá thể mới, lan sẽ sinh trưởng tốt và ra hoa trở lại.

5- CHĂM SÓC LAN
Lan là cây trồng dễ chăm sóc nếu chúng ta đảm bảo được các điều kiện thuận lợi cho lan phát triển. Các yếu tố quan trọng nhất đối với lan là ánh sáng, nước tưới, độ ẩm, chậu hay giá thể và dinh dưỡng.
- Chiếu sáng:
Mật độ chiếu sáng ảnh hưởng rất lớn tới quá trình sinh trưởng, phát triển và ra hoa của lan. Thiếu nắng cây lan vươn cao nhưng nhỏ và ốm yếu, lá màu xanh tối, dễ bị sâu bệnh tấn công, cây ít nảy chồi, khó ra hoa, hoa nhỏ và ngắn màu sắc không tươi, hoa nhanh tàn. Thừa nắng lan thấp cây, lá vàng có vết nhăn và khô, mép lá có xu hướng cụp vào, dễ ra hoa sớm khi cây còn nhỏ nên hoa ngắn, nhỏ, cây kém phát triển. Nếu nắng gắt quá lá sẽ bị cháy, khô dần rồi chết.
Lan có yêu cầu khác nhau về mức độ chiếu sáng tùy theo loài lan và tuổi cây. Lan Hồ điệp (Phalaenopsis) ít chịu nắng nhất, có thể chịu được 30% nắng, lan Cattleya chịu được 50% nắng, lan Dendrobium hay Vanda lá hẹp chịu được 70% nắng, trong khi lan Vanda lá dài và Bò cạp chịu được tới 100% nắng. Lan con từ 0-12 tháng đang trong giai đoạn tăng trưởng thân lá chỉ cần chiếu sáng 50%, lan nhỡ từ 12-18 tháng cần chiếu sáng tới 70% và thời điểm kích thích ra hoa có thể cho chiếu sáng nhiều hơn, thậm chí bỏ dàn che để chiếu sáng tự nhiên. Hướng chiếu sáng cũng rất quan trọng đối với lan. Lan đặt ở hướng Đông nhận ánh nắng buổi sáng sẽ tốt hơn nhiều so với lan đặt ở hướng Tây nhận ánh nắng buổi chiều. Chính vì vậy nếu trồng lan trên sân thượng hay ban công ở phía Tây lan kém phát triển và ít hoa. Khi trồng lan cần bố trí hàng theo hướng Bắc – Nam để cây nhận được ánh sáng phân bố đầy đủ nhất.
- Phân bón:
Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng đối với lan. Khi lan đầy đủ dinh dưỡng cây tươi tốt, ra nhiều hoa, hoa to đẹp, bền trong khi thiếu dinh dưỡng lan còi cọc, kém phát triển, không hoặc ít có hoa. Lan cần 13 chất dinh dưỡng khoáng, thuộc các nhóm đa, trung và vi lượng: Dinh dưỡng đa lượng gồm Đạm (N), Lân (P) và Kali (K). Dinh dưỡng trung lượng gồm Lưu huỳnh (S), Magiê (Mg) và Canxi (Ca). Dinh dưỡng vi lượng gồm Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Đồng (Cu), Mangan (Mn), Bo (B), Molypđen (Mo) và Clo (Cl).
Thiếu đạm, cây còi cọc, ít ra lá, ra chồi mới, lá dần chuyển vàng theo qui luật lá già trước, lá non sau, rễ mọc ra nhiều nhưng cằn cỗi, cây khó ra hoa.
Thừa đạm, thân lá xanh mướt nhưng mềm yếu, dễ đổ ngã và sâu bệnh, đầu rễ chuyển xám đen, cây khó ra hoa.
Thiếu lân, cây còi cọc, lá nhỏ, ngắn, chuyển xanh đậm, rễ không trắng sáng mà chuyển màu xám đen, không ra hoa.
Thừa lân cây thấp, lá dày, ra hoa sớm nhưng hoa ngắn, nhỏ và xấu, cây mất sức rất nhanh sau ra hoa và khó phục hồi. Thừa lân thường dẫn đến thiếu Kẽm, Sắt và Mangan.
Thiếu kali, cây kém phát triển, lá già vàng dần từ hai mép lá và chóp lá sau lan dần vào trong, lá đôi khi bị xoắn lại, cây mềm yếu dễ bị sâu bệnh tấn công, cây chậm ra hoa, hoa nhỏ, màu không sắc tươi và dễ bị dập nát.
Thừa kali, thân lá không mỡ màng, lá nhỏ. Thừa kali dễ dẫn đến thiếu magiê và can xi.
Thiếu lưu huỳnh, lá non chuyển vàng nhạt, cây còi cọc, kém phát triển, sinh trưởng của chồi bị hạn chế, số hoa giảm.
Thiếu magiê, thân lá èo uột, xuất hiện dải màu vàng ở phần thịt của các lá già trong khi hai bên gân chính vẫn còn xanh do diệp lục tố hình thành không đầy đủ, cây dễ bị sâu bệnh và khó nở hoa.
Thiếu canxi, cây kém phát triển, rễ nhỏ và ngắn, thân mềm, lá nhỏ, cây yếu dễ bị đổ ngã và sâu bệnh tấn công.
Thiếu kẽm, xuất hiện các đốm nhỏ rải rác hay các vệt sọc màu vàng nhạt chủ yếu trên các lá đã trưởng thành, các lá non trở nên ngắn, hẹp và mọc sít nhau, các đốt mắt ngọn ngắn lại, cây thấp, rất khó ra hoa.
Thiếu đồng, xuất hiện các đốm màu vàng và quăn phiến lá, đầu lá chuyển trắng, số hoa hình thành ít bị hạn chế, cây yếu dễ bị nấm tấn công.
Thiếu sắt, các lá non chuyển úa vàng sau trở nên trắng nhợt, cây còi cọc, ít hoa và dễ bị sâu bệnh tấn công.
Thiếu mangan, úa vàng giữa các gân của lá non, đặc trưng bởi sự xuất hiện các đốm vàng và hoại tử, các đốm này xuất hiện từ cuống lá non sau lan ra cả lá, cây còi cọc, chậm phát triển.
Thiếu bo, lá dày, đôi khi bị cong lên và dòn, cây còi cọc, dễ bị chết khô đỉnh sinh trưởng, rễ còi cọc số nụ ít, hoa dễ bị bị rụng, không thơm và nhanh tàn.
Thiếu molypden, xuất hiện đốm vàng ở giữa các gân của những lá dưới, nếu thiếu nặng, các đốm này lan rộng và khô, mép lá cũng khô dần, cây kém phát triển.
Thiếu clo, xuất hiện các vệt úa vàng trên các lá trưởng thành sau chuyển màu đồng thau, cây còi cọc, kém phát triển.
Lan rất cần phân bón nhưng không chịu được nồng độ dinh dưỡng cao, vì vậy bón phân cho lan phải thực hiện thường xuyên và tốt nhất là bằng cách phun qua lá. Phân bón cho lan phải chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng với thành phần và tỷ lệ phù hợp với từng thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây. Nguyên tắc chung là lan trong thời kỳ sinh trưởng thân lá mạnh cần đạm cao, lân và kali thấp, trước khi ra hoa cần lân và kali cao, đạm thấp trong khi lan nở hoa cần kali cao, lân và đạm thấp hơn.

Phân bón thích hợp cho các thời kỳ này là Đầu Trâu 501, 701 và 901, đây là loại phân có đầy đủ và cân đối đa, trung, vi lượng và các chất điều hòa sinh trưởng. Nồng độ và liều lượng phun tùy thuộc tuổi và thời kỳ phát triển như sau:
- Lan mới trồng 0-6 tháng hoặc lan mới ra chồi non sau cắt hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 500 ppm (0,5 g/lít). Giai đoạn trước 3 tháng phun định kỳ 3 ngày/lần, từ 3-6 tháng định kỳ 7 ngày/lần.
- Lan mới trồng 6-12 tháng hay lan cũ có chồi mới đang phát triển mạnh: Phun phân bón lá Đầu Trâu 501 (30-15-10) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít), định kỳ 7 ngày/lần.
- Lan mới trồng 12-18 tháng hay lan cũ có chồi đã thành thục chuẩn bị ra hoa: Phun phân bón lá Đầu Trâu 701 (10-30-20) nồng độ 3.000 ppm (3g/lít), định kỳ 7 ngày/lần. Giai đoạn này cần giảm nước tưới và bỏ bớt mật độ giàn che để năng mức độ chiếu sáng nhằm kích thích ra hoa.
- Khi vòi hoa xuất hiện: Phun phân bón lá Đầu Trâu 901 (15-20-25) nồng độ 2.000 ppm (2g/lít) nhằm thúc hoa nở to, đẹp, giữ hoa lâu tàn.

- Tưới nước: Lan rất cần nước cho quá trình sinh trưởng phát triển. Nếu thiếu nước cây sẽ khô héo, giả hành teo lại, lá rụng nhưng không chết, nụ có thể trước khi nở hoa. Thừa nước, cây dễ bị thối đọt nhất là với các giống lan có lá đứng mọc sít nhau. Quá nhiều nước rễ có rong rêu và nấm bệnh phát triển mạnh. Nước tưới cho lan không quá mặn, phèn và clor dưới ngưỡng cho phép, pH 5,6. Chỉ tưới nước đủ ẩm, nên tưới vào sáng sớm hay chiều mát, tránh tưới buổi trưa khi trời đang nắng nóng. Sau những trận mưa bất thường, nhất là mưa đầu mùa cần tưới lại ngay để rửa bớt các chất cặn đọng lại trên thân lá.
- Phòng trừ sâu bệnh: Lan là cây cũng dễ bị sâu bệnh, nhất là trong điều kiện chăm sóc kém, điều kiện môi trường không thuận lợi. Tùy theo từng loại sâu bệnh mà dùng các loại thuốc thích hợp. Liều lượng và nồng độ phun cần theo đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm. Nếu lan bị các loại sâu hại thân lá có thể dùng các thuốc chứa hoạt chất Fenitrothion, Trichlorfon như Ofatox 400EC, hoạt chất Cartap như Patox 95SP hay Captafon, Captan hoặc Actara 25WG. Lan bị rệp sáp, rệp trắng, rầy mềm dùng Supracid 40ED/ND, Suprathion 40EC, Bitox 40EC hay Ofatox 400EC. Lan bị nấm, vi khuẩn hay virus gây nên tình trạng cháy lá từng đám, vết cháy lan tròn dần, bệnh thối rễ dùng Zinep, Starner 20 WP hay Benomyl.

6- THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN
Hoa cắt cánh ngâm trong dung dịch giúp hoa lâu héo khoảng 15 phút, sau đó bọc lại bằng giấy báo
-->đọc tiếp...

KỸ THUẬT CHĂM SÓC VÀ BÓN PHÂN CHO CÂY MAI


Mai có xuất xứ từ cây hoang dại, có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới, đặc biệt với khí hậu miền Nam. Cây mai sinh trưởng và phát triển mạnh, có tuổi thọ cao và nếu được chăm sóc chu đáo sẽ cho hoa nhiều và có màu sắc đẹp. Cây mai mỗi năm rụng lá một lần vào cuối mùa Đông (tháng 1 - tháng 2 Dương lịch) và nở hoa vào đầu mùa Xuân, chỉ riêng mai Tứ Qúy là nở hoa quanh năm. Hiện nay nhờ kỹ thuật lai tạo giống, các nghệ nhân đã tạo ra được các giống mai có nhiều cánh, cánh xếp nhiều tầng như mai Huỳnh Tỷ, mai Giảo, mai Cúc, mai Cửu Long…và đa dạng về màu sắc như Bạch Mai, mai Miến Điện, mai Bến Tre, mai Tứ Quý…
Kỹ thuật trồng và chăm sóc mai không phức tạp. Tuy nhiên để có một cây mai theo ý muốn của nguời chơi, ngoài những kỹ thuật thường áp dụng như tỉa cành tạo tán, tưới nước, phòng trừ sâu bệnh việc trồng và chăm sóc mai cần chú ý một số điểm sau:
1. Chọn đất trồng mai:
* Đất trồng mai trên vườn, líp: Cây mai phát triển tốt trên đất thịt nhẹ có nhiều chất hữu cơ, đất không chua, không bị nhiễm phèn, mặn hoặc các hoá chất độc hại.
* Đất trồng mai trong chậu: cần chọn loại đất có các tính chất như trên, trộn theo tỷ lệ khoảng 70-80% đất và 20-30% phân hữu cơ hoai mục theo trọng lượng đất trong chậu.
2. Kỹ thuật bón phân
2.1 Mai trồng trên vườn, líp:
* Bón lót khi trồng:
Phân chuồng (phân trâu bò, tro trấu, sơ dừa…) đã qua ủ khoảng 5-10 kg/gốc, vôi bột khoảng 200-300 gr/gốc + 50-100gr lân Đầu Trâu. Toàn bộ lượng phân này được trộn đều trong hố (hoặc rãnh) trước khi trồng cây con.
* Bón thúc:
Sau khi trồng khoảng 10-15 ngày, cây bắt đầu ra rễ mới, dùng phân NPK 20-20-15+TE Đầu Trâu hoà loãng để tưới, lượng phân sử dụng từ 50-100 gr/10-15 lít nước, khoảng 20-30 ngày tưới 1 lần. Khi mai đã lớn, lượng phân bón cũng được tăng dần và khoảng cách các lần bón phân xa hơn. Loại phân bón qua đất thích hợp cho mai là NPK 20-20-15+TE hoặc NPK 16-12-8-11+TE. Lượng bón khoảng 20 -50 gr/gốc/lần bón, cách khoảng 1-2 tháng bón 1 lần.
Khi mai đã cho hoa ổn định: Hàng năm cần bón bổ sung phân hữu cơ từ 5-10 kg/gốc. Sử dụng loại phân NPK 20-20-15+TE hoặc NPK 16-12-8-11+TE bón mỗi năm khoảng 3-4 lần với lượng bón như trên vào các đợt: sau khi tàn hoa (sau dịp Tết), cắt tỉa cành; đầu mùa mưa; giữa mùa mưa và trước khi mai nở hoa khoảng 1-1,5 tháng. Cần bón phân theo hốc, theo rãnh sâu từ 5-7 cm theo tàn lá của cây, bón vào vùng có nhiều rễ non phát triển, sau đó lấp đất, giữ ẩm vào mùa khô, thoáng gốc vào mùa mưa.
2.2 Mai trồng trong chậu
Tuỳ theo kích thước chậu, lượng bón có thể thay đổi từ 20-50 gr/chậu cho 1 lần bón. Với chậu lớn, cây mai nhiều tuổi có thể bón khoảng 50-80 gr/chậu. Tạo rãnh xung quanh thành chậu, sâu khoảng 3-5 cm, rải phân đều vào rãnh, lấp đất và tưới đủ ẩm. Tránh làm đứt rễ, cây dễ bị nhiễm bệnh qua vết thương. Nếu có điều kiện, hàng năm vào đầu mùa mưa nên thay đất trong chậu bằng đất mới tơi xốp, hoặc bổ sung phân hữu cơ đã hoai mục, lượng bón từ 2-3 kg/chậu.
* Sử dụng phân bón lá : Ngoài việc sử dụng phân bón qua đất, phân bón lá có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sinh trưởng và phát triển, bổ sung các chất dinh dưỡng thiếu hụt trong đất, kích thích ra rễ, ra lá, ra hoa theo ý muốn của người chơi mai.
Một số loại phân bón lá được nhà vườn quan tâm đó là: Phân bón lá Đầu Trâu 501 thúc ra chồi ra lá, Đầu Trâu 701 thúc ra bông và Đầu Trâu 901 có tác dụng dưỡng bông giúp bông lâu tàn và có màu sắc đẹp. Tương tự nhóm sản phẩm phân bón lá Đầu Trâu 005, Đầu Trâu 007, Đầu Trâu 009 cũng có hiệu quả cao đối với tất cả các loại mai cảnh.
Kính chúc người yêu mai có được một cành mai theo ý muốn mỗi khi Xuân về.

Sau đây chúng tôi xin trích đăng bài "Cho mai ra hoa đúng Tết năm nhuần" của Huỳnh Văn Thới, đăng trên báo Tri thức & Đời sống số 1- Và bài"Kỹ thuật trồng mai" của Việt Chương, NXB TP Hồ Chí Minh
Xem chi tiết ở đây:
http://www.binhdien.com/demo/index.php?m=the-gioi-hoa-kieng&id=1893
-->đọc tiếp...

Để có hoa lan nở quanh năm

Chúng ta nên biết rằng hầu hết hoa lan mỗi năm chỉ nở hoa một lần vào một mùa nào đó, ngoại trừ một vài giống như Ascocenda hay Vanda có thể nở hoa 2-3 lần trong một năm. Để có hoa lan để quanh năm, muốn có được chậu chậu hoa lan nở đúng Tết, đó là mong muốn của người trồng lan



Hoa lan Ngọc điểm chỉ nở vào mùa xuân

Muốn lan nở đúng vào Tết Nguyên Đán, ta phải chọn một số lan nở hoa vào dịp này. Nhưng nên nhớ lan có thể nở sớm hay muộn 1-2 tháng tùy theo thời tiết nóng hay lạnh, ngoại trừ chúng ta nuôi ở trong nhà kính có thể điều hòa nhiệt độ, ánh sáng, ẩm độ theo ý muốn.

Do đó nếu trồng ở ngoài trời mà muốn có hoa lan nở quanh năm phải có sự tính toán và hiểu biết căn cứ vào những điểm sau:

- Lựa giống lan nở vào những mùa nhất định.
- Chọn những giống hoa lâu tàn.
- Nuôi trồng đúng cách.

1.Lựa chọn giống hoa lan

Đa số nở hoa vào mùa Xuân như Cymbidium, Dendrobium, vào mùa Hạ như Stanhopea hay mùa Thu như Paphiopedilum.

Nhiều cây tuy cùng một loài nhưng lại nở hoa vào thời điểm khác nhau như Phalaenopsis hay Epidendrum hay Cattleya.



Epidendrum Radicans- hoa lan nở bất cứ vào thời điểm nào trong năm

Có những giống lan nở bất cứ vào thời điểm nào trong năm như Brassavola nodosa, Epidendrum ibaguense hay Epidendrum radicans. Phần đông là những cây đã lai giống nhiều lần như: Phalaenopsis, Cattleya. Epicat. v.v… cho nên sẽ ra hoa bất cứ khi nào cây đã đủ lớn.

Vì vậy muốn có hoa nở quanh năm, chúng ta phải lựa chọn giống lan:

- Chia theo mùa hoa nở vào Xuân, Hạ, Thu Đông.
- Sau đó chúng phải xem loài lan hay giống lan nào thích hợp với nơi chúng ta đang ở. Lập một bản liệt kê rồi sẽ mua lan.
- Khi mua nên hỏi người bán về mùa hoa nở, tốt hơn hết là nên có một cuốn sách có nói về mùa nở hoa. Thông thường khi ta mua cây có hoa vào tháng nào, sang năm sẽ nở hoa vào tháng đó.

2.Chọn những giống hoa lâu tàn.

Hoa lan, thông thường sẽ tàn trong khoảng 2 tuần lễ, nhưng cò tùy thuộc vào nhiệt độ. Nếu quá nóng sẽ sớm tàn và nếu lạnh xuống khoảng 50°F hay 10°C sẽ lâu tàn hơn.



Psychopsis papilio- nở hoa từ 3-4 tuần và nở liên tiếp trong mấy tháng liền

- Cymbidium, Renanthera hoa tàn trong khoảng 8-10 tuần
- Phalaenopsis có khi 10-12 tuần mới tàn và hoa nở liên tiếp tới 3-4 tháng.
- Dendrobium lai giống mầu xanh tím từ 8-10 tuần.
- Cattleya từ 2-4 tuần tùy theo giống.
- Paphiopedilum từ 4-8 tuần.
- Psychopsis từ 3-4 tuần và nở liên tiếp trong mấy tháng liền.
- Vanda, Mokara từ 3-6 tuần.

Nên nhớ, những giống nào có cánh hoa dầy sẽ lâu tàn hơn những giống có cánh hoa mỏng.



Grammatophyllum multiflorum - hoa phải 8-9 tháng mới tàn (Loài lan này ở Hà Nội thường được gọi là lan Nữ hoàng hay Vũ nữ hoàng hậu)

Đặc biệt cây Grammatophyllum multiflorum hoa phải 8-9 tháng mới tàn. Ngược lại Sobralia và Stanhopea chỉ 2-3 ngày là đã tàn nhưng có nhiều dò hoa hay nở liên tiếp cho nên có khi cả tháng mới hết hoa.

3.Nuôi trồng đúng cách.

Nếu không nuôi trồng đúng cách hoa lan sẽ không ra hoa, hoặc hoa sẽ không nhiều, không đẹp. Vì vậy cần phải cung ứng cho hoa lan những điều kiện nuôi trồng thích hợp:



Dendrobium – nếu ban đêm không lạnh xuống 50°F hay 10°C khoảng 3-4 tuần lễ cũng không ra hoa

- Ánh sáng nếu thiếu, cây sẽ yếu đuối và sẽ không ra hoa. Nếu quá nắng cây sẽ còi cọc, vàng úa, hoa nhỏ và ít.
- Nếu quá nóng hay quá lạnh cây sẽ không phát triển và chết dần.
- Nếu không có sự cách biệt giữa nhiệt độ ban ngày và ban đêm khoảng 15°F hay 8°C lan sẽ không ra hoa.
- Nhiều giống Cymbidium, Dendrobium hay Paphiopedilum nếu ban đêm không lạnh xuống 50°F hay 10°C khoảng 3-4 tuần lễ cũng không ra hoa.
- Dendrobium, Rhynchostylis nếu tưới nhiều nước vào Thu-Đông sẽ không có hoa hoặc rất ít.
- Nhiều giống như Ascocenda, Vanda, Mokara cần nhiều ánh sáng và phân bón mới ra hoa.
- Trái lại nhiều phân bón cây sẽ chết như Disa, Masdevallia chẳng hạn.



Vanda ascocenda - nhiều phân bón cây sẽ chết

Nói tóm lại khi muốn lan ra hoa quanh năm, chúng ta cần phải nghiên cứu kỹ càng mới có kết quả mỹ mãn.

4. Mùa Hoa Lan Nở
Phần đông các loài lan nguyên giống (species) sẽ nở hoa vào các mùa như sau:
Giống lan Mùa Hoa Lan Nở
Aerides (Giáng hương) Xuân
Angraecum Thu-Đông và Xuân
Brassavola mùa Xuân
Bulbophyllum (Cầu diệp) Xuân và một số ít vào Thu
Calanthe (Kiều lan) Xuân cho đến Thu
Cattleya (Cát lan) đủ 4 mùa Xuân-Hạ-Thu-Đông
Coelogyne (Thanh Đạm) một số nở vào mùa Xuân-Hạ, một số khác nở vào mùa Thu-Đông
Cymbidium (Lan Kiếm) Đông-Xuân, riêng giống Cym. ensifolium nở vào cả 4 mùa
Dendrobium Úc châu bắt đầu nở từ tháng mùa Xuân dù là ở Úc hay ở Hoa kỳ
Dendrobium (Đăng lan, Hoàng Thảo) Á châu Xuân-Hạ
Encyclia đủ cả 4 mùa
Eulophia (Luân lan) Xuân-Hạ
Holcoglossum (Tóc tiên) tuỳ theo giống nở vào Xuân-Hạ-Thu-Đông
Laelia Thu-Đông và Xuân
Odontoglossum Thu-Đông và Xuân
Oncidium(Vũ nữ) Xuân-Hạ
Paphiopedilum (Nữ hài) Thu-Đông và Xuân
Phaius (Hạc Đính) Xuân-Hạ
Phalaenopsis (Hồ Điệp) Đông-Xuân và Hạ
Renanthera (Huyết nhung, Phượng vĩ) Xuân, Hạ và Thu
Schomburgkia Xuân-Hạ và Thu
Sobralia Xuân-Hạ
Stanhopea Hạ
Vanda Xuân-Hạ và Thu


Theo Bùi Xuân Đáng
-->đọc tiếp...

17 tháng 2, 2014

Hòn non bộ trong vườn – Những điều cần biết


Hòn non bộ trong vườn
Non bộ là thú chơi tao nhã, giàu tính nghệ thuật được tạo nên bằng cách đục đẽo những phiến đá vô tri, uốn nắn những cây cỏ nhỏ bé thành hình dáng cổ thụ và thổi hồn vào vữa, hồ, đất để tạo nên một khung cảnh thiên nhiên thu nhỏ..

Nghệ thuật tạo ra một non bộ có thể diễn tả cô động trong ba từ “trí tuệ”, “dàn trải” và “uyển chuyển”. Những hòn đá thường đứng thẳng một mình (dàn trải), giữa chúng có những khe nhỏ thông nhau (thể hiện sự thông suốt của trí tuệ) và những hòn đá này chỉ cho phép nước chảy từ một vũng nhỏ trên đỉnh xuống từng giọt một, nhưng không quá nhanh. Đỉnh của các hòn đá làm non bộ thường có kích thước lớn hơn đế để tạo cho người thưởng ngoạn một cảm giác nhẹ nhàng nhưng thể các viên đá đang cất mình bay lên. Khi tạo ra hòn non bộ người ta luôn cố gắng đạt sự cân bằng giữa Âm và Dương, giữa sự liên tục và rời rạc.

Vị trí đặt non bố cũng có tầm quan trọng không kém. Trong một khu vườn nhỏ, những non bộ thường được đặt đối diện với bức tường trắng. Bức tường này sẽ có tác dụng như một tờ giấy vẽ “hình ảnh” những non bộ đó. Với một khoảng sân nhỏ, non bộ thường được sắp xếp rải rác.
Còn đối với một không gian rộng hơn, có thể dựng những khối đá có kích thước lớn để tạo cảm giác như đang đứng trước một ngọn núi thật.

Trong khu vườn phía trước nhà, non bộ được đặt ở khu vực ngay phía sau sảnh vào vườn để có thể hạn chế tầm mắt người xem nhìn thẳng vào phía trong khu vườn, làm cho không gian thêm phần bí ẩn và huyền ảo.

Ngày nay, để có một không gian rộng rãi cho thú chơi này là rất khó, nên non bộ đã được đơn giản hóa và mang tính ước lệ cho phù hợp với khung cảnh.

Ở Việt Nam thường có hai kiểu tạo dáng non bộ :

Kiểu thứ nhất : tạo dựng lại những danh lam thắng cảnh, núi, sông, hang động, thác ghềnh nổi tiếng ở Việt Nam, như vịnh Hạ Long, Hòn Gà Chọi, Hòn Chồng, Hồ Ba Bể, Bích Động, núi chùa Non Nước, Hòn Vọng Phu, Tô Thị, v.v…
Kiểu cách thứ hai : sáng tạo các dạng lạ của phong cảnh theo trí tưởng tượng hoặc theo thần thoại, các sự tích tôn giáo, các hình thể mỹ thuật theo qui ước cổ điển, các dạng linh vật như Thiềm thử quá hải, Mãnh hổ khai địa, Phượng hoàng đảo dực, Sư tử hí cầu, Hoàng hạc hạ sơn ( một sơn thể ), Long phụng giao đầu, Lưỡng long tranh châu, Phụ tử tình thâm, Mẫu tử tình thâm, Đồng tử bái Quan Âm ( hai sơn thể ), Thiên địa nhân….

Khi tạo dáng non bộ phải tuân theo luật năm không :

- Không xuyên tâm : điều cấm kỵ là để một lỗ xuyên từ bên này qua bên kia thân hòn non bộ, không ai dám tạo ra, nếu có sẵn trong tự nhiên cũng không được đụng đến giống như người có biệt tài song lại có tật.

- Không phản chủ : là phải có hòn chủ to cao, dứt khoát, giữ vai trò sinh mệnh của hòn non bộ- phân biệt rõ chủ khách…

- Không cắt đầu hòn núi chính, phải có phong thức là cao phong, không bị cắt bằng ngang đầu nhưng cũng không nên để đầu nhọn quắc không đẹp, làm sao cho ngọn núi phải nhấp nhô, không nhọn, không bằng, tự nhiên mới đẹp.

- Không triệt bộ : là phải có đường nhỏ để đi – hợp tình hợp lý chớ không bị dẫn đến đường cùng không có lối thoát…

- Không vô lý : nhà cửa, người, thú phải đúng tỷ lệ, không để mục đồng chăn trâu và ngư ông ngồi câu cá trên đỉnh núi, không để con dê, con trừu kế bên con beo, con hổ… Tóm lại phải thực tế, giống khung cảnh của thiên nhiên, trái ngược lại quy luật tự nhiên là không đẹp.

Hình thể núi gồm: thế cao phong, thế huyền nham, thế bích lập, thế viễn sơn, …

-Thế cao phong :Ngọn cao vút, đầu núi hơn tròn để tránh vẻ khiêm tốn và thể hiện một hòn núi già cổ kính. Thân núi hơi phình to, tròn có ít hang hốc, cây cỏ lưa thưa và nên có một cây nhỏ thế huyền hay hoành ở gần đỉnh hay ngang lưng. Chân núi hơi thót vào, dưới chân núi có nhà, đình, tháp, người và vật, cây cối. Núi thường được đặt cao tầm mặt người xem tạo cho hòn non bộ càng có vẻ cao vút lên nhưng rất vững chãi.

-Thế huyền nham :Thế này cũng có một ngọn trông cao vút, chân vững vàng nhưng thế núi như treo, trong thế đổ gục. Trên ngọn có thể đặt đình tạ và một cây có thế huyền hay hoành để như ấn thêm ngọn núi xuống.

-Thế bích lập :Thế núi có một mặt phẳng đứng như tường vách, cũng chỉ cần một ngọn, chân núi vững chắc có thể thót vào ở một phía. Cây cối, bể cạn, vị trí đặt bể gần giống như thế cao phong.

-Thế viễn sơn: Gồm nhiều hòn núi xếp lô xô cao thấp, thoải dần từ tâm ra xa, có làn nước uốn lượn giữa các chân núi. Núi đặt dưới thấp hơn tầm mắt để khi nhìn dễ cảm thấy như một vùng trời nước bao la.

Ngày xưa, các cụ thường chơi thế núi Viễn sơn, cho thế Cao phong là ngạo mạn, thiếu khiêm tốn. Nó chỉ được tạo ra bởi những người có chí ngang tàng, bất khuất. Thế núi huyền nham thường bị kiêng bởi sợ chủ của nó sẽ bị những sự đổ vở không hay.

Non bộ có cái bí quyết kỳ lạ là tạo được cho những cây tùng, cây bách, cây chuối, cây liễu, cây đa, cây đào, cây mận, cây tre,… lớn như thế mà rồi trên hòn non bộ, nó chỉ còn chừng độ vài gang tay và cũng có hoa quả, cành lá mầu sắc ấy, hình thù ấy nhưng nhỏ đi theo với sự nhỏ của thân cây ? Có người kể lại là người ta đã phải lấy những hột giống choắt choeo của những cây đã cằn cỗi để gieo, rồi người ta phải cắt những rễ cái đi chỉ để cho rễ con hút nhựa sống, trong khi giam cây vào chỗ thật là chật hẹp và thiểu giảm hết sức những phân bón cho cây. Nhưng công việc không phải đã chỉ có thế. Còn phải làm sao cho thân cây thắt lại, khẳng khiu đi, hoặc là bằng cách lấy dây thắt lại, hoặc là vặn thân cây đi, để bắt nhựa cây phải chạy chậm lại và bắt nó phải dẫn đi dài dòng hơn. Lại phải làm sao cho thân cây bật ra những cái bướu kỳ dị bằng cách tỉa gọt dần, bằng cách kẹp phía này cho phía kia nẩy chồi ra, bằng cách cắt xén, buộc dây đeo đá nặng vào để kéo vít cành xuống.Người ta bỏ công đi tìm những hòn đá đã bị gió nước xoi mòn thành những hình thể không đều và có sinh khí ở các bờ bể, núi hoặc sông. Những hòn đá đó được đem về đặt ở vườn với cách thế cho người xem có ý tưởng là nó đã từ đó ra và đã có từ lâu rồi . Vì vậy người ta phải làm thế nào cho đá có rêu phong tự nhiên và sau đó đá được chuyển vào một vị trí thích đáng. Nhưng việc lựa đá để làm hòn non cho cây cối ấy mọc lên lại cũng rất công phu . Không phải đá nào cũng dùng được. Nó phải là thứ đá có lỗ nhỏ li ti như lỗ chân lông để hút được nước ở dưới bể cạn lên cho đá lúc nào cũng ẩm ướt mà nuôi cây và có chỗ cho rễ cây đâm vào hút nước. Đá lại phải có hình thù của một cái gì hay của một con vật gì. Hình thù tự nhiên thì tốt; hoặc hình thù gần gần giống để cho người đẽo gọt thêm chú ít rồi trồng thêm cây vào cho thành thế núi thì cũng hay.
Thường người ta đã phải mầy mò tìm kiếm không biết bao nhiêu thì giờ ở các hang động để lấy các nhũ đá, rồi nhìn ngắm, rồi tưởng tượng, mới có thể quyết định được là đặt cưa vào cắt theo chiều thẳng này hay chiều nghiêng kia. Để rồi khi đem về đến nhà, lại nhìn ngắm, lại tưởng tượng cho cây này mọc ở chỗ nào, cây kia uốn mình ở chỗ nào, ra hoa ở chỗ nào,cao đến độ nào, để toàn thể cả cây lẫn núi thành một hình thù mà mình muốn có. Đúng y như một ông Tạo Hóa con, để hết tất cả tinh thần tâm trí vào việc tạo một vưu vật mà gần như đã truyền cả hồn của mình vào đó vậy.
Đứng trước những hòn non bộ như vậy, khi thì là hình con rồng, con phượng, con rùa, con long mã, khi thì là hình con cá, con cọp, hình người, hình mẹ bồng con, hình anh em v.v…. người ta cảm thấy lý thú lạ lùng. Đó là cái thú thoát tục, cái thú quên những phiền muộn của cuộc sống hiện tại, quên những ràng buộc vật chất và tinh thần để thả hồn phiêu diêu vào những khe vách đá, vào những dòng suối mát, vào những bóng dâm, vào những cầu quán, những hang động… Tóm lại, là cái thú của những người đã lăn lóc với cuộc sống, và bây giờ đến lúc mượn non bộ làm phương tiện để xuất thần … Đã có những người đứng trước những cây tùng của hòn non thân bằng cổ tay, lá bằng mũi kim, vào giữa mùa nắng tháng 6 mà nói rằng thấy mát cả người, như đã bước chân vào rừng tùng vậy. Lại có người khác đứng trước những bụi cỏ tranh của hòn non giữa mùa đông lạnh lẽo với những nụ đào nụ mai trên sườn non mà nói là có thể quên được cả ăn.Ta có thể tưởng tượng cái thú ấy đã làm say người như thế nào ! Say đến nỗi không cần biết đến ngày giờ trôi qua. Say đến nỗi đôi bạn tri kỷ cứ uống rượu ngắm cảnh có khi không nói với nhau lấy một tiếng, chừng như quên cả người ngồi trước mặt mình.

Cũng những núi đá ấy, người ta đã có thể lợi dụng được cả những hang hốc của nó để đặt đỉnh hương trầm vào trong, cho khói thơm bay ra ngào ngạt ở các khe các lỗ, như những làn khói lam chiều trên các mái lá ở sườn non. Người ta quả đã yêu thiên nhiên lắm, và quả đã muốn nhập một cái thiên nhiên thì mới tìm ra được cách chơi tế nhị và đầy thi vị ấy.
Alan Watts, một học giả về triết học Đông Phương, nhận xét :” nghệ thuật Thiền tông là nghệ thuật của phi nghệ thuật, nghệ thuật của sự điều khiển các bất thường.” Thiền không phải là một hệ thống tư tưởng thuần lý giúp con người tìm đến chân lý và giải thoát mà là một lối sống hiển đạt chân lý và giác ngộ bằng kinh nghiệm sống bản thân. Một đằng sống với ngoại cảnh mà không bị ràng buộc bởi ngoại cảnh, một đằng sống theo một đời sống phóng khoáng tự nhiên. Thiền học và Đạo giáo đã đi đến hòa đồng đó. Cả hai, hướng con người đến một đời sống thanh cao, siêu thoát. Nói rằng nghệ thuật là cái gì đưa con người vượt lên trên đời sống của mình để đạt đến Chân, Thiện, Mỹ, trong ý hướng đó Thiền có một khả năng biểu hiện nghệ thuật tuyệt đỉnh. Quan niệm này cho rằng con người là một phần tử của vũ trụ. Tri thức của nhân loại không phải lệ thuộc vào một thế giới cao xa nào, mà là một phần trong cái toàn thể phối hợp và quân bình của thế giới thiên nhiên, mà những nguyên lý được Dịch Kinh phát hiện trước tiên. Trời đất cũng vậy, theo Đạo giáo, là một phần của cái toàn thể đó và thiên nhiên là MẸ của chúng ta (vạn vật chi mẫu), vì Đạo, lẽ vận hành của thiên nhiên, được biểu hiệu sơ khởi bằng nguyên lý âm dương, với một quân bình sống động đã duy trì trật tự của vũ trụ. Theo nguyên lý làm nền tảng cho văn hóa phương đông này, những sự vật đối lập đều có một tương quan đối xứng và hòa hợp chứ không phải hoàn toàn tương khắc. Nền văn hóa đó không có quan niệm về sự khác biệt giữa tinh thần và vật chất, sự việc và vật loại, thiện và ác, nghệ sĩ và hoàn cảnh … Người lập non bộ theo lối thiền không bao giờ sửa đổi các hình thể tự nhiên mà chỉ cẩn trọng theo dõi cái “ý hướng bất dụng ý ” của nó. Nghệ nhân vẫn có đẽo gọt, cắt xén, dẫy và săn sóc cây cỏ song họ làm việc nầy với tinh thần nhập điệu chứ không phải là một sự sắp đặt ở bên ngoài . Không phải là họ giao cảm với thiên nhiên mà chính họ là thiên nhiên và họ trồng tỉa như là không trồng tỉa gì cả. Nhân tạo và thiên tạo đã phối hợp làm Một.

Thiên Thư Tổng hợp
-->đọc tiếp...

4 loại cây dễ trồng khiến muỗi kinh sợ



Thay vì xịt thuốc, đốt hương đuổi muỗi, hãy trồng hoặc đặt những loại thực vật sau trong nhà, sân vườn… Chúng vừa thân thiện với môi trường, không gây độc hại cho sức khỏe lại giúp phòng chống và xua đuổi muỗi hiệu quả.
Cây sả

Cây sả là một trong những loại cỏ rất tự nhiên, dễ trồng và khá nhiều tinh dầu. Dầu sả được đặt trong nến và lồng đèn có thể khiến muối phát sợ. Những nghiên cứu cho thấy, tinh dầu sả còn có tác dụng trị muỗi và xua đuổi muỗi tốt hơn gấp nhiều lần thuốc trị muỗi thông thường.

Ngoài được coi là loại thảo mộc phòng chống muỗi, cây sả còn được coi là một loại gia vị thơm ngon cho một số món ăn.

Cây húng thơm

Cũng được coi là một loại thảo dược vừa có lợi cho sức khỏe con người vừa giúp phòng chống và xua đuổi muỗi. Được biết tinh dầu của cây húng thơm cũng có thể giúp phòng chống muỗi hữu hiệu cho cả gia đình bạn.

Cây hương thảo

Từ lâu cây hương thảo cũng được coi là một loại thảo dược hấp dẫn và đầy công hiệu với sức khỏe. Ngoài tác dụng có thể nấu ăn được, cây hương thảo còn giúp xua đuổi và phòng chống muỗi.

Tuy cây hương thảo ưa sống và phát triển tốt trong khí hậu nhiệt đới, nhưng khi mùa đông đến, bạn vẫn có thể lấy lá hương thảo và đun nó trong nồi nước để chống muỗi cho cả gia đình.

Cúc vạn thọ

Cúc vạn thọ cũng được coi là một trong những loại cây “khắc tinh” của nhiều loại côn trùng gây hại cho con người. Chúng cũng là một loại cây giúp phòng chống và xua đuổi muỗi cũng như các côn trùng khác có thể tấn công rau quả hoặc loài rệp vừng.

Vì thế, bạn có thể trồng cúc vạn thọ với đủ các loại màu sắc khoe hương vừa giúp sân vườn bạn rạng rỡ vừa phòng chống muỗi.

Lưu ý: Nếu chẳng may bị muỗi đốt, bạn cũng có thể sử dụng ngay một số loại tinh dầu có trong chúng để thoa lên trên vết muỗi cắn nhằm thoát khỏi tình trạng bị sưng và ngứa ngáy.
-->đọc tiếp...

Bệnh của hoa lan và cách chữa trị

Nhiễm trùng - Đốm và thối (Bacterial spot/Rot)
Bệnh nay do vi trùng Pseudomonas và Erwirnia làm cho chết cây và lan sang các cây khác mau lẹ.
Dấu hiệu:
Lá hay cuống lá có đốm hay vệt mầu nâu hay đen hay phỏng nước từ từ loang to. Hoa có đốm mầu hồng hay nâu nhạt .Rễ bị nhũn ra và ngửi có mùi hôi.
Cách ngăn ngừa và chữa trị:
Hãy cắt bỏ hết những chỗ bị thối và cắt sâu thêm ít nhất là 2 phân vào phần còn khỏe mạnh.
Dao kéo cắt cây phải đốt qua lửa để diệt trùng.
Rắc bột diêm sinh vào chỗ cắt để khử trùng, khử nấm.
Nếu gốc cây hoặc rễ bị thối nên thay chậu bằng chậu sạch và vỏ cây mới.
Để xa những cây lành mạnh
Tăng cường sự thoáng gió
Giảm độ ẩm
Bớt tưới nước và tránh làm ướt lá.
Bệnh nấm (Fungal diseases)
Nấm thối đen (Black rot: Phythopthora) thường xảy ra cho lan Cattleya và nhiều loại khác.
Dấu hiệu: mầm non bị thối đen từ gốc lan lên trên và có những chấm mốc trắng bên ngoài. Bệnh này lan ra nhanh chóng từ cây nhỏ đến cây lớn. Thông thường cây sẽ chết, mặc dầu đã cắt bỏ và chữa trị như trên.
Thân cây bị thối hoặc chết khô (Black leg/ Dry rot) thường xảy ra cho các lọai Vanda và Dendrobium do nấm Fusarium và Rhizoctonia. Nguyên nhân nước đọng quá nhiều trong chậu và nhiễm bệnh.
Dấu hiệu: thân cây bị mềm hoặc khô lại, rụng lá dần dần từ gốc đến ngọn. Chữa trị như trên.
Lá có đốm hay chấm nâu đen hay loang lổ (spot, dot, blotch), hơi sần sùi xảy ra cho Cattleya, Dendrobium, Oncidium, Vanda v.v… do các thứ nấm Cercospora, Colletotrichum, Septoria, Phyllosticta gây ra làm cho lá rụng sớm hơn và làm cho cây cũng như hoa không được tươi tốt và mau tàn.
Cách chữa trị như trên và phải phun thuốc trừ nấm như Physan, Benomyl, Daconil v.v…, nhưng những chấm này để lại các vết sẹo trên lá không sao hết được ngoại trừ cắt bỏ.
Nhiễm vi khuẩn (viral diseases)
Lan bị nhiễm vi khuẩn, có nhiều thứ rất khó lòng nhận diện, bởi vì vi khuẩn rất nhỏ, dấu hiệu thay đổi và nhiều khi lại giống như các bệnh nhiễm trùng hay nấm. Chỉ có thí nghiệm mới biết chắc chắn. Có một điều nên biết là những cây bị nhiễm trùng hay nấm nếu đã được chữa trị, sẽ không có dấu vết trên các cây con, còn vi khuẩn sẽ lây lan sang các cây con và không có cách gì chữa trị được đành phải vất bỏ, bời vì cây quặt quẹo, yếu đuối, hoa bị lệch lạc, cong queo, có nhửng tì vết và chóng tàn.
Nhưng cũng có 2 thứ vi khuẩn thông thường nhất rất dễ nhận diện đó là: Cymbidium mosaic virus và Odontoglossum Ring spot virus thường lan truyền sang cây khác bởi việc cắt xẻ cây bằng dao kéo không được khử trùng, nước tưới bắn sang cây bên cạnh hoặc côn trùng hút nhựa rồi mang bệnh từ cây này sang cây khác.
Sâu bọ
Rệp xanh hay đen (aphid) thường bám vào nụ hoa hay cây non. Rệp không những hút hết nhựa cây mà còn truyền bệnh nữa. Xit bằng nước hay cồn 75% hay dùng cây tăm nhúng vào cồn lấy ra. Phải coi chừng khỏang 5-7 ngày sau trứng sẽ nở và phải diệt lại.
Rệp trắng (false spider mites) rất nhỏ nhưng người tinh mắt có thể nhìn thấy đuơc. Rệp hút nhựa cây, nếu không trị ngay, cây sẽ chết và lan rộng mau lẹ nhất là khi nhiệt độ lên cao và ẩm độ lại quá thấp. Rệp trắng hay để lại những chấm vàng nhỏ trên mặt lá Paphiopedilum hay Phalaenopsis . Dùng xà phòng loại sát trùng (insecticidal soap) Mathalion hay pha 1 thía cà phê xà phòng rửa chén với 1 thìa cà phê dầu ăn loại thực vật, 250 ml cồn và 250 ml nuớc cho vào bình xit, lắc cho thật đều rồi xịt 3 lần, cách nhau một tuần lễ.
Rệp đỏ (Red Spider mites) cũng rất nhỏ để lại những chấm mầu bạc ở mặt dưới lá Cymbidium hay Dendrobium. Diệt trừ như trên.
Rệp bông (mealy bugs) có thể nhìn thấy dễ dàng, thường để lại dấu vết như bông gòn ở cuống hoa, gốc cây. Diệt trừ như trên.
Rệp vẩy (scales) có 2 loại: vỏ cứng mầu nâu và gồ cao lên rất dễ nhận ở trên mặt, phía dưới lá hay thân cây. Loại thứ hai rệp sáp mầu trắng hay nâu nhạt, mềm và nhỏ còn có tên Boisduval scales. thường ở dưới lá, cuống hoa và tệ hại nhất là chui vào những ngóc ngách cúa cuống lá, bẹ hoa khó lòng diệt trừ. Loại vỏ cứng chỉ cần lấy ra còn loại mềm phai dùng thuốc diệt trùng loại ngấm vào cây (systemic insectiside) hay dung dịch kể trên phun nhiều lần mới hết.
Ruồi trắng (white fly) thường hay bám ở mặt dưới lá đẻ trứng và sinh sàn mau lẹ. Mới đầu chỉ là nhửng vòng trắng nho nhỏ sau đó thành bầy và lan ra các cây khác. Cách diệt trừ như trên.
Kiến tưởng như vô hại nhưng thực ra mang rệp và đủ chứng bệnh cho lan cần phải tuyệt diệt bằng Malathion hay Diazinon hay rắc Diazinon hạt trên mặt chậu rời tuới nước cho ngấm xuống.
Ốc sên và sên không vỏ (Snails, Slugs). Hai thứ này rất tai hại, không những ăn hoa, nụ còn ăn cả lá hoặc cây non, nhất là loại không vỏ thường trú ấn trong chậu cây. Chúng thường để lại những vết nhớt nên rất dễ nhận ra .Dièt trừ bắng các loại thuốc diệt sên có chất metaldehyde như Correy's chẳng hạn. Có thể rắc muối dưới đất, nhưng đừng rắc vào trong chậu.Ngoài ra có thể soi đèn vào buổi tối, hay đổ rượu bia vào chiếc đĩa để bắt sên.

Công thức cần nhớ
Diệt trừ sâu bọ
1 chai cồn rubbing alcohol 70% 16 Oz
1 chai 16 0z nước lã
1 thìa súp xà bông rửa chén
1 thìa súp dầu ăn
1 ly cà phê đen
Cho vào bình phun (Sprayer) lắc cho thật kỹ. Mỗi khi phun phải lắc cho đều. Tránh phun vào cây để ở chỗ nắng. Phun 4 lần, mỗi lần cách nhau một tuần lễ.
Cây nhập cảng trơ rễ (bare root)
1 thìa súp đường
1 thìa cà phê phân bón 30/10/10
10 giọt superthrive hay 1viên thuốc ngừa thai
2 gallon nước
Khuấy cho đều, ngâm cây trong 4 giờ, lấy ra để cho ráo nước. Ngâm 4 giờ nữa rồi để khô qua đêm. Ngày hôm sau tái tục, cây sẽ không bị khô kiệt (dehydrated) Dùng nước này nhưng không có đuờng ngâm vỏ cây tối thiểu 24 giờ rồi mới trồng.
Diệt trừ kiến và rệp
1 cup 250ml dung dịch 409 hay Fantastik
1 cup isopropyl rubbing alcohol 75%
2 cup nước cho vào bình xit, lắc cho đều trước khi phun.
hoặc
Dr. Bronner’s Peppermint Soap mua ở Health Food Store
Pha 1 thìa cà phê với 1 lit nước, lắc cho kỹ trước khi phun
Cách ngăn ngừa
Tất cả những chứng bệnh kể trên có thể ngăn ngừa được tới 90% nếu chúng ta:
Mua những cây khỏe mạnh không tì vết.
Nuôi cây đúng cách từ ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, tưới nước và thoáng khí.
Để cây xa nhau.
Giữ dao, kéo cho thật sạch
Diệt côn trùng
Quan sát thường xuyên và chữa trị kịp thời.
Tuy vậy khi thấy lá cây vàng úa và rụng toàn bộ chớ vội kết luận là lan bị bệnh, bởi vì có nhiều cây đến mùa thu là vào chu kỳ rụng lá để sang năm lên chồi mới như cây Bletia, Calanthe, Stenoglotis và nhiều giống Dendrobium chỉ ra hoa trên cành đã khô trụi lá. Những đốm hay chấm trên lá cũng không hoàn toàn là do nấm, bị nhiễm trùng hay virus mà chỉ là đặc điểm của cây lan bởi vì có những cây nhiều năm mới rụng lá. Những lá già phần đông đều có dấu hiệu trông chẳng khác gì bị bệnh. Nhiều cây lan khác thiếu chất lục diệp tố (chlorophyll) cũng có hiện tương như vậy. Cây lan Phaius maculata hình bên cạnh là một thí dụ diển hình.

Trên đây chỉ là một vài điều căn bản, muốn thấu hiểu chi tiết hơn xin tham khảo cuốn Orchid Pests and Diseases do Hội hoa lan Hoa Kỳ và Home Orchid Growing của Rebeca Tyson Northen hay những tài liệu khác.
Theo: Hoa lan Việt Nam
-->đọc tiếp...

Nhận biết bệnh của hoa lan qua hình ảnh. Cách phòng và chữa nó!



1. Dấu hiệu ở rễ



Dấu hiệu: Đầu rễ bị nâu và khô lại.
Nguyên nhân: Bị nhiễm độc vì khí thải, hay giá thể có chất độc, hay trồng trong chậu tráng men hay kim khí.
Cách chữa: Thay chậu khác với giá thể mới.

2. Dấu hiệu ở hoa

Dấu hiệu: Có những chấm, đốm ở cánh hoa.
Nguyên nhân: Bị nhiễm nấm Botrytis thường xẩy ra vào mùa lạnh và có ẩm độ cao hay khi hoa gần tàn.
Cách chữa: Cắt bỏ hoa, mang lan vào chỗ khô và ấm áp.



3. Dấu hiệu ở lá



Dấu hiệu: Lá bị tím hoặc có đốm tím.
Nguyên nhân: Nhiều ánh nắng quá, một vài giống Caffleya thường có triệu chứng này.
Cách chữa: Che bớt ánh nắng đi bằng lưới.



Dấu hiệu: Lá có vết nâu lõm xuống.
Nguyên nhân: Bị cháy nắng rất bị nhiễm nấm bệnh.
Cách chữa: Cắt bỏ chỗ thối, bôi thuốc sát trùng và mang cây ra khỏi chỗ nắng.



Dấu hiệu: lá rũ xuống, vàng vọt và nhăn nheo.
Nguyên nhân: Thối rễ vì chậu quá rộng hay giá thể bị mục, tưới quá nhiều, thiếu ánh sáng, bị quá lạnh. Trường hơp này lá sẽ bị thối đen vài ngày sau.
Cách chữa: Cắt bỏ rễ thối trồng lại vói giá thể mới và khắc phục các nguyên nhân kể trên.



Dấu hiệu: Đầu lá bị cháy.
Nguyên nhân: Bón phân quá nhiều.
Cách chữa: Cắt bỏ phần ngọn lá, tưới thật đẫm với Epson salt với dung lượng 1 thìa súp cho 4 lít nước mỗi tuần.



Dấu hiệu: lá bị đốm ở phần ngọn.
Nguyên nhân: Bị lạnh và nước đọng khi trời lạnh.
Cách chữa: Không tưới nước khi trời lạnh dưới 50°F hay 10°C.



Dấu hiệu: lá non bị nhiều đốm xanh nhạt.
Nguyên nhân: Bị nhiễm độc vì khí thải, hay giá thể có chất độc, hay trồng trong chậu tráng men hay kim khí nhất là những chậu sản xuất từ Trung Quốc.
Cách chữa: Thay chậu khác với giá thể mới.



Dấu hiệu: Nhiều vết, đốm hay chấm nâu đen.
Nguyên nhân: Bị nhiễm nấm vì tưới nước quá lạnh, quá nhiều hay bị để quá khô cũng xẩy ra hiện trạng này.
Cách chữa: Cắt bỏ những lá bi bệnh. Bớt tưới nước, dùng thuốc trừ nấm như: Funginex, Dam-off v.v... hay Hydrogen peroxides, bột diêm sinh (Sulphur powder) bột quế (Cinnamon powder).



Dấu hiệu: Thối ngọn, thối gốc.
Nguyên nhân: Tình trạng này thường xẩy ra vào mùa lạnh với những cây Cattleya và Cymbidium còn non bắt đầu từ dưới gốc nguyên nhân do nước đọng rồi bị lạnh.
Cách chữa: Tránh để đọng nước qua đêm, cắt bỏ chỗ bị thối và trị bằng thuốc trừ nấm như trên.

4.Bacterial Soft and Brown Rot – Erwinia Bệnh thối nhũn do vi trùng Erwinia.













Dấu hiệu: Mới đầu chỉ là một vệt nhỏ sau đó sẽ lan rộng nhanh chóng tới cuống lá và thân cây trong vòng 2-3 ngày đối với lan Phalaenopsis, Dendrobium: lá bắt đầu vàng rồi đen lại, Vanda: có những vết trong suốt rồi đen lại.
Cách chữa: Cắt bỏ lá thối bằng dao kéo đã khử trùng. Bôi thuốc Physan 20 hay Hydro peroxides vào vết cắt.
Phòng ngừa: Bệnh lây lan qua nước tưới bắn sang cây khác, ngưng tưới từ trên xuống, để lá khô nhất là vào ban đêm, nếu có thể tăng thêm thoáng gió và giảm độ ẩm. Phun toàn thể vườn lan với dung dich 10% thuốc tẩy Chlorox.

Bacterial Brown Spot – Acidovorax Bệnh thối nâu do vi trùng Acidovorax.













Dấu hiệu: Mới đầu chỉ là một vết nhỏ mấu xanh nâu xong rồi thẫm dần và lan to ra. Bệnh này thường xẩy ra vào mùa nóng nực.
Cách chữa: Cắt bỏ lá thối bằng dao kéo đã khử trùng. Bôi thuốc Physan 20 hay Hydrogen peroxides vào vết cắt.
Phòng ngừa: Bệnh lây lan qua nước tưới bắn sang cây khác, ngưng tưới từ trên xuống, để lá khô nhất là vào ban đêm, nếu có thể tăng thêm thoáng gió và giảm độ ẩm. Phun toàn thể vườn lan vói dung dịch 10% thuốc tẩy Chlorox.

Black Rot - Pythium and Phytophthora Bệnh thối đen do vi trùng Pythium và Phytophthora.













Dấu hiệu: Có những vết đen bắt nguồn từ lá hay mầm non rồi lây lan rất nhanh xuống rễ cây.
Cách chữa: Cắt bỏ chỗ thối, hay cắt bỏ cả lá hay toàn thân cây. Bôi vết cắt với bột quế hay diêm sinh trông với vài giọt dầu ăn hoặc keo dán giấy hoặc phun với thuốc Captan, Dithane M-45 hay ngâm cây trong Physan 20.
Phòng ngừa: Để riêng cây ra chỗ khác. Bệnh lây lan vì nước bắn từ cây này sang cây khác. Chỗ để lan cần thông thoáng để tránh bệnh này.

Virus

Virus là một loài vi khuẩn độc hại nhất, không có thuốc chữa. Loài này có khoảng 30 giống, nhưng thông thường nhất là Odontoglossum ringspot virus (ORSV) và Cymbidium mosaic virus (CyMV) lây lan qua rất nhiều loài lan.

Dấu hiệu: Lá có những quầng, đốm nâu, vàng, đen, sần sùi: Hoa có những vằn, vệt có mầu sắc phai nhạt khác thường.
Nguyên nhân: Bị vi rút (Virus) vì mua cây có bệnh rồi lây lan qua cây khác vì tưới nước, lá cây cọ sát vào nhau, côn trùng, dao kéo không khử trùng.
Phòng ngừa: Đừng mua cây có dấu hiệu khả nghi. Hãy cắt một miếng lá gửi đi thử nghiệm, nếu có bệnh nên vất bỏ cây đi hay để xa các cây khác. Dao kéo cần khử trùng bằng cách hơ trên lửa.

















-->đọc tiếp...
BlogWeb: tạo từ Blog của Google
Nội dung: lấy từ nhiều Nguồn khác nhau.
Mục đích: note lại bài Hướng dẫn hay và Đáng đọc.
Kết quả: nghiện Internet Nặng.
Tương lại: xuống lỗ Vẫn Nghiện nếu không có ai giúp.
Blog Web của: Trí Dũng đến từ Việt Nam - Liên kết đến trang Blog Cá Nhân
Tôi biết (^_^)
Thông tin về Tác giả. Chi Tiết
Sử dụng (FireFox | Google Chrome on Ubuntu) để xem tốt nhất. Học Nhiều Hơn Tại Đây
©2009 Google Blogger - HuuNguyen's Home